Hortumlar\u0131n k\u0131sa s\u00fcrelerde etkili olmas\u0131na ra\u011fmen olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fck boyutlarda hasara yol a\u00e7abilece\u011fini belirten Akdeniz \u00dcniversitesi Edebiyat Fak\u00fcltesi Co\u011frafya B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Prof. Dr. Tuncer Demir, “Hareket halindeki araba en k\u0131sa s\u00fcrede durdurulmal\u0131 ve araba terk edilerek \u00e7evredeki en yak\u0131n binaya s\u0131\u011f\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r. Etraf\u0131 a\u00e7\u0131k arazide ve civarda s\u0131\u011f\u0131n\u0131lacak bir yer bulunulmamas\u0131 durumunda, m\u00fcmk\u00fcnse bir \u00e7ukura girmek ve yere \u00e7\u00f6melerek beklemek en uygun yoldur” dedi.<\/p>\n
Akdeniz \u00dcniversitesi Edebiyat Fak\u00fcltesi Co\u011frafya B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Prof. Dr. Tuncer Demir, Akdeniz b\u00f6lgesinde son g\u00fcnlerde can ve mal kayb\u0131na yol a\u00e7an \u015fiddetli f\u0131rt\u0131na ve hortum felaketinin g\u00f6r\u00fclme sebebi ve hortum an\u0131nda ne gibi tedbirler al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi konular\u0131nda a\u00e7\u0131klamalarda bulundu.<\/p>\n
“Hortumlar\u0131n g\u00f6r\u00fclebilme ihtimali fazla olabilir”<\/p>\n
Son d\u00f6nemde Akdeniz \u00fczerinde hortum olaylar\u0131n\u0131n fazla g\u00f6r\u00fclme sebebinin k\u00fcresel \u0131s\u0131nmadan dolay\u0131 k\u0131\u015f mevsiminde Akdeniz sular\u0131n\u0131n ortalama s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n beklenin \u00fczerinde olmas\u0131ndan kaynaklanabilece\u011fini belirten Demir, “\u00d6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda da Akdeniz\u2019in su s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u0131ll\u0131k veya mevsimsel ortalamalar\u0131n \u00fczerinde olmas\u0131 durumunda ve Akdeniz \u00fczerinde kar\u015f\u0131la\u015fan polar ve nemli tropikal hava k\u00fctleleri aras\u0131nda s\u0131cakl\u0131k ve nemlilik farklar\u0131n\u0131n \u00e7ok daha fazla olmas\u0131 durumunda benzer t\u00fcrde hortumlar\u0131n g\u00f6r\u00fclebilme ihtimali fazla olabilir” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
“13 dakika olarak belirlenmi\u015ftir”<\/p>\n
Hortumlar\u0131n tam olarak ne zaman meydana gelece\u011finin \u00f6nceden kestirilmesinin olduk\u00e7a zor oldu\u011funu dile getiren Demir \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:<\/p>\n
“Hortumlar \u00e7ok uzun mesafelere gidemezler, k\u0131sa \u00f6m\u00fcrl\u00fcd\u00fcrler ve genellikle 20 kilometreden sonra \u00f6zelliklerini yitirirler. Genellikle k\u0131sa s\u00fcreli ve dar alanl\u0131 olarak meydana geldi\u011fi i\u00e7in hortumlar\u0131n tam olarak ne zaman meydana gelece\u011finin \u00f6nceden kestirilmesi olduk\u00e7a zordur. Uluslararas\u0131 standartlara g\u00f6re hortumun ne zaman meydana gelece\u011fini \u00f6nceden kestirme zaman\u0131 13 dakika olarak belirlenmi\u015ftir. Hortum bir b\u00f6lgeyi etkilemeden hemen \u00f6nce \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc g\u00f6k g\u00fcr\u00fclt\u00fcl\u00fc ya\u011f\u0131\u015f ve kas\u0131rga t\u00fcr\u00fcnde r\u00fczgar ba\u015flar. Genellikle, koyu gri renkte g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnde yo\u011fun k\u00fcme bulutlar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131, iri dolu taneleri ve tren sesini and\u0131r\u0131r g\u00fc\u00e7l\u00fc ses\/g\u00fcr\u00fclt\u00fc hortumun yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131na i\u015faret eden en \u00f6nemli belirtilerdir.”<\/p>\n
Hortumlar\u0131n k\u0131sa s\u00fcrelerde etkili olmas\u0131na ra\u011fmen olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fck boyutlarda hasara yol a\u00e7abilece\u011fine dikkat \u00e7eken Demir, hortumun olu\u015fturdu\u011fu vakum etkisinin, bir havuz veya nehir yata\u011f\u0131nda sular\u0131 tamamen i\u00e7ine \u00e7ekebilece\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi. Demir, “Y\u00fcksek h\u0131zdaki r\u00fczgarlar insanlar\u0131 bir yerden ba\u015fka bir yere s\u00fcratle f\u0131rlatabildi\u011fi gibi, yerden kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 insanlar\u0131 belirli bir y\u00fckseltiye kadar \u00e7\u0131kard\u0131ktan sonra tekrar a\u015fa\u011f\u0131 b\u0131rakabilir. Hortumun sebep oldu\u011fu can kay\u0131plar\u0131 ve yaralanmalar genellikle, hortumun en \u015fiddetli oldu\u011fu anlarda havaya f\u0131rlat\u0131lm\u0131\u015f yery\u00fcz\u00fc kaynakl\u0131 cisimlerin insanlara \u00e7arpmas\u0131 sonucunda meydana gelir” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
“Betonarme binalara girilmelidir”<\/p>\n
Hortum ihtimalinin y\u00fcksek oldu\u011fu durumlarda dikkatli olunmas\u0131 gerekti\u011fini kaydeden Demir s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n
“Bu durumlarda genellikle betonarme yap\u0131lar i\u00e7inde bulunmak olduk\u00e7a g\u00fcvenlidir. B\u00f6yle yerlerde banyo, merdiven bo\u015fluklar\u0131 gibi alanlar en uygun yerler olup m\u00fcmk\u00fcnse pencerelerden ve balkonlardan uzak durulmal\u0131d\u0131r. Okul, devlet dairesi gibi yerlerde \u00f6nceden belirlenmi\u015f s\u0131\u011f\u0131naklara gitmek veya s\u0131\u011f\u0131nak yoksa zemin katlarda beklemek hortumdan zarar g\u00f6rme ihtimalini azalt\u0131r. Prefabrik gibi hafif ve g\u00fc\u00e7s\u00fcz yap\u0131lardan uzak durulmal\u0131 ve m\u00fcmk\u00fcnse en k\u0131sa s\u00fcrede \u00e7evredeki betonarme binalara girilmelidir. Hortum esnas\u0131nda hareket halindeki ara\u00e7 i\u00e7inde bulunmak olduk\u00e7a tehlikelidir. Bu gibi durumlarda hareket halindeki araba en k\u0131sa s\u00fcrede durdurulmal\u0131 ve araba terk edilerek \u00e7evredeki en yak\u0131n binaya s\u0131\u011f\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r. Etraf\u0131 a\u00e7\u0131k arazide ve civarda s\u0131\u011f\u0131n\u0131lacak bir yer bulunulmamas\u0131 durumunda, m\u00fcmk\u00fcnse bir \u00e7ukura girmek ve yere \u00e7\u00f6melerek beklemek en uygun yoldur. Civarda \u00e7ukur alan bulunulmamas\u0131 durumunda yere en yak\u0131n seviyede ve cenin pozisyonunda kalarak beklemek en do\u011fru hareket olacakt\u0131r.”
![\"Prof.](\"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/prof-dr-demir-hortum-aninda-cukura-girin_58154df.jpg?w=496&h=569\" "\\"Prof.")
<\/a> <\/div> <\/div> <\/div> <\/div><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"