1 milyon ki\u015fi Hepatit B\u2019ye ba\u011fl\u0131 siroz, karaci\u011fer kanseri gibi hastal\u0131klar nedeniyle kaybediliyor. T\u00fcrkiye\u2019de Hepatit B ile kar\u015f\u0131la\u015fma s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ise y\u00fczde 4. N\u00fcfusumuzu kabaca 80 milyon kabul edersek 3,2 milyon vatanda\u015f\u0131m\u0131z Hepatit B vir\u00fcs\u00fc ile kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015f durumda\u201d dedi.<\/p>\n
Mersin \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi Gastroenteroloji Bilim Dal\u0131ndan Prof. Dr. Fehmi Ate\u015f, \u201cViral Hepatitler ve Bula\u015f\u0131c\u0131 Sar\u0131l\u0131klar\u201d konusunda halka a\u00e7\u0131k sunum yapt\u0131. Yeni\u015fehir Atat\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr Merkezi\u2019ndeki sunumunda, \u201cSar\u0131l\u0131k bir hastal\u0131k de\u011fil, bizim i\u00e7in sadece bir bulgu\u201d diyen Prof. Dr. Ate\u015f, alyuvar denen k\u0131rm\u0131z\u0131 kan h\u00fccrelerinin \u00f6zellikle \u00f6m\u00fcrlerini tamamlam\u0131\u015f olanlar\u0131n y\u0131k\u0131m\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kan bilirubin isimli sar\u0131 boyar maddenin kanda belirli e\u015fik de\u011ferin \u00fczerine \u00e7\u0131kmas\u0131 sonucu, \u00f6zellikle g\u00f6z altlar\u0131 sar\u0131ya boyan\u0131nca \u2018bu hastada sar\u0131l\u0131k var\u2019 dendi\u011fini ifade etti. Ancak sar\u0131l\u0131\u011f\u0131n onlarca nedeni oldu\u011funa dikkat \u00e7eken Prof. Dr. Ate\u015f, \u201cViral hepatitler bunlar\u0131n sadece k\u00fc\u00e7\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc olu\u015fturuyor. \u00d6rne\u011fin \u00e7ok s\u0131k rastlan\u0131lan yeni do\u011fanlardaki fizyolojik sar\u0131l\u0131klar, safra yollar\u0131n\u0131 t\u0131kayan iyi veya k\u00f6t\u00fc karakterli t\u0131kay\u0131c\u0131 olu\u015fumlar, karaci\u011fer t\u00fcm\u00f6rleri, bunlar\u0131n hepsi sar\u0131l\u0131k yap\u0131yor. Ama toplumda sar\u0131l\u0131k dendi\u011fi zaman viral hepatit anla\u015f\u0131l\u0131yor\u201d dedi.<\/p>\n
Hepatitin karaci\u011fer iltihab\u0131 oldu\u011funu vurgulayan Prof. Dr. Ate\u015f, hepatitin de sar\u0131l\u0131k da oldu\u011fu gibi pek \u00e7ok nedeni oldu\u011funa i\u015faret etti. Bunlar\u0131n \u00f6nemli k\u0131sm\u0131n\u0131 mikroplar\u0131n olu\u015fturdu\u011funu dile getiren Prof. Dr. Ate\u015f, \u201cAma a\u015f\u0131r\u0131 alkol t\u00fcketimi, karaci\u011fer ya\u011flanmas\u0131, \u00f6zellikle obezite gittik\u00e7e artan bir problem; bu da ayn\u0131 alkolde oldu\u011fu gibi karaci\u011ferde ya\u011flanma yaparak karaci\u011fer sirozuna, sar\u0131l\u0131\u011fa neden olabiliyor. Metabolik ve otoimm\u00fcn hastal\u0131klar, baz\u0131 ila\u00e7lar, kimyasal maddeler karaci\u011ferde toksik hepatite neden olabiliyor\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
“Hepatit A, B, C, D ve E hastal\u0131\u011f\u0131n ciddiyetiyle ili\u015fkili bir s\u0131ralama de\u011fildir, tamamen farkl\u0131 vir\u00fcslerdir\u201d<\/p>\n
Bula\u015f\u0131c\u0131 sar\u0131l\u0131\u011f\u0131n (viral hepatit) ise Hepatit A, B, C, D ve E vir\u00fcslerinin neden oldu\u011fu bir hastal\u0131k oldu\u011funu anlatan Prof. Dr. Ate\u015f, toplumdaki yanl\u0131\u015f bir alg\u0131ya da de\u011finerek, “S\u0131k s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz; hastalar bunlar\u0131n birbirine d\u00f6n\u00fc\u015fen, hastal\u0131\u011f\u0131n ciddiyetiyle ili\u015fkili sanki bir s\u0131ralama oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar. \u2018Hocam ke\u015fke ben hepatit A oldu\u011fumda yakalasayd\u0131n\u0131z, bak\u0131n B olmu\u015fum. Ge\u00e7 mi kald\u0131m\u2019 veya C olan \u2018Ben de ke\u015fke senin gibi B olabilseydim\u2019 diyor. Bunlar tamamen farkl\u0131 vir\u00fcsler. Ancak, karaci\u011ferde yapt\u0131klar\u0131 etki ve ortaya \u00e7\u0131kan bulgular benzer oldu\u011fu i\u00e7in hepatit vir\u00fcsleri olarak isimlendiriliyorlar\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
\u201cHastalar\u0131n \u00e7o\u011funda bulgular g\u00f6r\u00fclmez\u201d<\/p>\n
Hepatit bulgular\u0131n\u0131n bir\u00e7ok hastal\u0131kta g\u00f6r\u00fclen bulgularla benzer oldu\u011funu aktaran Prof. Dr. Ate\u015f, bu bulgular\u0131 halsizlik, i\u015ftahs\u0131zl\u0131k, kas a\u011fr\u0131lar\u0131, bulant\u0131, kusma, kar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131, ate\u015f y\u00fcksekli\u011fi, g\u00f6z altlar\u0131nda sararma, ciltte sararma, idrar renginde koyula\u015fma ve b\u00fcy\u00fck abdestin camc\u0131 macunu veya k\u00fcl renginde olmas\u0131 olarak s\u0131ralad\u0131. Bu bulgular\u0131n her hastada her zaman g\u00f6r\u00fclmedi\u011fini vurgulayan Prof. Dr. Ate\u015f, \u201cPek \u00e7ok hasta belirtisiz ge\u00e7iriyor hepatitleri, rastlant\u0131sal olarak saptan\u0131yor. Hastalar\u0131n \u00e7o\u011funda bu bulgular\u0131 g\u00f6rm\u00fcyoruz. Ama bu bulgular oldu\u011funda hemen bir sa\u011fl\u0131k kurumuna ba\u015fvurmakta fayda var\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n
B, C ve D hepatitlerinin kronikle\u015febildi\u011fini belirten Prof. Dr. Ate\u015f, \u201cHalk aras\u0131nda buna m\u00fczmin hastal\u0131k deniyor. Bir hastal\u0131k 6 aydan uzun s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc zaman etkiledi\u011fi organda kal\u0131c\u0131 hasarlara neden olabiliyor. O nedenle B, C ve D vir\u00fcsleri di\u011ferlerine g\u00f6re g\u00f6receli olarak daha \u00f6nemli. A ve E hepatitleri kronikle\u015fmiyor ama bunlar da karaci\u011feri etkiledikleri o k\u0131sa d\u00f6nemde olduk\u00e7a h\u0131rpalayabilir. \u00d6l\u00fcmle sonu\u00e7lanacak bulgulara neden olabilir\u201d dedi.<\/p>\n
A tipi sar\u0131l\u0131\u011f\u0131n ba\u015fl\u0131ca oral yolla bula\u015ft\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7eken Prof. Dr. Ate\u015f, d\u0131\u015fk\u0131n\u0131n bir \u015fekilde yenen yiyeceklere, i\u00e7ilen i\u00e7eceklere ve ellere bula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve a\u011fza gitti\u011fini aktard\u0131. Bunu \u00f6nlemenin, ilk \u00f6nce etkin bir altyap\u0131 hizmetiyle m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fini s\u00f6yleyen Ate\u015f, \u201cHala \u00fclkemizde \u00f6zellikle k\u0131rsal kesimde i\u00e7me suyu kuyular\u0131yla fosseptik kuyular\u0131 \u00e7ok yak\u0131n mesafede. Bunlar\u0131n aras\u0131nda ge\u00e7i\u015f olabiliyor ve d\u0131\u015fk\u0131 bir \u015fekilde i\u00e7me sular\u0131na ge\u00e7ebiliyor. \u015eehirlerdeki problem ise kanalizasyonunu yan\u0131ndan ge\u00e7en su borular\u0131. Bir ya\u011fmur ya\u011fd\u0131\u011f\u0131nda iki boru aras\u0131nda ili\u015fki s\u00f6z konusu oluyor ve biz yine hepatit ishal ataklar\u0131yla hastalar\u0131 kar\u015f\u0131m\u0131zda y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcyoruz. \u00d6te yandan tuvalet ve el y\u0131kama e\u011fitimi, mutlaka t\u00fcm bireylere \u00e7ocukluktan itibaren kazand\u0131r\u0131lmal\u0131. Eller \u00f6zellikle yemek haz\u0131rlamadan \u00f6nce, yemek yemeden \u00f6nce, tuvalet sonras\u0131, \u00e7i\u011f ya da haz\u0131r yiyecekleri ellemeden \u00f6nce ve bunlar\u0131 yedikten sonra mutlaka y\u0131kanmal\u0131\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
\u201cHepatit B ve Hepatit C, uzun y\u0131llar sonra siroza veya karaci\u011fer kanserine neden olabiliyor\u201d<\/p>\n
Hepatit B ve Hepatit C\u2019nin bula\u015fma yollar\u0131n\u0131n ise birbirine benzer oldu\u011funu ifade eden Prof. Dr. Ate\u015f, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n
“Kan yoluyla ve genellikle cinsel ili\u015fki yoluyla ge\u00e7ebiliyorlar. Kronik sar\u0131l\u0131k hastal\u0131\u011f\u0131na neden olurlar. Uzun y\u0131llar sonra karaci\u011fer kanserine veya siroza neden olabiliyorlar. Sirozun \u00e7ok ciddi komplikasyonlar\u0131 var ve maalesef hastalar\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7o\u011funu bu komplikasyonlar nedeniyle kaybediyoruz. O nedenle bu hastal\u0131klar\u0131 erken a\u015famada yakalay\u0131p tedavi etmek hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Hepatit B, do\u011fum s\u0131ras\u0131nda anneden bebe\u011fe dikey ge\u00e7i\u015fle ge\u00e7ebiliyor. Bebeklik ve k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocukluk ya\u015flar\u0131nda ge\u00e7me olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00fczde 75 ile y\u00fczde 90\u2019lar\u0131 buluyor. Eri\u015fkin ya\u015flarda ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi g\u00fc\u00e7lendi\u011fi i\u00e7in Hepatit B ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lsa bile kronikle\u015fme oranlar\u0131 y\u00fczde 5-10\u2019larda kal\u0131yor. Bu nedenle mutlaka gebelerin Hepatit B a\u00e7\u0131s\u0131ndan taranmas\u0131 ve Hepatit B pozitif anneden do\u011fan bebeklerin do\u011far do\u011fmaz a\u015f\u0131 olmalar\u0131 gerekiyor.\u201d<\/p>\n
\u201cHer y\u0131l 500 bin-1 milyon ki\u015fi Hepatit B\u2019ye ba\u011fl\u0131 hastal\u0131klar nedeniyle kaybediliyor\u201d<\/p>\n
Hepatit B\u2019nin t\u00fcm d\u00fcnyada ve T\u00fcrkiye\u2019de \u00e7ok yayg\u0131n bir vir\u00fcs oldu\u011funa dikkat \u00e7eken Prof. Dr. Ate\u015f, \u201cD\u00fcnyada 2 milyardan fazla ki\u015fi Hepatit B vir\u00fcs\u00fc ile kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015f. T\u00fcrkiye\u2019de Hepatit B ile kar\u015f\u0131la\u015fma s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ise y\u00fczde 4. N\u00fcfusumuzu kabaca 80 milyon kabul edersek 3,2 milyon vatanda\u015f\u0131m\u0131z Hepatit B vir\u00fcs\u00fc ile kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015f durumda. D\u00fcnyada yakla\u015f\u0131k 400 milyon ki\u015fi Hepatit B hastas\u0131d\u0131r. Hepatit B yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131, Hepatit C\u2019nin iki kat\u0131 ve \u00e7ok korkulan HIV vir\u00fcs\u00fcn\u00fcn 7 kat\u0131 s\u0131kl\u0131kta ve bu ikisinden de \u00e7ok daha bula\u015f\u0131c\u0131 bir vir\u00fcs. Her y\u0131l 500 bin-1 milyon ki\u015fi Hepatit B\u2019ye ba\u011fl\u0131 siroz, karaci\u011fer kanseri gibi hastal\u0131klar nedeniyle kaybediliyor. Sigaradan sonra kanser yapt\u0131\u011f\u0131 ortaya konmu\u015f en s\u0131k sebep Hepatit B vir\u00fcs\u00fc. A\u015f\u0131lamayla \u00f6nlenebilen bir vir\u00fcs\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n
Hepatit C\u2019nin d\u00fcnyada kar\u015f\u0131la\u015fma s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ise y\u00fczde 2-3 civar\u0131nda oldu\u011funu s\u00f6yleyen Prof. Dr. Ate\u015f, yakla\u015f\u0131k 180 milyon ki\u015finin Hepatit C ile enfekte oldu\u011funu, T\u00fcrkiye\u2019deki s\u0131kl\u0131k oran\u0131n\u0131 ise y\u00fczde 0,5-1 aras\u0131nda seyretti\u011fini bildirdi. Kronikle\u015fen ve kan yoluyla ge\u00e7en bir vir\u00fcs oldu\u011funu aktaran Prof. Dr. Ate\u015f, kronikle\u015fme oran\u0131n\u0131n \u00e7ok daha y\u00fcksek oldu\u011funu dile getirerek, kal\u0131c\u0131 ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131na ve a\u015f\u0131s\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekti. \u00d6zellikle toplu s\u00fcnnetlerde sterilizasyona dikkat edilmesi gerekti\u011fi uyar\u0131s\u0131nda bulunan Prof. Dr. Ate\u015f, ayr\u0131ca al\u0131n kestirme, dil alt\u0131n\u0131 kestirme ve kan karde\u015fli\u011finden ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131n\u0131 istedi. Ki\u015filerin bula\u015fma yollar\u0131 hakk\u0131nda bilgilendirilmeleri gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Prof. Dr. Ate\u015f, hastayla ayn\u0131 evde ya\u015fayanlar\u0131n hastaya ait kanla temas edebilecek di\u015f f\u0131r\u00e7as\u0131, t\u0131ra\u015f malzemeleri, t\u0131rnak makas\u0131 gibi malzemeleri kullanmalar\u0131n\u0131, cinsel ili\u015fkide kondom kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 istedi. Mikrobu ta\u015f\u0131yan gebe annelerin mutlaka Hepatit B ve C i\u00e7in taranmas\u0131 ve \u00f6nlemlerinin al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fine i\u015faret eden Ate\u015f, \u201cKronik hepatitlerde erken tan\u0131 ve tedavi \u00f6nemli. Tedavi herkes i\u00e7in ayn\u0131 de\u011fildir, hastaya \u00f6zeldir ve \u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131d\u0131r. Yeni tedavilerle siroz ve kansere gidi\u015f \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde azalt\u0131ld\u0131\u201d dedi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
MERS\u0130N \u00dcN\u0130VERS\u0130TES\u0130 TIP FAK\u00dcLTES\u0130 GASTROENTEROLOJ\u0130 B\u0130L\u0130M DALINDAN PROF. DR. FEHM\u0130 ATE\u015e, \u201cV\u0130RAL HEPAT\u0130TLER VE BULA\u015eICI SARILIKLAR\u201d KONUSUNDA HALKA A\u00c7IK SUNUM YAPTI.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":147905,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[1],"tags":[565,3546,32890,4608,32889,279,4392,2603,73,32891,1012,468,413,2750,231],"class_list":["post-147904","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-565","tag-ates","tag-bye","tag-bagli","tag-bin-1","tag-dr","tag-hastaliklar","tag-hepatit","tag-her","tag-kaybediliyor","tag-kisi","tag-milyon","tag-nedeniyle","tag-prof","tag-yil"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/prof-dr-ates-her-yil-500-bin-1-milyon-kisi-hepatit-bye-bagli-hastaliklar-nedeniyle-kaybediliyor_e53cf02.jpg?fit=1000%2C666","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-Cty","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/147904","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=147904"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/147904\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/147905"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=147904"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=147904"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=147904"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}