\u00dcroloji ve \u00dcroonkoloji Uzman\u0131 Prof. Dr. Can \u00d6bek, gen\u00e7 erkeklerin g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ama \u00f6nlem al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 takdirde hayati tehlike ta\u015f\u0131yabilecek testis kanseri hakk\u0131nda az bilinenleri anlatt\u0131.<\/p>\n
Testislerin f\u00f6tal hayatta kar\u0131n i\u00e7inden yava\u015f yava\u015f a\u015fa\u011f\u0131 inerek, sa\u011fl\u0131kl\u0131 erkekte skrotum denilen torba i\u00e7erisindeki yerlerini ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydeden Prof. Dr. Can \u00d6bek, \u201cBu ini\u015fin tam olmad\u0131\u011f\u0131 ki\u015filerde, yani testisin torbaya inmedi\u011fi durumda (kriptor\u015fidizm) testis kanser riski 5-8 kat artar. Testisin ameliyatla ergenlik \u00e7a\u011f\u0131na kadar olmas\u0131 gereken yere indirilmesi kanser riskini azalt\u0131r. Ailelerin inmemi\u015f testis konusunda \u00e7ok duyarl\u0131 olmas\u0131 gerekir. Testis indirildikten sonra da o ki\u015finin hayat boyu kendi kendini muayene ile testisini izlemesi \u00f6nerilir. Ergenlik \u00e7a\u011f\u0131ndan sonra art\u0131k testisi indirmek yerine cerrahi olarak \u00e7\u0131kartmak daha uygun bir yakla\u015f\u0131m olur\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Testis kanserinin 14-44 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131ndaki erkeklerde en s\u0131k tan\u0131 konan organ kanseri oldu\u011funu ifade eden Prof. Dr. Can \u00d6bek, \u201cABD istatistiklerine g\u00f6re her 250 erkekten birinde testis kanseri geli\u015fmekte, en s\u0131k saptand\u0131\u011f\u0131 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131 ise 25-29. Pek \u00e7ok kanserde oldu\u011fu gibi testis kanserinin de tam sebebi bilinmiyor. Fakat erkek \u00e7ocuk hen\u00fcz ana rahmindeyken maruz kald\u0131\u011f\u0131 hormonal dengesizlik ve \u00f6zellikle y\u00fcksek \u00f6strojen seviyesinin testis kanseri geli\u015fmesinde etkili oldu\u011funu g\u00f6steren kuvvetli bilimsel veriler mevcut. Yine anne rahminde veya do\u011fduktan hemen sonra maruz kal\u0131nabilecek \u00e7e\u015fitli zenobiyotik (v\u00fccuda yabanc\u0131 kimyasal madde) maddelerin de testis kanserinde etkili olabildi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmekte. D\u0131\u015f fakt\u00f6rlerin de bu hastal\u0131\u011f\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131nda bir etmen oldu\u011fu biliniyor. Do\u011fum \u00f6ncesi ya da erken bebeklik d\u00f6neminde maruz kal\u0131nan kanserojen etkiler dolay\u0131s\u0131yla testis kanseri erken ya\u015flarda ortaya \u00e7\u0131kar\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Prof. Dr. Can \u00d6bek, testis kanserinin belirtileri aras\u0131nda testiste sertlik ve \u015fi\u015flik bulundu\u011funu kaydederek, \u201cGenellikle bu hastal\u0131k a\u011fr\u0131s\u0131z olur fakat y\u00fczde 20 olguda a\u011fr\u0131ya da rastlan\u0131yor. Bazen testisteki \u015fi\u015flik farkedilmeden \u00f6nce hasta t\u00fcm\u00f6r\u00fcn metastazlar\u0131na ba\u011fl\u0131 rahats\u0131zl\u0131k ya\u015fayabilir ve bu da metastaz\u0131n oldu\u011fu b\u00f6lgeye g\u00f6re de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterebilir. Bunlardan en s\u0131k g\u00f6r\u00fcleni kar\u0131n arka b\u00f6lgesinde kitleye ba\u011fl\u0131 olarak kar\u0131nda \u015fi\u015flik ve\/veya s\u0131rt a\u011fr\u0131s\u0131d\u0131r. Daha nadiren halsizlik, yorgunluk, kilo kayb\u0131, kanl\u0131 balgam, nefes darl\u0131\u011f\u0131 veya n\u00f6rolojik semptomlar da hastal\u0131\u011f\u0131n ilk belirtisi olabilir\u201d dedi.<\/p>\n
Testis kanseri s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u00fcm d\u00fcnyada art\u0131\u015f g\u00f6sterdi\u011fini dile getiren Prof. Dr. Can \u00d6bek, \u201cBu hastal\u0131\u011f\u0131n s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 belirgin bir co\u011frafi da\u011f\u0131l\u0131m g\u00f6sterir. Bat\u0131 \u00fclkelerinde ve \u00f6zellikle \u0130skandinav \u00fclkelerinde s\u0131k, Asya ve Afrika\u2019da \u00e7ok daha seyrek oldu\u011fu biliniyor. \u00dclkemizde Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 verilerinde 15-24 ya\u015f gurubu erkeklerde ilk s\u0131rada testis kanseri oldu\u011fu belirtilmekte. Gen\u00e7 erkekler s\u0131kl\u0131kla hekime ba\u015fvurmakta bir s\u00fcre gecikebiliyor. Bundaki \u00f6nemli fakt\u00f6rlerden biri, toplumda testis kanseri ile ilgili fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131d\u0131r. Bat\u0131 \u00fclkelerinde testis kanseri ve erken bulgular\u0131 konusunda halk\u0131 ve \u00f6zellikle gen\u00e7 erkekleri e\u011fitmekle ilgili zaman zaman kampanyalar yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bunlar\u0131n da etkili oldu\u011fu biliniyor. Bir testisinde kanser \u00e7\u0131kan ki\u015filerin kar\u015f\u0131 taraf testisinde kanser \u00e7\u0131kma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 da normal pop\u00fclasyona g\u00f6re 12 kat daha y\u00fcksektir. Bir testisinde kanser olan hastalarda y\u00fczde 2-3 oran\u0131nda kar\u015f\u0131 testiste de bu hastal\u0131k geli\u015febilir. Bu hastalarda sa\u011flam testisin hem hekim hem de kendileri taraf\u0131ndan takip alt\u0131nda tutulmas\u0131 \u00f6nerilir. Testis kanseri kal\u0131t\u0131msal ge\u00e7i\u015fin kuvvetli oldu\u011fu bir kanserdir ve y\u00fczde 40 olguda genetik fakt\u00f6rlerin rol\u00fc oldu\u011fu ortaya konmu\u015ftur. Babada testis kanseri varl\u0131\u011f\u0131 riski 4-6 kez, erkek karde\u015fte varl\u0131\u011f\u0131 ise 8-10 kez artt\u0131rmaktad\u0131r. \u0130lk tan\u0131da olgular\u0131n yaln\u0131zca y\u00fczde 1-2\u2019sinde \u00e7ift tarafl\u0131d\u0131r. Bir taraftan tedavi olan ki\u015filerde y\u00fczde 2-3 oran\u0131nda ya\u015famlar\u0131 boyunca kar\u015f\u0131 testiste de kanser saptanabilir\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n
Tan\u0131mlanan risk grubundaki erkeklerde ki\u015finin d\u00fczenli aralarla kendi kendini muayene etmesinin en \u00f6nemli tarama y\u00f6ntemi olaca\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Prof. Dr. \u00d6bek, \u201cToplumda bu konuda fark\u0131ndal\u0131k yarat\u0131lmas\u0131n\u0131n son derece \u00f6nemlidir ve gen\u00e7 erkeklerin kendi anatomilerini tan\u0131yarak y\u0131lda 1 veya 2 kez kendilerini muayene etmesi uygun olacakt\u0131r. Bir di\u011fer \u00f6nemli nokta check-up i\u00e7in sa\u011fl\u0131k kurulu\u015funa ba\u015fvuran gen\u00e7 erkek hastalarda, testis muayenesinin mutlaka yap\u0131lmas\u0131 gereklili\u011fi ve ihmal edilmemesidir. Testis kanseri, kanser tedavileri aras\u0131nda en y\u00fcz g\u00fcld\u00fcr\u00fcc\u00fc olanlardan biridir. Metastaz geli\u015fmi\u015f olgular dahil t\u00fcm testis kanserli hastalara bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u015fifa olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00fczde 97 civar\u0131ndad\u0131r. Tedavi ba\u015far\u0131s\u0131 son y\u0131llarda art\u0131\u015f g\u00f6stermektedir. Bununla birlikte testis kanserinde do\u011fru yakla\u015f\u0131m son derece kritiktir. Burada gereken minimum tedavi ile tam \u015fifay\u0131 sa\u011flamak son derece \u00f6nemlidir. Gereksiz\/fazladan her t\u00fcrl\u00fc tedaviden ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r; zira uygulanacak her tedavinin bu ki\u015filerin ya\u015fam kalitelerine ve hatta sa\u011f kal\u0131mlar\u0131na olumsuz etkileri olabilir. Bu kadar gen\u00e7 ya\u015fta uygulanan kemoterapi ve radyoterapinin ileriki hayatlar\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fck y\u00fczdelerde de olsa farkl\u0131 kanserlere sebebiyet verebilece\u011fi biliniyor. Testis kanserinde hastan\u0131n t\u00fcm\u00f6r\u00fcn\u00fcn patolojik \u00f6zellikleri ve hastal\u0131\u011f\u0131n yayg\u0131nl\u0131k de\u011ferlendirmesine g\u00f6re uygun ve farkl\u0131 yakla\u015f\u0131mlar s\u00f6z konusudur. Burada \u00dcroloji, Medikal Onkoloji ve Radyoloji Anabilim Dallar\u0131\u2019n\u0131n ortakla\u015fa verece\u011fi kararlar ile tedavi s\u00fcreci y\u00fcr\u00fct\u00fclmelidir. D\u00fcnyada bilimsel olarak da ispatlanm\u0131\u015f bir ger\u00e7ek, bu hastalar\u0131n deneyimli \u00fcroonkoloji uzmanlar\u0131 ve merkezlerce tedavi edilmesinin \u015fifa oranlar\u0131n\u0131 artt\u0131r\u0131rken, yan etki oranlar\u0131n\u0131 da azaltt\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Almanya\u2019da deneyimli merkezlere dan\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman tedavi \u00f6nerisinin y\u00fczde 40 hastada de\u011fi\u015fti\u011fi yay\u0131nlanm\u0131\u015f bilimsel bir veridir\u201d dedi.<\/p>\n
Di\u011fer yandan infertilite (k\u0131s\u0131rl\u0131k) ve testis kanseri aras\u0131nda bir ba\u011f bulundu\u011funu vurgulayan Prof. Dr. Can \u00d6bek, \u201cBunun yine anne karn\u0131nda maruz kal\u0131nan hormonal \u00e7evre ile ilgisi olabilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. \u0130nfertilitesi olan erkeklerde testis kanseri riski 3 kat fazlad\u0131r. Fakat her testis kanserli olguda infertilite vard\u0131r veya geli\u015fecek diye bir durum bulunmaz. Pek \u00e7ok baba olmu\u015f ki\u015fide testis kanseri \u00e7\u0131kabilece\u011fi gibi, tedavi sonras\u0131 do\u011fal yoldan baba olan pek \u00e7ok hasta da var. T\u00fcm hastalarda tedavinin ilk a\u015famas\u0131, hastal\u0131kl\u0131 testisin ameliyatla \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131d\u0131r, bu ise sperm \u00fcreten iki merkezden birinin devre d\u0131\u015f\u0131 kalmas\u0131 demektir. Fakat tek testis her t\u00fcr fonksiyon i\u00e7in ki\u015fiye yeterli olabilir. Kemoterapi ve radyoterapi de – en az\u0131ndan ge\u00e7ici olarak – sa\u011fl\u0131kl\u0131 sperm \u00fcretimini olumsuz y\u00f6nde etkileyebilir. Bu y\u00fczden, tedavinin en ba\u015f\u0131nda, hatta hastal\u0131kl\u0131 testis hen\u00fcz yerindeyken, hastaya sperm bankas\u0131na \u00f6rnek vermesi \u00f6nerilir. \u0130drar yolunun penisin ucuna a\u00e7\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 ve hipospadyas denilen anatomik bozukluk da bir di\u011fer risk fakt\u00f6r\u00fcd\u00fcr\u201d dedi.<\/p>\n
Prof. Dr. Can \u00d6bek, \u201c\u015eunu \u00f6zellikle belirtmek isterim, gen\u00e7 bir erkekte v\u00fccudun herhangi bir b\u00f6lgesinde kansere ba\u011fl\u0131 bir kitle saptan\u0131rsa testis t\u00fcm\u00f6r\u00fc olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 mutlaka hat\u0131rlanmal\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle kar\u0131n arka b\u00f6lgesindeki t\u00fcm\u00f6rlerde te\u015fhiste gecikmeler olabiliyor. Bu gibi olgularda zaman\u0131nda do\u011fru te\u015fhis, do\u011fru ve etkili tedavi i\u00e7in testislerin bir \u00fcrolog taraf\u0131ndan muayene edilmesi, ilgili kan ve radyolojik tetkiklerin yap\u0131lmas\u0131 son derece \u00f6nemlidir\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u00dcROLOJ\u0130 VE \u00dcROONKOLOJ\u0130 UZMANI PROF. DR. CAN \u00d6BEK, GEN\u00c7 ERKEKLER\u0130N G\u00d6ZDEN KA\u00c7IRDI\u011eI AMA \u00d6NLEM ALINMADI\u011eI TAKD\u0130RDE HAYAT\u0130 TEHL\u0130KE TA\u015eIYAB\u0130LECEK TEST\u0130S KANSER\u0130 KONUSUNDA AZ B\u0130L\u0130NENLER\u0130 PAYLA\u015eTI.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":133527,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[1],"tags":[7953,30810,125,105,2842,20053,803,350,5460,572,30811,1419],"class_list":["post-133526","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-az","tag-bilinirligi","tag-bir","tag-cok","tag-erkeklerde","tag-etkisi","tag-genc","tag-kanser","tag-kanseri","tag-olan","tag-testis","tag-turu"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/bilinirligi-az-genc-erkeklerde-etkisi-cok-olan-bir-kanser-turu-testis-kanseri_985ec49.jpg?fit=750%2C1000","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-yJE","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/133526","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=133526"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/133526\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/133527"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=133526"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=133526"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=133526"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}