T\u00fcrkolog (T\u00fcrkl\u00fck bilimi uzman\u0131) ve eski T\u00fcrk Dil Kurumu (TDK) Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Ahmet Bican Ercilasun, T\u00fcrklerin bilinmeyen devirlerde belki daha bat\u0131da ya\u015fam\u0131\u015f olabilece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Prof. Dr. Ahmet Bican Ercilasun, Ondokuz May\u0131s \u00dcniversitesi\u2019nde (OM\u00dc) d\u00fczenlenen \u201cT\u00fcrk Dilinin Tarih Evrelerindeki Evreleri\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 konferansta T\u00fcrk dilinin farkl\u0131 d\u00f6nemlerdeki ser\u00fcvenini kat\u0131l\u0131mc\u0131larla payla\u015ft\u0131.<\/p>\n
OM\u00dc T\u00fcrk Edebiyat\u0131 ve \u015eiiri Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Toplulu\u011fu\u2019nca Atat\u00fcrk Kongre ve K\u00fclt\u00fcr Merkezi\u2019nde d\u00fczenlenen konferans\u0131; Fen-Edebiyat Fak\u00fcltesi Dekan\u0131 Prof. Dr. Bekir Bat\u0131, T\u00fcrk Dili ve Edebiyat\u0131 B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. \u015eahin K\u00f6kt\u00fcrk, akademisyenler ve \u00f6\u011frenciler b\u00fcy\u00fck bir ilgiyle takip etti.<\/p>\n
\u201cErcilasun Hocam\u0131z T\u00fcrk\u00e7enin ya\u015fayan en \u00f6nemli bilgelerinden biridir\u201d<\/p>\n
Konferans\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f konu\u015fmas\u0131nda s\u00f6z alan T\u00fcrk Dili ve Edebiyat\u0131 B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Serkan \u015een, T\u00fcrkolog Tahsin Banguo\u011flu\u2019nun \u201cT\u00fcrk\u00e7e soylu bir dildir\u201d ifadesine at\u0131fta bulunarak \u201cBu soylu olu\u015f, T\u00fcrk\u00e7enin; hem tarih\u00ee a\u00e7\u0131dan son derece eski bir vaziyet arz etmesine hem de i\u00e7erik manas\u0131nda \u00f6nemli zenginlikleri bar\u0131nd\u0131rmas\u0131na i\u015faret eder. \u00d6mr\u00fcn\u00fc T\u00fcrk\u2019\u00fcn metin co\u011frafyas\u0131nda seyahatlere adam\u0131\u015f Ahmet Bican Ercilasun Hocam\u0131z, T\u00fcrk\u00e7enin geli\u015fme ve yay\u0131lma alanlar\u0131na y\u00f6nelik yapm\u0131\u015f oldu\u011fu \u00e7al\u0131\u015fmalarla bug\u00fcn T\u00fcrkoloji\u2019nin ya\u015fayan en \u00f6nemli bilgelerinden biridir. Y\u0131llar boyu ortaya koydu\u011fu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, sadece ilm\u00ee manada ilgilileri bulu\u015fturmam\u0131\u015f, bunun yan\u0131nda edeb\u00ee manada da romanlar\u0131yla gen\u00e7li\u011fe bir istikamet vermeye, edebiyat zevkini a\u015f\u0131lamaya gayret etmi\u015ftir\u201d dedi.<\/p>\n
\u201cT\u00fcrkler bilinmeyen devirlerde belki daha bat\u0131dayd\u0131\u201d<\/p>\n
\u201cKutlu bir yerdeyim. 100 y\u0131l \u00f6nce Atat\u00fcrk, Mill\u00ee M\u00fccadele\u2019yi buradan ba\u015flatt\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla bu duygularla heyecanl\u0131 ve co\u015fkuluyum\u201d diyerek s\u00f6zlerine ba\u015flayan T\u00fcrkolog Prof. Dr. Ahmet Bican Ercilasun, b\u00fct\u00fcn dillerin tarih i\u00e7inde geli\u015fti\u011fini ancak T\u00fcrk milletinin tarihte pek \u00e7ok milletten ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, \u201cBiz bir t\u00fcrl\u00fc durdu\u011fumuz yerde durmam\u0131\u015f\u0131z, bu bak\u0131mdan bir\u00e7ok milletten ayr\u0131l\u0131yoruz. \u00d6rne\u011fin Frans\u0131z milletinin b\u00fct\u00fcn tarihi Fransa denilen topraklarda ge\u00e7mi\u015f. Yine \u0130ngilizler yani Anglosaksonlar 5. yy.\u2019da B\u00fcy\u00fck Britanya Adas\u0131\u2019na ge\u00e7mi\u015f ve o zamanda beri tarihleri bu adada ge\u00e7iyor. Ama biz T\u00fcrkler devaml\u0131 yer de\u011fi\u015ftirmi\u015fiz. Tarih \u00f6ncesi d\u00f6nemlerde – efsanelere dayanan d\u00f6nemlerde – belki bizler daha bat\u0131dayd\u0131k. Ka\u015fgarl\u0131 Mahmut\u2019un Divanu L\u00fcgati\u2019t T\u00fcrk adl\u0131 eserinde T\u00fcrklerle ilgili \u015eu Destan\u0131 var; bu destan\u0131n tek kayna\u011f\u0131 Ka\u015fgarl\u0131\u2019n\u0131n bu eseri ve T\u00fcrk\u00e7eden Arap\u00e7aya bir s\u00f6zl\u00fck. \u015eu Destan\u0131\u2019na g\u00f6re T\u00fcrkler bug\u00fcnk\u00fc \u00d6zbekistan, K\u0131rg\u0131zistan topraklar\u0131nda bulunuyor. Milattan \u00f6nce 330\u2019lardan bahsediyoruz. Neden? \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015eu Destan\u0131\u2019nda B\u00fcy\u00fck \u0130skender, T\u00fcrkistan\u2019a ve Hindistan\u2019a do\u011fru geliyor. Bunun \u00fczerine T\u00fcrkler bu b\u00f6lgeden epey do\u011fuya yani Altay Da\u011flar\u0131\u2019na gidiyorlar. Demek ki bilinmeyen devirlerde daha bat\u0131daym\u0131\u015f\u0131z. Hatta daha da bat\u0131da olabiliriz, neden? Zira T\u00fcrk\u00e7e ile S\u00fcmerce aras\u0131ndaki ortak kelimelerden hareketle bunu s\u00f6yl\u00fcyorum. Dil bilginimiz Osman Nedim Tuna, S\u00fcmerce ile T\u00fcrk\u00e7e aras\u0131nda 160\u2019tan fazla kelimenin ortak oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Bu ortakl\u0131k sadece ses\u00e7e benzerlik ve yak\u0131nl\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011fil, ayn\u0131 zamanda da anlam bak\u0131m\u0131ndan s\u00f6z konusu. 3-5 kelimenin yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 tesad\u00fcfle a\u00e7\u0131klanabilir ancak bu benzerlik 50\u2019yi a\u015farsa bu art\u0131k imk\u00e2ns\u0131z h\u00e2le gelir. Dolay\u0131s\u0131yla Osman Nedim Bey\u2019in tespit etti\u011fi 167 kelimeden 50\u2019si bile do\u011fru olsa S\u00fcmerce ile T\u00fcrk\u00e7e aras\u0131nda bir kelime al\u0131\u015fveri\u015fi oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kar. S\u00fcmerce T\u00fcrk\u00e7edir ve yahut S\u00fcmerler T\u00fcrk k\u00f6kenlidir demiyor Osman Nedim Tuna, ben de bunu s\u00f6ylemiyorum ama en az\u0131ndan bir kelime al\u0131\u015fveri\u015fi oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Kald\u0131 ki eski Yunan kaynaklar\u0131nda da hem Sakalarla ilgili baz\u0131 kay\u0131tlar hem de daha sonra yani milattan sonraki 1. ve 2. yy.\u2019daki kimi kay\u0131tlar T\u00fcrklerin Karadeniz\u2019in kuzeyinde ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 da g\u00f6steriyor\u201d bilgisini payla\u015ft\u0131.<\/p>\n
\u201cOrhun An\u0131tlar\u0131\u2019ndaki dilin daha \u00f6ncesi olmal\u0131\u201d<\/p>\n
T\u00fcrk\u00e7enin bilinen yaz\u0131l\u0131 tarihinin ilk \u00f6rnekleri olan Orhun An\u0131tlar\u0131\u2019ndan bahseden T\u00fcrkolog Ercilasun, bu metinlerin \u00f6zelliklerine de\u011finerek \u015funlar\u0131 kaydetti: \u201cBu metinler, estetik olarak da kavramlar olarak da o kadar ileri derecede geli\u015fmi\u015f metinler ki Bat\u0131l\u0131 ve T\u00fcrkiyeli T\u00fcrkologlar da \u2018Mutlaka bu yaz\u0131l\u0131 dilin \u00f6ncesi olmas\u0131 laz\u0131m\u2019 diyorlar. Bat\u0131l\u0131 T\u00fcrkologlar biraz cimri davran\u0131yorlar; i\u015fte \u2018200 y\u0131l kadar \u00f6ncesi\u2019 olabilir de\u011ferlendirmesinde bulunuyorlar yani K\u00f6kt\u00fcrklerin kurulu\u015funa kadar. Hatta T\u00fcrk\u00e7enin m\u00fchim bir etimoloji s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yazan T\u00fcrkolog Clausen \u2018\u0130stemi Ka\u011fan zaman\u0131nda Bizans\u2019a el\u00e7i g\u00f6nderildi. K\u00f6kt\u00fcrk harfleri i\u015fte bu ihtiya\u00e7tan dolay\u0131 o zaman icat edildi\u2019 diyor. 570\u2019lerde \u0130stanbul\u2019da K\u00f6kt\u00fcrk atl\u0131lar\u0131n\u0131n dola\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyor muydunuz? Aylarca \u0130stanbul\u2019da kal\u0131yorlar. Clausen de bundan hareketle b\u00f6yle bir \u00e7\u0131kar\u0131mda bulunuyor. T\u00fcrkiyeli baz\u0131 T\u00fcrkologlar ise bu metinlerin milat y\u0131llar\u0131na kadar gitmesi gerekti\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcndeler. \u00d6rne\u011fin Orhun Abidelerde Bilge Ka\u011fan\u2019\u0131n, karde\u015fi K\u00fcltigin\u2019in \u00f6l\u00fcm\u00fc \u00fczerine dile getirdi\u011fi o kadar g\u00fczel lirik ifadeler var; dolay\u0131s\u0131yla T\u00fcrk\u00e7e daha \u00f6nceki y\u00fczy\u0131llarda i\u015flenmi\u015f olmal\u0131. Ayr\u0131ca \u015funu da vurgulamak gerekir ki Do\u011fan Aksan Hocam\u0131z\u0131n tespit etti\u011fi gibi Orhun An\u0131tlar\u0131\u2019ndaki kelimelerin y\u00fczde 30\u2019tan fazlas\u0131 soyut kavramlar\u0131 anlat\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla bu soyut kavramlara bakarak Orhun Abideleri\u2019ndeki dilin \u00e7ok geli\u015fmi\u015f bir mahiyete sahip oldu\u011funu ve epey \u00f6nceden \u00f6zenle i\u015flendi\u011fini anlayabiliriz.\u201d<\/p>\n
\u201cKurallarla g\u00fczel T\u00fcrk\u00e7eyi kazanamazs\u0131n\u0131z\u201d<\/p>\n
Konferans\u0131nda T\u00fcrk\u00e7edeki vurgu ve tonlaman\u0131n \u00f6nemi \u00fczerinde duran T\u00fcrkolog Prof. Dr. Ercilasun, kendisini dikkatle dinleyen kat\u0131l\u0131mc\u0131 gen\u00e7lere \u015fu tavsiyelerde bulundu: \u201cT\u00fcrk\u00e7e konu\u015furken bunlara \u00e7ok dikkat edelim. Kimler konu\u015fuyorsa g\u00fczel T\u00fcrk\u00e7eyi, onlar\u0131n konu\u015fmalar\u0131na kulak verelim, vurgu ve tonlamaya \u00f6zen g\u00f6sterelim. \u00c7\u00fcnk\u00fc do\u011fru d\u00fcr\u00fcst bir vurgu ve tonlama olursa meram\u0131m\u0131z\u0131 \u00e7ok daha iyi anlat\u0131r ve kar\u015f\u0131m\u0131zdakine ne demek istedi\u011fimizi aktar\u0131r\u0131z. Ayn\u0131 \u015fekilde yaz\u0131 dilinde g\u00fczel bir T\u00fcrk\u00e7e kullanmak istiyorsak dilimizi g\u00fczel kullanan ve i\u015fleyen yazarlar\u0131 okuyacaks\u0131n\u0131z. T\u00fcrk gramerinin kurallar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmek, g\u00fczel yaz\u0131 yazmak i\u00e7in hi\u00e7bir \u015fey ifade etmez. Bir dilci olarak s\u00f6yl\u00fcyorum: Kurallarla g\u00fczel T\u00fcrk\u00e7eyi kazanamazs\u0131n\u0131z. G\u00fczel T\u00fcrk\u00e7eye; yaz\u0131da dilimizi iyi, ustaca i\u015fleyen ve kullanan edebiyat\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131 okuyarak sahip olabilirsiniz ve elbette al\u0131\u015ft\u0131rmalar yaparak. Konu\u015fmada da T\u00fcrk\u00e7eyi g\u00fczel ve etkili konu\u015fan ki\u015fileri dinleyerek buna ula\u015fabilirsiniz.\u201d<\/p>\n
\u201cT\u00fcrk\u00e7e geni\u015f bir co\u011frafyada g\u00fcr ve g\u00fcmrah bir bi\u00e7imde yaz\u0131l\u0131yor, s\u00f6yleniyor ve okunuyor\u201d<\/p>\n
T\u00fcrkolog Ahmet Bican Ercilasun, konferans\u0131nda 20. yy\u2019\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131ndaki Sovyet h\u00e2kimiyetiyle T\u00fcrk topluluklar\u0131n\u0131n b\u00f6l\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcne de de\u011finirken \u201cT\u00fcrkler zaten kendileri b\u00f6l\u00fck b\u00f6l\u00fck b\u00f6l\u00fcn\u00fcyorlar. B\u00f6yle b\u00f6l\u00fcn\u00fcrsen yerler tabii seni. \u00d6nce kendi kendimize yap\u0131yoruz, sonras\u0131nda d\u00fc\u015fman devreye giriyor. Rus egemenli\u011fi de boy a\u011f\u0131zlar\u0131n\u0131 ayr\u0131 edeb\u00ee diller h\u00e2line getiriyor. 20. yy.\u2019\u0131n ilk yar\u0131s\u0131nda tamamlan\u0131yor bu s\u00fcre\u00e7. Keza bug\u00fcn T\u00fcrk\u00e7enin 20 edeb\u00ee dili var. T\u00fcrk\u00e7e bug\u00fcn milyonlarca tirajl\u0131k gazetelerde, 24 saat yay\u0131n yapan radyo ve televizyonlarda, y\u00fcz binlerce tirajl\u0131k kitaplarla tarihin hi\u00e7bir d\u00f6neminde g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir g\u00fcrl\u00fck, bir g\u00fcmrahl\u0131k i\u00e7inde bu kadar geni\u015f bir co\u011frafyada yaz\u0131l\u0131yor, s\u00f6yleniyor, okunuyor. Onun i\u00e7in gelecekten \u00fcmidinizi kesmeyin. Ne oluyor bu T\u00fcrk\u00e7eye diye de hi\u00e7 tasalanmay\u0131n, T\u00fcrk\u00e7eye bir \u015fey olmaz, e\u011fer bize bir \u015fey olursa T\u00fcrk\u00e7e gider.\u201d<\/p>\n
Konferansta Ercilasun, \u00f6\u011frencilerin merak etti\u011fi konular ve sordu\u011fu sorulara bilgi birikimi ve tecr\u00fcbesiyle de a\u00e7\u0131kl\u0131k getirdi.<\/p>\n
Konferans\u0131n\u0131n ard\u0131ndan T\u00fcrkolog Ercilasun\u2019a, Prof. Dr. Serkan \u015een taraf\u0131ndan ad\u0131n\u0131 \u00fcniversitede ya\u015fatacak fidan\u0131n sertifikas\u0131 takdim edildi. T\u00fcrk\u00e7e\u2019nin bilge hizmetk\u00e2r\u0131 Ercilasun, kitaplar\u0131n\u0131 da akademisyen ve \u00f6\u011frenciler i\u00e7in imzalad\u0131.
![\"T\u00fcrkolog](\"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/turkolog-ercilasun-turkler-bilinmeyen-devirlerde-belki-daha-batidaydi_f571e25.jpg?w=328&h=219\" "\\"T\u00fcrkolog")
<\/a> <\/div> <\/div> ![\"T\u00fcrkolog](\"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/turkolog-ercilasun-turkler-bilinmeyen-devirlerde-belki-daha-batidaydi_b962ac5.jpg?w=164&h=105\" "\\"T\u00fcrkolog")
<\/a> <\/div> ![\"T\u00fcrkolog](\"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/turkolog-ercilasun-turkler-bilinmeyen-devirlerde-belki-daha-batidaydi_ab1baa0.jpg?w=164&h=110\" "\\"T\u00fcrkolog")
<\/a> <\/div> <\/div> <\/div> <\/div><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"