Ankara Sanayi Odas\u0131 (ASO) Ba\u015fkan\u0131 Nurettin \u00d6zdebir, “Kriz nedeniyle kaynak kayb\u0131na u\u011frayan ve a\u011f\u0131r bor\u00e7 y\u00fck\u00fc alt\u0131na giren \u00fcretici sekt\u00f6rlere, bankalar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kaynak aktar\u0131m\u0131 yap\u0131labilir. Bunun i\u00e7in de 2001 y\u0131l\u0131nda g\u00fcndeme gelen \u0130stanbul yakla\u015f\u0131m\u0131 ve sonras\u0131nda ASO olarak \u00f6nerdi\u011fimiz Anadolu yakla\u015f\u0131m\u0131 yeniden de\u011ferlendirilebilir” dedi.<\/p>\n
ASO Nisan ay\u0131 meclis toplant\u0131s\u0131nda g\u00fcndemdeki ekonomik geli\u015fmeleri de\u011ferlendiren Nurettin \u00d6zdebir, “A\u011fustos ay\u0131nda ba\u015flayan kur sarmal\u0131 ekonominin dinami\u011fini bozmu\u015f, az ithalat, az \u00fcretim, az cari a\u00e7\u0131k verip y\u00fcksek i\u015fsizlik oran\u0131 olan bir ekonomiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmam\u0131za neden olmu\u015ftur. \u0130\u00e7inde bulundu\u011fumuz ekonomik durumun temelinin a\u015f\u0131r\u0131 d\u0131\u015f bor\u00e7lanmaya ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu unutmam\u0131z gerekir. D\u00f6viz cinsi d\u0131\u015f borcumuz 448 milyar dolar; net d\u0131\u015f bor\u00e7 stokumuz yakla\u015f\u0131k 282 milyar dolard\u0131r. Bu borcun b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 \u00f6zel sekt\u00f6re ait. Son alt\u0131 ayda \u00f6zel sekt\u00f6r kar edebilme kabiliyetini yitirmi\u015f durumda; yani kazanarak borcunu geri \u00f6deyemiyor. D\u0131\u015f borcun alacakl\u0131lar\u0131 herhangi bir devlet de\u011fil b\u00fcy\u00fck bankalar ve fonlar yani uluslararas\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131lard\u0131r. Bu borcun d\u00f6nd\u00fcrebilmesi i\u00e7in yat\u0131r\u0131m ortam\u0131n\u0131n iyile\u015ftirilmesi gerekiyor” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
“Ekonomilerde ortaya \u00e7\u0131kan daralman\u0131n en \u00f6nemli sonucu \u00fclkede g\u00fcven kayb\u0131 ve i\u00e7 talepte ciddi daralmad\u0131r; bug\u00fcn ya\u015fam\u0131\u015f oldu\u011fumuz da budur” diyen \u00d6zdebir \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“\u015eu anda ekonomi politikalar\u0131n\u0131n temel amac\u0131 hane halk\u0131n\u0131n ve \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fcn harcamalar\u0131n\u0131 canland\u0131rmak \u00fczerine odaklanmal\u0131d\u0131r. Bunun sa\u011flanamamas\u0131 durumunda ekonomi daralma ve s\u00fcrekli devam eden bir k\u0131s\u0131r d\u00f6ng\u00fcyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalacakt\u0131r. Uygulanmas\u0131 gereken temel politika tercihi Keynesyen politika olmal\u0131, yani talep yetersizli\u011finin maliye politikalar\u0131 yoluyla a\u015f\u0131lmas\u0131 gerekir. \u0130\u00e7 talebi k\u0131smaya y\u00f6nelik politika tercihleri ekonominin dinamizminin bozulmas\u0131na neden olmaktad\u0131r.”<\/p>\n
\u201cYo\u011fun, kapsaml\u0131 ve b\u00fct\u00fcnselli\u011fi olan bir paket oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum\u201d<\/p>\n
Ge\u00e7en hafta a\u00e7\u0131klanan 2019 program\u0131n\u0131 dikkatle takip ettiklerini belirten \u00d6zdebir, \u201cYo\u011fun, kapsaml\u0131 ve b\u00fct\u00fcnselli\u011fi olan bir paket oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u00d6zellikle reform alanlar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda finansal sekt\u00f6r\u00fcn \u00f6n plana \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 \u00f6nemsiyoruz. Burada \u015funa dikkat \u00e7ekmek isterim, \u015firketler bor\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6deyemediklerinden dolay\u0131 zor durumdalar ve bir\u00e7ok \u015firket bat\u0131yor. Firmalar\u0131n yurt i\u00e7i ve yurt d\u0131\u015f\u0131 toplam borcu 2,5 trilyon TL. Firma bor\u00e7lar\u0131n\u0131n milli gelire oran\u0131 y\u00fczde 70 seviyelerine ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Firmalar\u0131n mali bor\u00e7\/\u00f6zkaynak oran\u0131 ise y\u00fczde 148 seviyesinde. Bu minvalde \u015firketler bor\u00e7luluk rasyosu y\u00fcksek oldu\u011fundan kapan\u0131rken, bankalar da vermi\u015f oldu\u011fu bor\u00e7lardan dolay\u0131 zarar yazmaktad\u0131r. \u015eirket batt\u0131ktan sonra bankaya yard\u0131m etmek yerine verilecek kayna\u011f\u0131 batmadan \u015firketlere aktarmak daha do\u011fru olacakt\u0131r. \u00d6zellikle bahsi ge\u00e7en kayna\u011f\u0131n katma de\u011feri ve milli menfaatleri y\u00fcksek olan \u015firketlerin kurtar\u0131lmas\u0131 \u00fcretimin devam edebilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok daha \u00f6nemlidir” dedi.<\/p>\n
\u201cEkonomide en \u00f6nemli ger\u00e7ekli\u011fin g\u00fcven oldu\u011fu unutulmamal\u0131d\u0131r\u201d<\/p>\n
\u00d6zellikle \u00f6zel sekt\u00f6r y\u00fcksek bor\u00e7luluk rasyosu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fcn bor\u00e7lar\u0131n\u0131n yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in at\u0131lacak ad\u0131mlar\u0131n \u00e7ok \u00f6nemli olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc vurgulayan \u00d6zdebir \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“Kredi yap\u0131land\u0131rmada faizlerin \u00f6denebilir bir faiz oran\u0131na gelmesi \u00f6nemli. Bu yap\u0131land\u0131rmalar\u0131n bankalara b\u0131rak\u0131lmamas\u0131, h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan yap\u0131lacak bir d\u00fczenleme ile h\u00fck\u00fcmet-bankalar aras\u0131nda koordineli olarak yap\u0131lmas\u0131 daha \u00f6nemli olacakt\u0131r. 2001 y\u0131l\u0131nda g\u00fcndeme gelen \u0130stanbul yakla\u015f\u0131m\u0131 ve ASO olarak \u00f6nerdi\u011fimiz Anadolu yakla\u015f\u0131m\u0131 yeniden de\u011ferlendirilebilir. Kriz nedeniyle kaynak kayb\u0131na u\u011frayan ve a\u011f\u0131r bor\u00e7 y\u00fck\u00fc alt\u0131na giren \u00fcretici sekt\u00f6rlere bankalar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kaynak aktar\u0131m\u0131 yap\u0131labilir. Sistem, finansal b\u00fcnyesi zay\u0131flayan ve mali y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirmede s\u0131k\u0131nt\u0131larla kar\u015f\u0131la\u015fan reel sekt\u00f6re ait bor\u00e7lar\u0131n kredi alacakl\u0131s\u0131 bankalar taraf\u0131ndan belirli bir \u00e7er\u00e7eve i\u00e7inde yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131larak, s\u00f6z konusu \u015firketlerinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesi esas\u0131na dayanmaktad\u0131r. 990 y\u0131l\u0131nda Bank of England taraf\u0131ndan geli\u015ftirilmi\u015f olan bu yakla\u015f\u0131m daha sonra Kore ve Tayland\u2019da Bangkok yakla\u015f\u0131m\u0131, Endonezya\u2019da ise Jakarta \u0130nisiyatifi isimleriyle uygulanm\u0131\u015ft\u0131r. Unutmayal\u0131m ki \u00fcretim yoksa i\u015f yok, \u00fclkenin gelece\u011fi de yok. \u00dcreten firmalar\u0131m\u0131z\u0131 destekleyerek zor durumdan kurtarmal\u0131y\u0131z. Ekonomide en \u00f6nemli ger\u00e7ekli\u011fin g\u00fcven oldu\u011fu unutulmamal\u0131d\u0131r. G\u00fcvenin olmad\u0131\u011f\u0131 bir ortamda hane halk\u0131 t\u00fcketmez, \u00fcretici \u00fcretmez, yat\u0131r\u0131mc\u0131 ise \u00fclkeye yat\u0131r\u0131m yapmaz. G\u00fcvenin temel dayana\u011f\u0131 hukuktur. Yeni ekonomi program\u0131nda hukuk ve ekonominin birbirinden ayr\u0131lamayaca\u011f\u0131 tespiti \u00e7ok \u00f6nemlidir. Yarg\u0131 konusunun programda yer almas\u0131n\u0131 olduk\u00e7a \u00f6nemsiyoruz.”<\/p>\n
\u201cKurumlar vergisinin azalt\u0131lmas\u0131n\u0131n yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131 \u00fclkeye kazand\u0131rmada \u00f6nemli bir etkisi olaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r\u201d<\/p>\n
\u00d6zdebir, 2019 y\u0131l\u0131 i\u00e7erisinde hayata ge\u00e7irilecek en \u00f6nemli reformlardan birinin vergi d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc olmas\u0131n\u0131n \u00f6nem arz etti\u011fini belirterek \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
“Yeni vergi uygulamalar\u0131nda istisna ve muafiyetleri azalt\u0131lmas\u0131 ve kurumlar vergisinin kademeli olarak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi, \u00f6zellikle sanayici a\u00e7\u0131s\u0131ndan vergi y\u00fck\u00fcn\u00fcn azalt\u0131lmas\u0131 \u00f6nemli bir avantajlar sa\u011flayacakt\u0131r. Kurumlar vergisi rakamlar\u0131n\u0131n kademeli olarak azalt\u0131lmas\u0131n\u0131n yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131 \u00fclkeye kazand\u0131rmada \u00f6nemli bir etkisi olaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. K\u0131dem tazminat\u0131 reformu ile i\u015f\u00e7i ve i\u015fveren a\u00e7\u0131s\u0131ndan uygulamaya konulan d\u00fczenlemeler s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir b\u00fcy\u00fcme ve istihdam performans\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir ad\u0131m olacakt\u0131r. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki s\u00fcre\u00e7te ekonomimize bahsetti\u011fim faydalar\u0131 sa\u011flayacak g\u00fc\u00e7l\u00fc bir tamamlay\u0131c\u0131 emeklilik sistemini h\u0131zla hayata ge\u00e7irme ve \u00e7al\u0131\u015fmaya te\u015fvik etme a\u00e7\u0131s\u0131ndan, \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k\u00e7a gelirlerin artmas\u0131 uygulamas\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma \u015fevki \u00fczerinde olumlu katk\u0131lar\u0131 olacakt\u0131r.”<\/p>\n
K\u0131dem tazminat\u0131<\/p>\n
“K\u0131dem tazminat\u0131 konusu maalesef 10 y\u0131ldan fazla zamand\u0131r tart\u0131\u015f\u0131p \u00e7\u00f6zemedi\u011fimiz bir sorun” diyen \u00d6zdebir, \u015fu de\u011ferlendirmeyi yapt\u0131:<\/p>\n
“H\u00fck\u00fcmetimiz taraf\u0131ndan zaman zaman g\u00fcndeme getiriliyor ama ne yaz\u0131k ki bir t\u00fcrl\u00fc sonu\u00e7land\u0131r\u0131lam\u0131yor. Bu konunun art\u0131k pop\u00fclizmden uzak, i\u015fletmelerimize ek y\u00fck getirmeyecek ve \u00fclke ger\u00e7eklerine uygun bir \u015fekilde sonu\u00e7land\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekir. G\u00f6r\u00fcyoruz ki tart\u0131\u015fmalar bizim Ankara Sanayi Odas\u0131 olarak 2009 y\u0131l\u0131nda \u00f6nerdi\u011fimiz Avusturya modeli \u00e7er\u00e7evesinde y\u00fcr\u00fcyor. Konunun taraflar\u0131 ve bizim de ge\u00e7mi\u015fte s\u00f6ylediklerimiz ilgili bakanl\u0131klar\u0131n kay\u0131tlar\u0131nda var. Biz Ankara Sanayi Odas\u0131 olarak 10 y\u0131ld\u0131r bu konuya ili\u015fkin yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z tespitler ve \u00f6nerilerimizin arkas\u0131nday\u0131z. \u0130lgili bakanl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131n bu g\u00f6r\u00fc\u015fler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ortaya koyduklar\u0131 modeli bizlerle payla\u015fmas\u0131n\u0131 bekliyoruz. Ama tekrar s\u00f6yl\u00fcyorum, bu konunun pop\u00fclizmden uzak, i\u015fletmelerimiz ve \u00fclkenin ger\u00e7eklerine uygun olarak ele al\u0131nmas\u0131 tek temennimiz.\u201d<\/p>\n
\u00d6zdebir, \u201cPlanda s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir b\u00fcy\u00fcme ve istihdam, ihracata dayal\u0131, y\u00fcksek katma de\u011fer ve teknolojik \u00fcretimi \u00f6nceleyen bir ekonomi tesis edilmesi, g\u00fc\u00e7l\u00fc tasarruf ile gerek bankac\u0131l\u0131k sisteminin aktif kalitesindeki d\u00fczelme ile gerekse de \u00fcretim odakl\u0131 finansman ile bu b\u00fcy\u00fcmenin finansman altyap\u0131s\u0131n\u0131 sa\u011flamla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 reel sekt\u00f6r a\u00e7\u0131s\u0131ndan al\u0131nan \u00f6nemli kararlard\u0131r. \u00d6zellikle planda sa\u011flanacak tasarruf art\u0131\u015flar\u0131n\u0131n imalat sanayilerine y\u00f6nlendirilmesi biz sanayiciler a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir. Giri\u015fimcili\u011fin ve yeni i\u015f kurman\u0131n kolayla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 da \u00f6nemli bir ad\u0131m olarak alg\u0131l\u0131yoruz” dedi.<\/p>\n
\u201cBizler yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131n\u0131n \u00fclkeye gelmesini tart\u0131\u015f\u0131rken, yerli sermayenin \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz\u201d<\/p>\n
“Yat\u0131r\u0131m b\u00fct\u00e7emiz a\u00e7\u0131k verdi, bizler yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131n\u0131n \u00fclkeye gelmesini tart\u0131\u015f\u0131rken, yerli sermayenin \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz” ifadesini kullanan \u00d6zdebir, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
“T\u00fcrkiye\u2019den yurt d\u0131\u015f\u0131na giden (ODI ) ve yurt i\u00e7ine gelen (FDI) do\u011frudan yat\u0131r\u0131mlar\u0131n seyrini g\u00f6steren ODI\/FDI 3.4 puan y\u00fckselerek y\u00fczde 24.8\u2019den y\u00fczde 28.2\u2019ye \u00e7\u0131kt\u0131. ODI\/FDI oran\u0131ndaki y\u00fckseli\u015f, T\u00fcrkiye\u2019de yerle\u015fiklerin, yani yerli sermayenin yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131n yabanc\u0131lar\u0131n T\u00fcrkiye\u2019ye giri\u015finden daha h\u0131zl\u0131 artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. H\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131klanan bu kapsaml\u0131 program\u0131n hayata ge\u00e7irilmesi i\u00e7in ivedi bir \u015fekilde somut ad\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131 gerekiyor. Makro ekonomik de\u011fi\u015fkenlere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u00e7ekirdek enflasyonda iyile\u015fme var lakin, enflasyon trendinde Mart ay\u0131nda bir de\u011fi\u015fiklik olmad\u0131. G\u0131da fiyatlar\u0131ndaki art\u0131\u015f \u015fu an ya\u015fanan enflasyonun en \u00f6nemli nedenidir. G\u0131da enflasyonu yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 30 seviyelerinde. Enflasyonun nedeni \u00fcretimsizliktir. Enflasyonu d\u00fc\u015f\u00fcrmek istiyorsak \u00fcretmek zorunday\u0131z. Daha \u00f6nce bizimde \u00fczerinde durdu\u011fumuz tar\u0131m politikalar\u0131n\u0131n planda yer almas\u0131 gelecek d\u00f6nemde g\u0131da fiyatlar\u0131nda iyile\u015fmeye ve enflasyonla m\u00fccadelede ba\u015far\u0131 getirece\u011fine inan\u0131yoruz. Geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin en \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi her alanda \u00fcretimi artt\u0131rarak yani orant\u0131l\u0131 bir b\u00fcy\u00fcme yakalayarak sanayile\u015firler, arkas\u0131ndan hizmet sekt\u00f6r\u00fc geli\u015fir. Bizler \u00fcretti\u011fimiz s\u00fcrece hizmetler sekt\u00f6r\u00fc kendili\u011finden geli\u015fecektir. Biz \u00fcretmeden sanayile\u015fmeden hizmet sekt\u00f6r\u00fcne ge\u00e7tik. Uygun i\u015fg\u00fcc\u00fc maliyetini yakalayamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in Uzak Do\u011fu\u2019yla rekabet edemiyoruz. Y\u00fcksek katma de\u011ferli \u00fcretim ger\u00e7ekle\u015ftiremedi\u011fimiz i\u00e7inde geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin gerisinden kal\u0131yoruz. Sanayile\u015fmeden hizmet sekt\u00f6r\u00fcne ge\u00e7menin s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n ya\u015f\u0131yoruz. \u0130\u015fsizlik sorunu g\u00fcndemin ilk s\u0131ralar\u0131na y\u00fckselmi\u015ftir. Bu y\u0131l yeni istihdam yaratamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi 872 bin ki\u015finin i\u015fsiz kalmas\u0131na neden olmu\u015fuz, yani ekonomimizin istihdam yaratma kabiliyeti kaybetti. \u00d6zellikle gen\u00e7 i\u015fsizlik oran\u0131n y\u00fczde 26,7 seviyelerine y\u00fckselmesi olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc. \u0130\u015fsizlik sorunun nedeni, K\u00fclt\u00fcrel geleneksel yap\u0131m\u0131z bizi tembelli\u011fe itmesinden kaynaklan\u0131yor. Ailelerin a\u015f\u0131r\u0131 korumac\u0131l\u0131\u011f\u0131 gen\u00e7lerin istihdama katl\u0131m\u0131 engelliyor. Sosyal yard\u0131m sisteminin kademeli ve ivedi bir \u015fekilde azalt\u0131lmas\u0131 ihtiyac\u0131 olmayanlar\u0131n sosyal yard\u0131m \u00e7at\u0131s\u0131ndan \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131 gerekir.”<\/p>\n
\u201cHerkes \u00fcniversite mezunu olursa kim \u00fcretim yapacak\u201d<\/p>\n
\u00dcniversite mezunu her kimsenin kalifiye eleman olarak alg\u0131lamamas\u0131 gerekti\u011fine dikkat \u00e7eken \u00d6zdebir, “Herkes \u00fcniversite mezunu olursa kim \u00fcretim yapacak. \u00dcniversite say\u0131s\u0131n\u0131n artmas\u0131 da e\u011fitim ve be\u015feri sermayeyi zenginle\u015ftirmiyor. \u00d6nemli olan \u00fcniversite sayas\u0131n\u0131n artmas\u0131 de\u011fil kalitenin artmas\u0131 gerekiyor. Evrensel bir e\u011fitim sistemi in\u015fa etmemiz gerekiyor.”<\/p>\n
\u201cBirka\u00e7 ay i\u00e7erisinde toparlanman\u0131n ortaya \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 ve pozitif bir sanayi \u00fcretim rakam\u0131 g\u00f6rece\u011fimizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum\u201d<\/p>\n
\u00d6zdebir \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“Sanayi \u00fcretim endeksi ge\u00e7en y\u0131l\u0131n ayn\u0131 ay\u0131na g\u00f6re 5,1 oran\u0131nda azald\u0131. Bu yava\u015flamaya ra\u011fmen \u00fcretimdeki gerilemenin giderek azald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu iyile\u015fme olgusuyla birka\u00e7 ay i\u00e7erisinde toparlanman\u0131n ortaya \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 ve pozitif bir sanayi \u00fcretim rakam\u0131 g\u00f6rece\u011fimizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Burada dikkat \u00e7ekmek istedi\u011fim \u00f6nemli bir unsur var. En k\u00f6t\u00fcs\u00fcn\u00fc Aral\u0131k ay\u0131nda -9,9 g\u00f6rd\u00fck Aral\u0131k ay\u0131nda bu yana sanayi \u00fcretim endeksinde bir toparlanma s\u00f6z konusu. Uzun vadede bakmak daha anlaml\u0131 sonu\u00e7lar verecektir. Evet bir iyile\u015fme s\u00fcreci ya\u015fan\u0131yor lakin, sanayide daralma 2015 baz y\u0131l\u0131na g\u00f6re hesaplama yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, sadece 4 y\u0131l \u00f6ncesi kadar \u00fcretim yapabilmi\u015fiz. Biz sanayicilerin en \u00f6nemli g\u00fcndemi kredi faizlerinin y\u00fcksekli\u011fi ve krediye ula\u015fmada zorluklard\u0131r. Kredi faiz oranlar\u0131n\u0131n y\u00fcksek seviyede ger\u00e7ekle\u015fmesi krediye reel sekt\u00f6r\u00fcn \u00f6n\u00fcndeki en \u00f6nemli engeldir. Ekonomi politika yap\u0131c\u0131lar\u0131n bu konu \u00fczerinde yo\u011funla\u015fmas\u0131 ya\u015fanan olumsuzluklar\u0131n bertaraf edilemesin de olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. Y\u0131lba\u015f\u0131ndan bu yana sekt\u00f6r\u00fcn toplam kredileri y\u00fczde 4,7 oran\u0131nda artt\u0131. Kamu bankalar\u0131n\u0131n y\u00fczde 8,3, \u00f6zel bankalar\u0131n ise y\u00fczde 2,2 seviyesinde art\u0131\u015f ger\u00e7ekle\u015fti. Hala yetersiz. Burada bir \u00f6zele\u015ftiri yapmam\u0131z gerekir, b\u00fcy\u00fcmek i\u00e7in kredi kullanmay\u0131 politika yap\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n b\u0131rakmas\u0131 gerek. K\u00fcresel sermaye piyasalar\u0131 art\u0131k krediye ba\u011fl\u0131 b\u00fcy\u00fcmeyi finanse etmiyor. \u00dclkemizin yeni bir b\u00fcy\u00fcme modeline ihtiyac\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u00dclke olarak \u00fc\u00e7\u00fcz a\u00e7\u0131k veren bir \u00fclke konumunday\u0131z. Hem tasarruf a\u00e7\u0131\u011f\u0131, hem b\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131\u011f\u0131 hem de d\u0131\u015f ticaret a\u00e7\u0131\u011f\u0131 veriyoruz. \u0130hracat gelirlerimiz kurlar\u0131n yukar\u0131da olmas\u0131ndan dolay\u0131 art\u0131yor, lak\u0131n ucuz fiyata sat\u0131p, girdi maliyetlerimizin y\u00fczde 65\u2019i dolar kuruna ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in daha pahal\u0131ya al\u0131yoruz, kurdaki yukar\u0131 y\u00f6nl\u00fc hareket her ge\u00e7en g\u00fcn maliyetlerimiz yukar\u0131 do\u011fru itiyor. Yurti\u00e7i yerle\u015fiklerin gelecek kayg\u0131s\u0131 ve TL g\u00fcven sorunundan dolay\u0131 tasarruflar\u0131n\u0131 d\u00f6vize endeksli olarak saklamalar\u0131 \u00f6nemli bir risk unsuru olarak hala kar\u015f\u0131m\u0131zda durmaktad\u0131r. Bu durum rasyonel bir davran\u0131\u015f oldu\u011funu biliyoruz, lakin olumlu bir alg\u0131 ile ben demekten vazge\u00e7ip \u00fclkem demeyi \u00f6n plana \u00e7\u0131karmam\u0131z gerekiyor. Hane halk\u0131na g\u00fcven telkin edecek a\u00e7\u0131klamalar dolarizasyon s\u00fcrecinin azalmas\u0131ndan etkili olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u00d6zellikle MB rezervlerini azalmas\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n da hane halk\u0131n\u0131n dolardan \u00e7\u0131kmas\u0131 ekonomi ve MB a\u00e7\u0131s\u0131ndan olumlu bir durum olacakt\u0131r. Se\u00e7im s\u00fcreci art\u0131k geride kalm\u0131\u015ft\u0131r, ekonomi \u00fczerine odaklan\u0131lmas\u0131 zaruret haline gelmi\u015ftir. Hem i\u00e7eriye hem de d\u0131\u015far\u0131ya g\u00fcven telkin etmemiz gerekiyor. \u00d6ng\u00f6r\u00fclebilirli\u011fin artmas\u0131 b\u00fcy\u00fcme a\u00e7\u0131s\u0131ndan olumlu bir sinyal olacakt\u0131r. \u00dclkemiz daha \u00f6nce ya\u015fam\u0131\u015f oldu\u011fu krizlerden g\u00fc\u00e7lenerek \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. \u00dclke ekonomisine g\u00fcvenimiz tamd\u0131r, en k\u0131sa zamanda bu olumsuzluklar bertaraf edilerek ekonomimiz yeniden istikrara kavu\u015facakt\u0131r.”<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
ANKARA SANAY\u0130 ODASI BA\u015eKANI NURETT\u0130N \u00d6ZDEB\u0130R, “KR\u0130Z NEDEN\u0130YLE KAYNAK KAYBINA U\u011eRAYAN VE A\u011eIR BOR\u00c7 Y\u00dcK\u00dc ALTINA G\u0130REN \u00dcRET\u0130C\u0130 SEKT\u00d6RLERE, BANKALAR ARACILI\u011eIYLA KAYNAK AKTARIMI YAPILAB\u0130L\u0130R. BUNUN \u0130\u00c7\u0130N DE 2001 YILINDA G\u00dcNDEME GELEN \u0130STANBUL YAKLA\u015eIMI VE SONRASINDA ASO OLARAK \u00d6NERD\u0130\u011e\u0130M\u0130Z ANADOLU YAKLA\u015eIMI YEN\u0130DEN DE\u011eERLEND\u0130R\u0130LEB\u0130L\u0130R” DED\u0130.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":147913,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[19],"tags":[1223,10165,216,32894,730,19742,32893,720],"class_list":["post-147912","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi","tag-anadolu","tag-aso","tag-baskani","tag-degerlendirilebilir","tag-istanbul","tag-ozdebir","tag-yaklasimi","tag-yeniden"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/aso-baskani-ozdebir-istanbul-ve-anadolu-yaklasimi-yeniden-degerlendirilebilir_80d4df4.jpg?fit=1000%2C667","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-CtG","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/147912","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=147912"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/147912\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/147913"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=147912"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=147912"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=147912"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}