Uzman Psikolog F. I\u015f\u0131l Yenikaynak, yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n 3 \u00e7ocuktan birinin hayatlar\u0131nda bir kere akran zorbal\u0131\u011f\u0131na maruz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Akran zorbal\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00e7ocuklar\u0131n okul hayat\u0131nda ya da sosyal \u00e7evrede g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc fizyolojik, ruhsal sosyal ya da cinsel \u00f6rselenmeyi i\u00e7eren bir davran\u0131\u015f b\u00fct\u00fcn\u00fc oldu\u011funu ifade eden Medicana Konya Hastanesi \u00c7ocuk ve Ergen Psikolojisi Uzman\u0131 Psikolog F. I\u015f\u0131l Yenikaynak, her \u00fc\u00e7 \u00e7ocuktan birinin akran zorbal\u0131\u011f\u0131na maruz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. Yenikaynak, \u201cBu durumda akran zorbal\u0131\u011f\u0131na u\u011frayan ma\u011fdur \u00e7ocuklar bunu yapan ki\u015filer taraf\u0131ndan genelde fiziksel ya da sosyal anlamda yetersiz g\u00f6r\u00fclen pasif karakterli se\u00e7ilen sessiz sakin \u00e7ocuklar olarak tan\u0131mlan\u0131yor. Bunu uygulayan \u00e7ocuklar ise genelde bu \u00e7ocuklar\u0131n fizyolojik g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri, sosyal davran\u0131\u015flar\u0131, bedensel engelleri ya da farkl\u0131 kulland\u0131klar\u0131 di\u015f teli gibi g\u00f6zl\u00fck gibi materyallerle alakal\u0131 ya da \u00e7ocuklar\u0131n ekonomik d\u00fczeyleri, akademik ba\u015far\u0131yla ya da fizyolojik g\u00fc\u00e7leriyle alakal\u0131. Bu \u00e7ocuklarda dalga ge\u00e7me, \u015fiddet uygulama, cinsel anlamda tahrik, taciz ya da s\u00fcrekli olumsuz y\u00f6nde s\u0131n\u0131f i\u00e7erisinde ya da sosyal hayatta ele\u015ftiri \u015feklinde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bir zorbal\u0131k t\u00fcr\u00fc. Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar \u015funu g\u00f6steriyor ki; Yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7 \u00e7ocuktan birinin hayatlar\u0131nda bir kere akran zorbal\u0131\u011f\u0131na maruz kal\u0131yor. Yine ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n y\u00fczde 10-14\u2019\u00fc \u00e7ocuklar\u0131n alt\u0131 aydan uzun s\u00fcren kronik akran zorbal\u0131\u011f\u0131na maruz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermekte. Bu olduk\u00e7a y\u00fcksek bir oran. \u00c7\u00fcnk\u00fc buna maruz kalan \u00e7ocuklarda biz ya \u00f6ncesinde depresyon, kayg\u0131 bozuklu\u011fu ya da \u00f6z g\u00fcven eksikli\u011fi gibi olumsuz psikiyatrik sorunlar\u0131 g\u00f6rmekteyiz ya da buna maruz kald\u0131ktan sonra \u00e7ocuklarda bu psikiyatrik yak\u0131nmalar \u00e7\u0131kmakta\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
\u201c\u00c7ocuklar\u0131n ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 uzmanlar\u0131na y\u00f6nlendirilmesi olduk\u00e7a \u00f6nemli\u201d<\/p>\n
Akran zorbal\u0131\u011f\u0131n\u0131 uygulayan \u00e7ocuklarda ise genelde davran\u0131\u015f bozukluklar\u0131 ya da d\u00fcrt\u00fc kontrol bozukluklar\u0131n\u0131 s\u0131kl\u0131kta g\u00f6rd\u00fcklerini belirten F. I\u015f\u0131l Yenikaynak, \u201cBu do\u011frultuda \u015fimdi buna maruz kalan \u00e7ocuklarda genelde i\u00e7e kapanma, akademik ba\u015far\u0131da d\u00fc\u015fme, baz\u0131 psikosomatik yak\u0131nmalar yani kar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131, mide bulant\u0131s\u0131, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, ba\u015f d\u00f6nmesi gibi okula gitmek istememe, anlams\u0131z bir \u015fekilde okul reddi gibi ya da sosyal anlamda izolasyon, arkada\u015flar\u0131yla \u00e7ok oynamama, teneff\u00fcse \u00e7\u0131kmama gibi belirtileri g\u00f6rmekteyiz. Buna maruz kalan \u00e7ocuklar genelde kar\u015f\u0131 taraftan korktuklar\u0131 i\u00e7in di\u011fer arkada\u015flar\u0131ndan daha fazla d\u0131\u015flanmak istemedikleri i\u00e7in ya da su\u00e7lanacaklar\u0131 korkusuyla bu durumu \u00e7ok fazla belli etmezler. \u00d6\u011fretmenlerine, arkada\u015flar\u0131na ya da ailelerine a\u00e7mazlar. Bu do\u011frultuda bizlerin beklentisi rehberlik servislerinin aktif bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, \u00e7ocuklar\u0131 birebir tan\u0131malar\u0131, davran\u0131\u015f de\u011fi\u015fikliklerini takip etmeleri ve fark ettikleri noktada \u00e7ocukla birebir yak\u0131n temas kurmalar\u0131, onlar\u0131 rahatlatmalar\u0131. Su\u00e7lay\u0131c\u0131 tav\u0131r tabii ki de tak\u0131nmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in rahatlat\u0131c\u0131 bir tav\u0131rla \u00e7ocu\u011fun kendisini ifade etmesine f\u0131rsat vermeleri ve hem uygulayan hem de uygulanan \u00e7ocuklar\u0131n ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 uzmanlar\u0131na y\u00f6nlendirilmesi olduk\u00e7a \u00f6nemli\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
“Bu \u00e7ocuklar evde bu tip davran\u0131\u015flar\u0131 ebeveyninden \u00f6\u011frenebiliyorlar”<\/p>\n
Uzman Psikolog F. I\u015f\u0131l Yenikaynak, \u201cBu t\u00fcr davran\u0131\u015flar hayatta kal\u0131c\u0131 \u00f6rselenmeye neden olan, insanlar\u0131n \u00f6zellikle geli\u015fme d\u00f6neminde sosyal anlamda maruz kald\u0131ktan sonra ileriki hayatlar\u0131n\u0131, e\u015f se\u00e7imlerini, arkada\u015fl\u0131k ili\u015fkilerini, sosyal hayatlar\u0131n\u0131 ya da akademik ya da kariyer planlar\u0131n\u0131 do\u011frudan etkilemekte. Bu nedenle k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015fta \u00f6nlem al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 takdirde bunlar\u0131n \u00fcstesinden gelmek m\u00fcmk\u00fcn. Tabii ki ailelere de i\u015f d\u00fc\u015f\u00fcyor. Yapan \u00e7ocuklar\u0131 da \u00f6zellikle \u015fimdi bu \u00e7ocuklar\u0131n ailelerine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman ya bu \u00e7ocuklar evde bu tip davran\u0131\u015flar\u0131 ebeveyninden \u00f6\u011freniyorlar hakaret i\u00e7eren, a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131, \u015fiddete dayal\u0131 davran\u0131\u015f profillerini \u00f6\u011frenebiliyorlar ya da ebeveyni buna te\u015fvik edebiliyor. Yap, yapabilirsin, daha fazlas\u0131n\u0131 yap, aferin o\u011fluma, aferin k\u0131z\u0131ma gibi, bunu te\u015fvik ettikleri zaman \u00e7ocuklar bunu normalize edip kendi arkada\u015flar\u0131na uygulayabiliyorlar. Ve altta davran\u0131\u015f bozuklu\u011fu, d\u00fcrt\u00fc kontrol bozuklu\u011fu gibi bir psikopatoloji \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 zaman bu kronik hale geliyor ve bu \u00e7ocuklar toplumda da olumsuz davran\u0131\u015flar sergileyen, do\u011fru ili\u015fki kurmay\u0131 bilmeyen ya da sevgi ba\u011f\u0131n\u0131 \u015fiddetle kurmay\u0131 \u00f6\u011frenen bireyler haline geliyor. Ve sonras\u0131nda pek \u00e7ok olumsuz; su\u00e7a kar\u0131\u015fma, akademik ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar ya da kariyerle ilgili, e\u015f se\u00e7imleriyle ilgili olumsuz profiller kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kabiliyor. Bu nedenle ailelerin de \u00e7ocuklar\u0131n\u0131, uygulayan ya da ma\u011fdur olan hangisiyse iki ailenin de de\u011ferlendirmesi, \u00e7ocuklara olumlu yakla\u015fmas\u0131 ve bununla ilgili koruyucu \u00f6nlemler almas\u0131 bu s\u00fcrecin kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131nda olduk\u00e7a \u00f6nemli fakt\u00f6rler\u201d dedi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u00c7OCUK VE ERGEN UZMAN PS\u0130KOLO\u011eU F. I\u015eIL YEN\u0130KAYNAK, YAPILAN ARA\u015eTIRMALARIN 3 \u00c7OCUKTAN B\u0130R\u0130N\u0130N HAYATLARINDA B\u0130R KERE AKRAN ZORBALI\u011eINA MARUZ KALDI\u011eINI G\u00d6STERD\u0130\u011e\u0130N\u0130 S\u00d6YLED\u0130.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":130659,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[1],"tags":[30345,3163,21199,73,4049,14568,1942,30346],"class_list":["post-130658","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-akran","tag-biri","tag-cocuktan","tag-her","tag-kaliyor","tag-maruz","tag-uc","tag-zorbaligina"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/her-uc-cocuktan-biri-akran-zorbaligina-maruz-kaliyor_5a27c4f.jpg?fit=1000%2C696","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-xZo","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/130658","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=130658"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/130658\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/130659"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=130658"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=130658"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=130658"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}