Trabzon \u00dcniversitesi Spor Bilimleri Fak\u00fcltesi Beden E\u011fitimi ve Spor \u00d6\u011fretmenli\u011fi b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim G\u00f6revlisi Dr. Tamer Civil, o\u011flunun tip 1 diyabet hastas\u0131 olmas\u0131ndan etkilenerek yapt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rmada egzersiz yapan tip 1 diyabetli bireylerin ins\u00fclin ihtiyac\u0131n\u0131n azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 tespit etti.<\/p>\n
O\u011flunun da tip 1 diyabetli olmas\u0131 nedeniyle bu hastal\u0131\u011f\u0131 bulunan bireylerde fiziksel aktivitenin kan \u015fekeri \u00fczerine etkisini ara\u015ft\u0131ran Trabzon \u00dcniversitesi Spor Bilimleri Fak\u00fcltesi Beden E\u011fitimi ve Spor \u00d6\u011fretmenli\u011fi b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim G\u00f6revlisi Dr. Tamer Civil, \u00f6nemli sonu\u00e7lara ula\u015ft\u0131.<\/p>\n
Yapt\u0131\u011f\u0131 doktora \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ile ilgili a\u00e7\u0131klamalarda bulunan Civil, \u201cO\u011flumun tip 1 diyabet hastas\u0131 olmas\u0131 beni bu ara\u015ft\u0131rmaya y\u00f6nlendirdi. Bir ya\u015fanm\u0131\u015fl\u0131ktan yola \u00e7\u0131karak acaba bilimsel verilere ula\u015f\u0131p tip 1 diyabetlilerde ve ebeveynlerinde fiziksel aktivite ile ilgili bir fark\u0131ndal\u0131k olu\u015fturabilir miyiz diye d\u00fc\u015f\u00fcnerek bir \u00e7al\u0131\u015fma planlad\u0131k. Doktora tez \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 olarak tip 1 diyabet hastas\u0131 \u00e7ocuklar ve tip 1 diyabette kan \u015fekeri \u00fczerine egzersizin etkilerini inceleme ama\u00e7l\u0131 bir yola \u00e7\u0131kt\u0131k\u201d dedi.<\/p>\n
\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n Trabzon Kanuni E\u011fitim ve Ara\u015ft\u0131rma Hastanesi\u2019nde takipli tip 1 diyabetli \u00e7ocuklar ve ergenler ile ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fini ifade eden \u00d6\u011fr. G\u00f6r. Dr. Tamer Civil, \u201cSadece Trabzon de\u011fil Giresun, G\u00fcm\u00fc\u015fhane ve Rize gibi \u00e7evre illerden de tip 1 diyabetli \u00e7ocuklar \u00e7al\u0131\u015fmaya dahil oldu. \u00c7evre illerdeki hastanelerde Pediatri Endokrinoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131ndan 3 ayda bir \u00e7ocuklar bu hastaneye kontrole geliyor. Ara\u015ft\u0131rmay\u0131 3 a\u015famada ger\u00e7ekle\u015ftirdik. \u0130lk a\u015famada; Tip 1 diyabetli \u00e7ocu\u011fa sahip ebeveynlerin fiziksel aktivitelerle ilgili g\u00f6r\u00fc\u015flerini ald\u0131k. T\u00fcrkiye genelinden yakla\u015f\u0131k 360 ebeveynin anket formu ile g\u00f6r\u00fc\u015flerine ula\u015ft\u0131k. \u0130kinci a\u015fama olarak Trabzon Kanuni E\u011fitim ve Ara\u015ft\u0131rma Hastanesi Pediatrik Endokrinoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nde tedavi g\u00f6ren 31 tip 1 diyabetli bireyle fiziksel aktivite ve diyabette ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 zorluklar konusunda g\u00f6r\u00fc\u015fme ger\u00e7ekle\u015ftirdik. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n son a\u015famas\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015fme ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fimiz 31 birey aras\u0131ndan g\u00f6n\u00fcll\u00fc 15 Tip 1 diyabetli \u00e7ocuk ve ergenle fiziksel aktivite program\u0131n\u0131 tamamlad\u0131k. Bu do\u011frultuda ilk iki haftas\u0131 kontrol d\u00f6nemi son iki haftas\u0131 fiziksel aktivite d\u00f6nemi olmak \u00fczere 4 haftal\u0131k bir program ger\u00e7ekle\u015ftirdik. Tip 1 diyabetli bireyler i\u00e7in egzersiz re\u00e7etesi haz\u0131rlad\u0131k. Bu re\u00e7etede aerobik ve anaerobik egzersizlerden olu\u015fan kombine fiziksel aktivite program\u0131 kurgulad\u0131k. Her bir program 40 dakika ve egzersizler \u00e7ocuklar\u0131n ve ergenlerin seviyesine uygun olarak tasarland\u0131\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
\u201cBug\u00fcne kadar yap\u0131lmayan bir \u00e7al\u0131\u015fma yapt\u0131k\u201d<\/p>\n
\u00c7al\u0131\u015fmaya 10-17 ya\u015f tip 1 diyabetli \u00e7ocuklar ve ergenlerin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Tamer Civil, \u201cBug\u00fcne kadar tip 1 diyabetli \u00e7ocuklar\u0131n fiziksel aktiviteye kat\u0131l\u0131mlar\u0131 ile ilgili ebeveyn g\u00f6r\u00fc\u015flerini ortaya koyan herhangi bir \u00f6l\u00e7ek ya da anket formu geli\u015ftirilmemi\u015ftir. Ebeveynlerin g\u00f6r\u00fc\u015flerini belirlemek amac\u0131yla bir anket formu olu\u015fturduk ve T\u00fcrkiye genelindeki tip 1 diyabetli \u00e7ocu\u011fa sahip ebeveynlere bu anketi ula\u015ft\u0131rd\u0131k. T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fayan 10 – 17 ya\u015f Tip 1 diyabetli bireylerin ebeveynlerinin fiziksel ve sportif aktiviteye bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 ortaya koymay\u0131, Do\u011fu Karadeniz b\u00f6lgesinde ya\u015fayan 10-17 ya\u015f Tip 1 diyabetlilerin fiziksel ve sportif aktivite al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirerek onlar\u0131n fiziksel ve sportif aktiviteye bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 ortaya koymay\u0131 ve kombine fiziksel aktivitenin kan \u015fekeri \u00fczerine etkilerini \u00f6zellikle akut etkilerini ortaya koymay\u0131 ama\u00e7lad\u0131k\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n
\u201c\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n son a\u015famas\u0131 olan deneysel \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 28 g\u00fcnde ger\u00e7ekle\u015ftirdik\u201d diyen Civil, a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n
\u201c\u0130lk 14 g\u00fcn\u00fc kontrol d\u00f6nemi olarak ikinci 14 g\u00fcn\u00fc ise fiziksel aktivite d\u00f6nemi olarak olu\u015fturduk. Tip 1 diyabetliler ilk 14 g\u00fcnl\u00fck s\u00fcre\u00e7te normal g\u00fcnl\u00fck hayatlar\u0131n\u0131 ya\u015fad\u0131lar. Bu s\u00fcre\u00e7te d\u00fczenli olarak egzersiz yapmadan hayatlar\u0131n\u0131 ge\u00e7irdiler. \u0130kinci 14 g\u00fcnl\u00fck d\u00f6nemde egzersiz protokol\u00fcne ba\u015flad\u0131k. Fiziksel aktiviteleri Trabzon \u00dcniversitesi Spor Bilimleri Fak\u00fcltesinin spor salonunda ger\u00e7ekle\u015ftirdik. \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131za ebeveynler de dahil oldu. Kan \u015fekeri verilerini anl\u0131k \u00f6l\u00e7\u00fcm sistemi olan bir cihaz ile kontrol ettik. Anl\u0131k \u00f6l\u00e7\u00fcm cihaz\u0131n\u0131n sens\u00f6r\u00fc \u00fcst kolun arka b\u00f6l\u00fcm\u00fcne yerle\u015ftirdik ve cilt alt\u0131 s\u0131v\u0131dan kan \u015fekerini her dakika \u00f6l\u00e7\u00fcp kaydettik. \u00d6zellikle diyabetli k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n erkeklere nazaran sportif faaliyetlere daha az kat\u0131ld\u0131klar\u0131 tespit edildi.\u201d<\/p>\n
Kronik kontrol a\u00e7\u0131s\u0131ndan egzersizin tek ba\u015f\u0131na anlaml\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 mutlaka kronik glisemik kontrol\u00fcn sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in her hastan\u0131n endokrinologlar\u0131n tavsiyeleri do\u011frultusunda belirlenen ins\u00fclin dozlar\u0131n\u0131 ve diyetlerini uygulay\u0131p kan \u015fekerini s\u0131k s\u0131k takip etmesi gerekti\u011fine vurgu yapan Civil \u201cBu durumlar\u0131 s\u0131k\u0131 bir \u015fekilde uygulayan diyabetliler d\u00fczenli olarak fiziksel aktivitelere kat\u0131larak glisemik kontrollerini en uygun d\u00fczeyde s\u00fcrd\u00fcrebilirler. Sonu\u00e7 olarak egzersizin akut etkisi harikulade olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Yani egzersiz tip 1 diyabetlilerin kan \u015fekeri ortalamalar\u0131n\u0131 istenilen aral\u0131klara d\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in bir ila\u00e7 fakat bunu s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir k\u0131lmak i\u00e7in mutlaka ins\u00fclin ile karbonhidrat aras\u0131ndaki dengeyi de s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir k\u0131lmak laz\u0131m\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
\u0130ns\u00fclinin \u00e7ok maliyetli bir hormon oldu\u011funu belirten \u00d6\u011fr. G\u00f6r. Dr. Tamer Civil, \u201cEgzersizin \u00fclke ekonomisine de faydas\u0131 var. Egzersiz yapan insanlar\u0131n ins\u00fclin ihtiyac\u0131 azal\u0131yor. \u00c7al\u0131\u015fmada egzersiz d\u00f6neminde kullan\u0131lan ins\u00fclin dozlar\u0131nda egzersiz yap\u0131lmayan kontrol d\u00f6nemine g\u00f6re anlaml\u0131 bir azalma g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Son epidemiyolojik ara\u015ft\u0131rmalar \u00fclkemizde 18 bine civar\u0131nda tip 1 diyabetli \u00e7ocuk ve ergen oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Bu \u00e7ocuklara egzersiz al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kazand\u0131rmak diyabetle ilgili olu\u015facak komplikasyonlar\u0131n azalmas\u0131n\u0131, ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131 ins\u00fclin d\u00fczeylerin d\u00fc\u015fmesini ve b\u00f6ylece \u00fclke ekonomisine de katk\u0131 sa\u011flamas\u0131n\u0131, diyabetle ilgili komplikasyonlardan kaynakl\u0131 sa\u011fl\u0131k masraflar\u0131n\u0131n azalmas\u0131 gibi bir\u00e7ok fayda sa\u011flayacakt\u0131r. Ayr\u0131ca tip 1 diyabetli \u00e7ocuklar duygusal olarak mutlu ve fiziksel olarakta zinde olacakt\u0131r\u201d dedi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
TRABZON \u00dcN\u0130VERS\u0130TES\u0130 SPOR B\u0130L\u0130MLER\u0130 FAK\u00dcLTES\u0130 BEDEN E\u011e\u0130T\u0130M\u0130 VE SPOR \u00d6\u011eRETMENL\u0130\u011e\u0130 B\u00d6L\u00dcM\u00dc \u00d6\u011eRET\u0130M G\u00d6REVL\u0130S\u0130 DR. TAMER C\u0130V\u0130L, O\u011eLUNUN T\u0130P 1 D\u0130YABET HASTASI OLMASINDAN ETK\u0130LENEREK YAPTI\u011eI ARA\u015eTIRMADA EGZERS\u0130Z YAPAN T\u0130P 1 D\u0130YABETL\u0130 B\u0130REYLER\u0130N \u0130NS\u00dcL\u0130N \u0130HT\u0130YACININ AZALDI\u011eINI TESP\u0130T ETT\u0130.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":150738,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[34024,34025,10678,9190,4278,9432,11633,202,3433,572,2161,10617],"class_list":["post-150737","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-aktivitenin","tag-arastirdi","tag-diyabet","tag-etkilendi","tag-etkisini","tag-fiziksel","tag-hastasi","tag-kan","tag-oglundan","tag-olan","tag-sekeri","tag-uzerindeki"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/diyabet-hastasi-olan-oglundan-etkilendi-fiziksel-aktivitenin-kan-sekeri-uzerindeki-etkisini-arastirdi_c1b9512.jpg?fit=1000%2C666","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-Ddf","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/150737","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=150737"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/150737\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/150738"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=150737"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=150737"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=150737"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}