Ege \u00dcniversitesi E\u011fitim Fak\u00fcltesi \u00d6zel E\u011fitim B\u00f6l\u00fcm\u00fc Anabilim Dal\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Do\u00e7. Dr. \u00dcmit \u015eahbaz, \u201cGenel e\u011fitim ortamlar\u0131nda yap\u0131lacak \u00e7e\u015fitli d\u00fczenlemelerle \u2019otizm spektrum bozuklu\u011fu\u2019 olan \u00e7ocuklar normal geli\u015fim g\u00f6steren akranlar\u0131yla ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde e\u011fitim alabilir\u201d dedi.<\/p>\n
Ege \u00dcniversitesi E\u011fitim Fak\u00fcltesi \u00d6zel E\u011fitim B\u00f6l\u00fcm\u00fc Anabilim Dal\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Do\u00e7. Dr. \u00dcmit \u015eahbaz, \u201c2 Nisan D\u00fcnya Otizm Fark\u0131ndal\u0131k G\u00fcn\u00fc\u201d ile ilgili a\u00e7\u0131klamalarda bulundu. Do\u00e7. Dr. \u015eahbaz, otizm spektrum bozuklu\u011funun (OSB) do\u011fu\u015ftan gelen veya ya\u015fam\u0131n ilk y\u0131llar\u0131nda olu\u015fan n\u00f6ro-geli\u015fimsel bir bozukluk oldu\u011funu; bireyin sosyal ileti\u015fim ve etkile\u015fim becerilerinde anormal veya bozulmu\u015f geli\u015fme olarak tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
Otizm spektrum bozuklu\u011funun n\u00f6ro-biyolojik \u00e7evresel ve genetik nedenlerle ortaya \u00e7\u0131kabildi\u011fini anlatan Do\u00e7. Dr. \u015eahbaz, “Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalarda, otizm spektrum bozuklu\u011fu ile genetik fakt\u00f6rler aras\u0131nda bir ili\u015fki oldu\u011funu g\u00f6steren bulgular bulunmakla birlikte, \u00e7evresel ve ailesel nedenlerin otizm spektrum bozuklu\u011funa neden oldu\u011funu g\u00f6steren bilimsel veri bulunmamaktad\u0131r. Bu bulgu anne-babalar a\u00e7\u0131s\u0131ndan son derece \u00f6nemli bir bulgudur. \u00c7\u00fcnk\u00fc baz\u0131 anne-babalar \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n otizm spektrum bozuklu\u011funa sahip olmalar\u0131na yedikleri besinlerin neden oldu\u011funu baz\u0131lar\u0131 da sahip olduklar\u0131 sosyo-ekonomik d\u00fczeyin ve \u00e7ocuk yeti\u015ftirme tarzlar\u0131n\u0131n neden oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnerek kendilerini su\u00e7lamakta, vicdan azab\u0131 \u00e7ekmektedirler. B\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnen sevgili anne ve babalar, kendinizi su\u00e7lamay\u0131n. Sizin yedi\u011finiz besinlerle, sahip oldu\u011funuz sosyo-ekonomik d\u00fczeyle, \u00e7ocuk yeti\u015ftirme tarz\u0131n\u0131zla \u00e7ocu\u011funuzun otizm spektrum bozuklu\u011funa sahip olmas\u0131 aras\u0131nda bir ili\u015fki yok, \u015fu ana kadar yap\u0131lan bilimsel ara\u015ft\u0131rmalarda b\u00f6yle bir bulguya rastlan\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. O nedenle vicdanen rahat olun, sizin rahat olman\u0131z hem sizlerin hem de \u00e7ocu\u011funuzun geli\u015fimine olumlu katk\u0131lar sa\u011flayacakt\u0131r\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
“OSB\u2019de y\u0131llara g\u00f6re bir art\u0131\u015f\u0131n oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor”<\/p>\n
OSB\u2019nin g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve belirtileri hakk\u0131nda da bilgi veren Do\u00e7. Dr. \u015eahbaz, “OSB, resmi rakamlara g\u00f6re zihin yetersizli\u011finden sonra en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen geli\u015fimsel yetersizlik t\u00fcr\u00fc olarak biliniyor. 1960\u2019lardan ba\u015flayarak g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar incelendi\u011finde yayg\u0131nl\u0131k oranlar\u0131nda y\u0131llara, kullan\u0131lan tan\u0131 kriterlerine ve \u00fclkelere g\u00f6re farkl\u0131l\u0131klar var. OSB\u2019nin yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin elde edilen veriler dikkatle incelendi\u011finde y\u0131llara g\u00f6re bir art\u0131\u015f\u0131n oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. OSB\u2019nin yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin olarak bu art\u0131\u015f\u0131n nedenlerinin tan\u0131 kriterlerinin de\u011fi\u015ftirilmesi, iyile\u015ftirilmesi ve daha \u00e7ok say\u0131da \u00e7ocu\u011fu i\u00e7ine alacak \u015fekilde geni\u015fletilmesi, OSB ile ilgili ebeveynler ve profesyoneller aras\u0131nda fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n artmas\u0131 ve bunun sonucunda daha \u00f6nce zihin engelli tan\u0131s\u0131 konan \u00e7ocuklara otizm tan\u0131s\u0131n\u0131n konmas\u0131, az geli\u015fmi\u015f b\u00f6lgelerde sa\u011fl\u0131k hizmetine daha \u00e7ok ula\u015f\u0131lmas\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. OSB\u2019nin belirtileri genel olarak sosyal becerilerde ya\u015fanan problemler, ileti\u015fim kurma becerisindeki bozukluklar, tekrarlayan davran\u0131\u015flar silsilesi, belirli ve s\u0131n\u0131rl\u0131 konularla ilgilenme ve nesnelerin par\u00e7alar\u0131yla ilgilenme \u015feklinde s\u0131ralanabilir\u201d dedi.<\/p>\n
\u201cOtizm spektrum bozuklu\u011funu tedavi eden bir ila\u00e7 yok\u201d<\/p>\n
OSB tedavisi ve e\u011fitim yakla\u015f\u0131mlar\u0131na de\u011finerek ailelere \u00f6nerilerde bulunan Do\u00e7. Dr. \u015eahbaz, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n
\u201cHalk aras\u0131nda baz\u0131 ila\u00e7lar\u0131n ve baz\u0131 diyet t\u00fcrlerinin otizm spektrum bozuklu\u011funu tedavi etti\u011fine ili\u015fkin olarak yayg\u0131n bir kan\u0131 bulunmaktad\u0131r. Bu nedenle aileler kulaktan dolma bilgilerle doktora dan\u0131\u015fmandan bu ila\u00e7lar\u0131 ve diyetleri uygulayabilmektedirler. Bu son derece yanl\u0131\u015f bir davran\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc otizm spektrum bozuklu\u011funu tedavi eden bir ila\u00e7 yoktur. \u0130la\u00e7 kullanmak veya diyet uygulamak gerekti\u011fi durumlarda mutlaka uzman doktorlardan yard\u0131m al\u0131nmal\u0131d\u0131r ve onlar\u0131n g\u00f6zetiminde bu t\u00fcr uygulamalara yer verilmelidir. Burada \u00f6nemli olan erken tan\u0131\/te\u015fhis ve en erken bir bi\u00e7imde t\u0131bbi ve \u00f6zel e\u011fitim olanaklar\u0131ndan \u00e7ocu\u011fu yararland\u0131rmakt\u0131r. Otizm spektrum bozuklu\u011fu olan \u00e7ocuklara y\u00f6nelik e\u011fitim ortamlar\u0131 genel anlamda ayr\u0131\u015ft\u0131rma ve kayna\u015ft\u0131rma e\u011fitim olmak \u00fczere iki farkl\u0131 \u015fekilde ele al\u0131nmaktad\u0131r. 1980-1990\u2019l\u0131 y\u0131llara kadar otizm spektrum bozuklu\u011fu olan \u00e7ocuklar\u0131n sadece \u00f6zel e\u011fitim ortamlar\u0131nda ya da psikiyatri kliniklerinde e\u011fitim alabilecekleri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrken (ayr\u0131\u015ft\u0131rma), g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu \u00e7ocuklara ili\u015fkin bilgilerin artmas\u0131 ile birlikte genel e\u011fitim okullar\u0131nda da e\u011fitim alabilmeleri (kayna\u015ft\u0131rma) g\u00fcndeme gelmi\u015ftir. Genel e\u011fitim ortamlar\u0131nda yap\u0131lacak \u00e7e\u015fitli d\u00fczenlemelerle OSB\u2019li \u00e7ocuklar\u0131n normal geli\u015fim g\u00f6steren akranlar\u0131yla ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde e\u011fitim alabilir.\u201d<\/p>\n
\u201cAlayc\u0131 ifadelerden ka\u00e7\u0131nmal\u0131\u201d<\/p>\n
Do\u00e7. Dr. \u015eahbaz, “OSB\u2019ye sahip \u00e7ocu\u011fu olan anne-babalar, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n sahip olduklar\u0131 yetersizli\u011fe g\u00f6re di\u011ferlerinden farkl\u0131 olarak \u00e7ocuklar\u0131yla konu\u015furken a\u00e7\u0131k ve tam c\u00fcmleler kurmal\u0131, m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar k\u0131sa c\u00fcmleler kurmal\u0131, cevab\u0131 beklenmeyen sorulardan ya da alayc\u0131 ifadelerden ka\u00e7\u0131nmal\u0131, soyut kavramlar\u0131n tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131ndan ka\u00e7\u0131nmal\u0131, m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar somut terimler kullan\u0131lmal\u0131, \u00e7ocu\u011fun sorular\u0131na ve ileti\u015fim giri\u015fimlerine s\u00fcrekli olarak cevap vermelidirler. \u00c7ocuklar\u0131n\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131nda yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7inse ileti\u015fim kurma, se\u00e7im yapma, olumlu davran\u0131\u015flar\u0131 \u00f6d\u00fcllendirme noktalar\u0131nda te\u015fvik edici olmal\u0131d\u0131rlar\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
EGE \u00dcN\u0130VERS\u0130TES\u0130 E\u011e\u0130T\u0130M FAK\u00dcLTES\u0130 \u00d6ZEL E\u011e\u0130T\u0130M B\u00d6L\u00dcM\u00dc ANAB\u0130L\u0130M DALI BA\u015eKANI DO\u00c7. DR. \u00dcM\u0130T \u015eAHBAZ, \u201c2 N\u0130SAN D\u00dcNYA OT\u0130ZM FARKINDALIK G\u00dcN\u00dc\u201d \u0130LE \u0130LG\u0130L\u0130 A\u00c7IKLAMALARDA BULUNDU.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":121138,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[1],"tags":[29081,29082,252,278,279,398,12426,6783,12759],"class_list":["post-121137","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-akranlariyla","tag-alabilir","tag-cocuklar","tag-doc","tag-dr","tag-egitim","tag-normal","tag-otizmli","tag-sahbaz"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/doc-dr-sahbaz-otizmli-cocuklar-normal-akranlariyla-egitim-alabilir_3ccf70b.jpg?fit=1000%2C750","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-vvP","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/121137","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=121137"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/121137\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/121138"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=121137"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=121137"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=121137"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}