Psikolog Mustafa G\u00fcral, \u201c\u00c7ocu\u011funuzun teknoloji ile fazla zaman ge\u00e7irdi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsan\u0131z sosyal aktivitelerle ve akranlar\u0131 ile yeterince zaman ge\u00e7irmedi\u011fi s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn. Onu mutlaka sosyal faaliyetlere m\u00fcmk\u00fcnse akran gruplar\u0131na ve arkada\u015fl\u0131klar\u0131na y\u00f6nlendirin\u201d dedi.<\/p>\n
VM Medical Park Samsun Hastanesi\u2019nden Psikolog Mustafa G\u00fcral, Mavi Balina oyunu ve teknoloji kullan\u0131m\u0131n\u0131n \u00e7ocuklar \u00fczerindeki etkisi hakk\u0131nda bilgi verdi. Mavi Balina t\u00fcrevi oyunlar\u0131 oynayan \u00e7ocuklar\u0131n bu oyunlardan olumsuz etkilenmesini belirleyen etmenlerin ba\u015f\u0131nda \u00e7ocukta bulunan ruhsal buhran, ya\u015fant\u0131sal g\u00fc\u00e7l\u00fck, duygusal dalgalanmalar ve t\u00fcm bunlarla ba\u015f etmede zorlanma veya yetersizlik hislerinin mevcut oldu\u011funu belirten G\u00fcral, \u201c\u00c7ocu\u011fun aileleriyle, ebeveynleriyle olan ba\u011flar\u0131, duygular\u0131n\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerini a\u00e7\u0131k\u00e7a payla\u015fabilecekleri sa\u011fl\u0131kl\u0131 ortamlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturan ko\u015fullar bu ve benzeri durumlar i\u00e7in olduk\u00e7a k\u0131ymet arz eder. Ailede b\u00fct\u00fcnl\u00fck duygusunun geli\u015fimi, aidiyet olgusunun geli\u015fimi \u00e7ocuklar\u0131n bu oyunlarla temas\u0131 bir \u015fekilde olsa dahi ailede var olan i\u00e7 dinamikler bu sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zme noktas\u0131nda belirleyici fakt\u00f6rlerdir. Bunun yan\u0131 s\u0131ra dengeli ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir aile ortam\u0131nda bulunan \u00e7ocu\u011fun bu t\u00fcr oyunlara eri\u015febilme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 da olduk\u00e7a azalacakt\u0131r. Saatlerini bilgisayar ba\u015f\u0131nda ge\u00e7iren bir kitle ki bu kitle b\u00fcy\u00fck oranda zeka, bili\u015fsel beceri ve dikkat becerileri a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir\u00e7ok yeti\u015fkinden daha yetkin ve becerikli olabilirler ancak bu belli konularda olgun d\u00fc\u015f\u00fcnce ve ehliyete sahip olduklar\u0131 anlam\u0131na gelmez. Bu noktada \u00e7ocuk ve ergenlere \u00f6zerklik duygusunu zedelemeden yap\u0131lan yerinde ve dozunda denetim sa\u011flamak sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve koruyucu ebeveyn \u00f6zellikleri olarak tan\u0131mlanabilir\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
\u201c\u00c7ok erken ya\u015flarda teknolojileri kullanabiliyor olmas\u0131 \u00e7ocu\u011funuzun zeki oldu\u011fu anlam\u0131na gelmez\u201d<\/p>\n
Teknoloji kullan\u0131m\u0131 ve ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131 orant\u0131s\u0131na de\u011finen G\u00fcral, \u201cHangi ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131nda teknolojinin kullan\u0131laca\u011f\u0131na gelince 0-3 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131nda teknoloji \/ telefon \/ tablet kullan\u0131m\u0131n\u0131 hi\u00e7bir \u015fekilde \u00f6nermiyoruz. Hayatlar\u0131nda bu ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131nda telefona ihtiya\u00e7lar\u0131 hi\u00e7bir \u015fekilde yok. Asl\u0131nda, bizim konfor alan\u0131m\u0131z geni\u015fliyor diyerek bu ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131nda teknolojiyi onlara sunmak son derece hatal\u0131 bir davran\u0131\u015f olacakt\u0131r. Unutmay\u0131n \u00e7ok erken ya\u015flarda bu teknolojileri kullanabiliyor olmas\u0131 \u00e7ocu\u011funuzun zeki oldu\u011fu anlam\u0131na gelmedi\u011fi gibi bu durum esas\u0131nda ebeveynin ilgisinden yoksun kald\u0131\u011f\u0131na i\u015faret eder. 3-6 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131nda g\u00fcnde 2 kez yar\u0131m saat zaman ile s\u0131n\u0131rland\u0131rmak uygun olacakt\u0131r. 6-18 ya\u015flar\u0131nda ise yine g\u00fcnde 2 kez veya daha fazla par\u00e7alara ay\u0131rarak 2 saat olacak \u015fekilde ayarlamak uygun olur. Bu s\u0131n\u0131rland\u0131rmalar t\u00fcm teknoloji uygulamalar\u0131 i\u00e7in ge\u00e7erli oldu\u011funa dikkat \u00e7ekmemiz gerekir. \u00d6nce tablette sonra televizyon izleyerek ard\u0131ndan bilgisayar i\u00e7in ayr\u0131 ayr\u0131 zaman aral\u0131klar\u0131 ifade etmedi\u011fini s\u00f6ylemek gerekir. Yani t\u00fcm uygulamalar\u0131 kapsayacak \u015fekilde bir d\u00fczenleme yapman\u0131z uygun olur. Bu teknolojilerin kullan\u0131m\u0131 esnas\u0131nda \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n kar\u015f\u0131la\u015facaklar\u0131 durumlara dair onlar\u0131 \u00f6nceden ne yapmas\u0131 gerekti\u011fine dair bilgilendirmek gerekir. \u00d6rne\u011fin aniden kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kabilecek bir reklam, y\u00f6nlendirici uyaranlar, siteler, uygun olmayan i\u00e7eriklere dair somut olarak bilgi vermek ve hatta pratik yapmak onlar\u0131 daha g\u00fcvenli e\u011flenceli alanlar sunmak anlam\u0131na gelecektir\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n
\u201cTeknolojiyi birlikte kullanabilmek anlaml\u0131d\u0131r\u201d<\/p>\n
Teknoloji kullan\u0131m\u0131na kar\u015f\u0131 al\u0131nmas\u0131 gereken \u00f6nlemler hakk\u0131nda da bilgi veren G\u00fcral, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n
\u201cSiz de \u00e7ocuklar\u0131n\u0131z\u0131 bilgisayarda, tablette, telefonda hangi t\u00fcr oyunlar\u0131 oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131, nelerle ilgilendi\u011fini \u00f6\u011frenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131n. Sizinle payla\u015fmas\u0131na olanak verin. G\u00fcvenli alanlarda zaman ge\u00e7irmesini nitelikli hale getirmi\u015f olacak, ayn\u0131 zamanda size m\u00fcdahale edebilme olana\u011f\u0131 da do\u011far. Bu y\u00fczden teknolojiyi birlikte kullanabilmek anlaml\u0131d\u0131r. Bu anne baba olarak bir yerde telefonla zaman ge\u00e7irirken di\u011fer yanda \u00e7ocu\u011funuzun tabletle zaman ge\u00e7irmesi anlam\u0131na gelmez. Tam olarak teknoloji uygulamalar\u0131n\u0131 birlikte oynaman\u0131z, \u00fczerinde konu\u015fman\u0131z, payla\u015f\u0131mda bulunman\u0131z\u0131 i\u00e7erir. \u0130nternette gezinirken kendine ve yak\u0131n \u00e7evresine dair \u00f6zel bilgilerin payla\u015f\u0131lmamas\u0131 gerekti\u011fini \u00f6\u011fretmelisiniz. Ki\u015fisel bilgilerin payla\u015f\u0131m\u0131 sosyal hayattaki korunakl\u0131 alanlar\u0131m\u0131zda oldu\u011fu gibi korunmal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca sanal ortam karakterleri hakk\u0131nda konu\u015fmal\u0131 ve o karakterlerin ger\u00e7ek olmad\u0131\u011f\u0131 bilgisini uygun bir dille ona anlatman\u0131z uygun olur. Aksi halde ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 karakterler hayat\u0131n i\u00e7inde kar\u015f\u0131l\u0131k bulaca\u011f\u0131 yan\u0131lg\u0131s\u0131 ve tehlikesi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalabilirsiniz. \u00c7ocu\u011funuzun teknoloji ile fazla zaman ge\u00e7irdi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor iseniz sosyal aktivitelerle ve akranlar\u0131 ile yeterince zaman ge\u00e7irmedi\u011fi s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn. Onu mutlaka sosyal faaliyetlere m\u00fcmk\u00fcnse akran gruplar\u0131na ve arkada\u015fl\u0131klar\u0131na y\u00f6nlendirin. Emin olun sahici oyunlar \u00e7ok daha keyif verici olacakt\u0131r. \u00c7ocu\u011fun \u00f6ncelikleri aras\u0131nda oyun yer al\u0131r. Sosyal medya kullan\u0131m\u0131 ve internette yaz\u0131\u015fma hususunda ise konu\u015fma dilinin yaz\u0131\u015fma dilinden farkl\u0131 oldu\u011funa dair somut \u00f6rneklerle anlat\u0131mlar anlaml\u0131 olur. Son olarak internet ve sanal oyun portallar\u0131 i\u00e7in mutlaka g\u00fcvenlik yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 ve aile filtreleri kullanmay\u0131 ihmal etmeyin. Lakin bunun tek kurtar\u0131c\u0131 olmayaca\u011f\u0131n\u0131 bilin. \u00c7\u00fcnk\u00fc ebeveynlerle kurulan ili\u015fkiden daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir filtre hen\u00fcz geli\u015ftirilmi\u015f de\u011fil. Unutmayal\u0131m, ceza uygulamalar\u0131, kat\u0131 yasaklar yerine y\u00f6nlendirici olmak daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 sonu\u00e7lar verecektir.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
PS\u0130KOLOG MUSTAFA G\u00dcRAL, \u201c\u00c7OCU\u011eUNUZUN TEKNOLOJ\u0130 \u0130LE FAZLA ZAMAN GE\u00c7\u0130RD\u0130\u011e\u0130N\u0130 D\u00dc\u015e\u00dcN\u00dcYORSANIZ SOSYAL AKT\u0130V\u0130TELERLE VE AKRANLARI \u0130LE YETER\u0130NCE ZAMAN GE\u00c7\u0130RMED\u0130\u011e\u0130 S\u00d6YLEMEK M\u00dcMK\u00dcN. ONU MUTLAKA SOSYAL FAAL\u0130YETLERE M\u00dcMK\u00dcNSE AKRAN GRUPLARINA VE ARKADA\u015eLIKLARINA Y\u00d6NLEND\u0130R\u0130N\u201d DED\u0130.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":137589,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[13612,252,20053,5187,3065,7786,10617],"class_list":["post-137588","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-balina","tag-cocuklar","tag-etkisi","tag-mavi","tag-oyunu","tag-teknolojinin","tag-uzerindeki"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/mavi-balina-oyunu-ve-teknolojinin-cocuklar-uzerindeki-etkisi_ab14322.jpg?fit=664%2C1000","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-zNa","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/137588","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=137588"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/137588\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/137589"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=137588"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=137588"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=137588"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}