Van Y\u00fcz\u00fcnc\u00fc Y\u0131l \u00dcniversitesi (Van YY\u00dc) Bilgisayar Bilimleri Ara\u015ft\u0131rma Uygulama Merkez M\u00fcd\u00fcr\u00fc Prof. Dr. H. Eray \u00c7elik, \u00e7evrimi\u00e7i \u015fiddet oyunlar\u0131na ili\u015fkin \u00f6nlemler al\u0131narak, \u00e7ocuklar\u0131n bu t\u00fcr oyunlar\u0131n zararlar\u0131 konusunda e\u011fitilmesi gerekti\u011fi uyar\u0131nda bulundu.<\/p>\n
B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada \u00e7ocuklar\u0131 etkisi alt\u0131na alan Mavi Balina, Momo ve Mariam gibi \u00e7evrimi\u00e7i oyunlar intihara s\u00fcr\u00fcklemeye devam ediyor. D\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda pek \u00e7ok \u00e7ocu\u011fu intihara s\u00fcr\u00fckleyen \u2019Mavi Balina\u2019 oyunu, son olarak Van\u2019da 14 ya\u015f\u0131ndaki Sevda Erka\u00e7maz\u2019\u0131 hayattan koparm\u0131\u015ft\u0131. Kahreden olay\u0131n ard\u0131ndan Van Valili\u011fince yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar sonucunda 7 \u00e7ocu\u011fun daha \u201cMavi Balina\u201d isimli \u00e7evrimi\u00e7i \u015fiddet oyunu oynad\u0131\u011f\u0131 tespit edilmi\u015fti.<\/p>\n
K\u00fc\u00e7\u00fck Sevda\u2019n\u0131n \u2019Mavi Balina\u2019 oyununun kurban\u0131 oldu\u011funun anla\u015f\u0131lmas\u0131 \u00fczerine, dijital d\u00fcnyan\u0131n \u00e7ocuklar i\u00e7in ne kadar tehlikeli oldu\u011fu bir kez daha g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serildi. Olay\u0131n g\u00fcndeme gelmesiyle birlikte Van YY\u00dc Bilgisayar Bilimleri Ara\u015ft\u0131rma Uygulama Merkez M\u00fcd\u00fcr\u00fc Prof. Dr. H. Eray \u00c7elik; Mavi Balina, Momo ve Mariam gibi \u00e7evrimi\u00e7i \u015fiddet oyunlar\u0131 konusunda aileleri ve \u00f6\u011fretmenleri uyard\u0131. \u00c7ocuklar\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 d\u00fczg\u00fcn ve s\u00fcrekli bir \u015fekilde g\u00f6zlemlenmesi gerekti\u011fini ifade eden Prof. Dr. \u00c7elik, \u201cOkul \u00e7a\u011f\u0131ndaki \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6\u011fretmenleriyle s\u00fcrekli temas halinde olmam\u0131z, onlar\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131nda bir de\u011fi\u015fiklik olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zlemlememiz gerekiyor. Mutlaka \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n g\u00fcnl\u00fck rutin davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131, i\u00e7e kapanma, asosyalle\u015fme, yaln\u0131zl\u0131k hissi, sinirli davran\u0131\u015flar, fazla sessiz kalma gibi farkl\u0131 davran\u0131\u015flar g\u00f6zlemledi\u011fimiz zaman aileler, ilk \u00f6nce okullar\u0131n PDR servislerine, oradaki uzman \u00f6\u011fretmenlere ba\u015fvurmalar\u0131, \u00e7ocuklar\u0131n durumunu haberdar etmeleri, okul i\u00e7inde bu davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n devam edip etmedi\u011fini \u00f6\u011frenmeleri ve bununla ilgili destek almalar\u0131 gerekiyor\u201d dedi.<\/p>\n
\u201cBir fark\u0131ndal\u0131k d\u00fczeyine gelmemiz gerekiyor<\/p>\n
\u00c7ocuklar\u0131n \u00e7evrimi\u00e7i \u015fiddet oyunlar\u0131ndan ve dijital d\u00fcnyan\u0131n zararlar\u0131ndan korumak i\u00e7in yap\u0131lmas\u0131 gerekenleri aktaran \u00c7elik, \u201cDijitalle\u015fen d\u00fcnyada eskisine g\u00f6re \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z i\u00e7in \u00e7ok daha fazla m\u00fccadele etmemiz gereken parametreler ve alanlar var. Bunlar\u0131n en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc ve \u00f6nemlisi \u00e7evrimi\u00e7i \u015fiddet oyunlar\u0131d\u0131r. Dijital ve sanal d\u00fcnyada ebeveynler olarak dijital, sosyal medya ve oyun okuryazarl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 geli\u015ftirmemiz ve bir fark\u0131ndal\u0131k d\u00fczeyine gelmemiz gerekiyor. Bunun i\u00e7in e\u011fer \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n ak\u0131ll\u0131 telefonlar\u0131 ve tabletleri varsa bunlar i\u00e7in ekran s\u00fcresi k\u0131saltma programlar\u0131 kurmam\u0131z gerekiyor. Di\u011fer taraftan birebir takip etmemiz ve \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 oyunlar, sosyal medya platformlar\u0131 ne olursa olsun Instagram\u2019dan Pinterest\u2019e, Wattpad\u2019e ya da toplumun ciddi bir belas\u0131 haline gelen TikTok\u2019a, \u00e7evrimi\u00e7i \u015fiddet oyunlar\u0131 olan Mariam\u2019e, Momo\u2019ya ve Mavi Balina\u2019ya kadar bununla ilgili formlar, gazeteler, uzman g\u00f6r\u00fc\u015flerini okumak ve \u00f6nlemler almam\u0131z gerekiyor\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
\u201cBu toplumsal bir olayd\u0131r\u201d<\/p>\n
\u00c7evrimi\u00e7i \u015fiddet oyunlardan dolay\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n intihar etmesinin toplumsal olaylar oldu\u011funa dikkat \u00e7eken \u00c7elik, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n
\u201cBug\u00fcn konu\u015ftu\u011fumuz Mavi Balina ve Sevda\u2019n\u0131n vefat etmesi \u00fczerine gencecik bir \u00e7ocuk ve \u00f6n\u00fcnde bir hayat varken geldi\u011fi noktay\u0131 s\u00f6yl\u00fcyoruz. Burada tek ba\u015f\u0131na ailesini ve \u00f6\u011fretmenlerini su\u00e7lamak istemiyorum. Bu toplumsal bir olayd\u0131r. Bizim bir b\u00fct\u00fcn olarak e\u011fitimin her kademesinden okul \u00f6ncesinden y\u00fcksek\u00f6\u011fretime, doktoradan mast\u0131ra kadar \u00e7ok ciddi bir \u015fekilde dijital okuryazarl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fcnya standartlar\u0131n\u0131n \u00fczerine \u00e7\u0131karmam\u0131z laz\u0131m. Bunun i\u00e7in de \u00f6nlemler almam\u0131z gerekiyor.\u201d<\/p>\n
\u201c\u00c7evrimi\u00e7i \u015fiddet oyunlar\u0131na ili\u015fkin \u00f6nlemler al\u0131nabilir\u201d<\/p>\n
Mavi Balina, Momo ve Mariam gibi \u00e7evrimi\u00e7i oyunlar\u0131n toplumun b\u00fcy\u00fck bir kesimine ula\u015f\u0131m\u0131n\u0131n engellenebildi\u011fini, ancak daha \u00f6nemlisinin \u00e7ocuklar\u0131 bunlardan korumak i\u00e7in e\u011fitilmesi gerekti\u011fini ifade eden \u00c7elik, \u201cBizim yasaklama ve engellemeden \u00f6nce bu oyunun i\u00e7erikleri ve zararlar\u0131 konusunda \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131 e\u011fitmemiz gerekiyor. Biz biliyoruz ki \u00e7evrimi\u00e7i oyunlar asl\u0131nda \u00e7ocuklar\u0131n bilimsel ve e\u011fitimsel a\u00e7\u0131dan ki\u015filiklerini geli\u015ftiriyor ve sosyalle\u015fmelerini sa\u011fl\u0131yor. Ancak \u015fiddet i\u00e7erikli \u00e7evrimi\u00e7i oyunlar duygusal ve sosyal geli\u015fimi \u00fczerinde olumsuz etkilerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na neden oluyor. Burada kritik olan \u015fey \u00e7ocu\u011fun \u00e7evrimi\u00e7i hangi oyunu \u00f6\u011frendi\u011fi ve bunun i\u00e7eri\u011finin ne oldu\u011funun aile taraf\u0131ndan bilinmesi ve buna ili\u015fkin \u00f6nlem al\u0131nmas\u0131 gerekiyor\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n
\u201cDijital d\u00fcnyadan nas\u0131l korunabiliriz?\u201d<\/p>\n
Ebeveynlerin \u00e7ocu\u011fa do\u011fru internet kullan\u0131m\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretmesi gerekti\u011fini vurgulayan \u00c7elik, \u00e7ocuklar\u0131 dijital d\u00fcnyadan koruman\u0131n yollar\u0131n\u0131 \u015fu \u015fekilde s\u0131ralad\u0131:<\/p>\n
\u201c\u0130nternete ba\u011fland\u0131\u011f\u0131nda \u00e7evrimi\u00e7i bir oyun oynand\u0131\u011f\u0131nda Webcam\u2019\u0131n\u0131 kullanmamas\u0131, bunun yerinen avatar kullanmas\u0131, ger\u00e7ek sesini kullanmamas\u0131, sesle ilgili de\u011fi\u015ftirme programlar\u0131n\u0131 kullanmas\u0131, kar\u015f\u0131daki ki\u015finin sanal bir kimlik oldu\u011fu, ger\u00e7ek bir birey gibi davranmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ocu\u011fa \u00f6\u011fretilmesi ve \u00e7ocu\u011fun kendisine ve ailesine dair ger\u00e7ek bilgileri payla\u015fmamas\u0131 gerekti\u011fini \u00f6\u011fretmemiz gerekiyor.\u201d
![\"Mavi](\"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/mavi-balina-momo-ve-mariam-gibi-oyunlara-dikkat_7f38657.jpg?w=496&h=330\" "\\"Mavi")
<\/a> <\/div> <\/div> <\/div> <\/div><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"