T\u00fcrkiye topraklar\u0131ndan \u00e7\u0131k\u0131p b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya yay\u0131lan ve ikinci d\u00fcnya sava\u015f\u0131ndan sonra unutulmaya y\u00fcz tutan efsane bitki korunga anavatan\u0131na geri d\u00f6n\u00fcyor.<\/p>\n
1500\u2019l\u00fc y\u0131llardan T\u00fcrkiye topraklar\u0131n\u0131n k\u00fclt\u00fcrel bitkisi olup ve daha sonras\u0131nda Avrupa \u00fclkeleri ba\u015fta olmak \u00fczere d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131na yay\u0131lan efsane korunga bitkisi i\u00e7in Tekirda\u011f\u2019da deneme tarlalar\u0131 olu\u015fturularak ekimi yap\u0131ld\u0131. \u0130kinci d\u00fcnya sava\u015flar\u0131ndan sonra ekimini yapacak insanlar\u0131n askerli\u011fe gitmesi ve yine sava\u015flardan sonra ortaya \u00e7\u0131kan azotlu g\u00fcbreler nedeniyle adet unutulmaya y\u00fcz tutan korunga bitkisi rakip tan\u0131m\u0131yor. Tekirda\u011f\u2019da yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar korunga bitkisinin b\u00f6lgeye alternatif bir yem bitkisi kazand\u0131rmak amac\u0131yla T\u00dcB\u0130TAK\u2019a proje haz\u0131rland\u0131.<\/p>\n
\u201cRakip tan\u0131mayan bir bitkidir\u201d<\/p>\n
Tekirda\u011f NK\u00dc\u2019de d\u00fczenlenen konferansta konu\u015fan NK\u00dc Ziraat Fak\u00fcltesi Tala Bitkileri B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00c7ay\u0131r-Mera ve Yem Bitkileri Anabilim Dal\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Metin Tuna, \u201cBu tarla g\u00fcn\u00fc nerde \u00e7\u0131kt\u0131 diye soracak olursan\u0131z. Bundan birka\u00e7 y\u0131l \u00f6nce birka\u00e7 arkada\u015f\u0131m\u0131zla T\u00dcB\u0130TAK\u2019a bir proje haz\u0131rlamaya karar verdik. Neden korunga neden bu bitkiyi se\u00e7tik. \u00dclkemiz asl\u0131nda her t\u00fcrl\u00fc bitkinin ba\u015far\u0131yla yeti\u015ftirilebilece\u011fi bir\u00e7ok farkl\u0131 ko\u015fula sahip b\u00fcy\u00fck bir \u00fclkedir. Korunga hem i\u015flenebilen tar\u0131m alanlar\u0131nda bi\u00e7ilir. Kuru ot \u00fcretimi hem de mera alanlar\u0131nda otlat\u0131larak de\u011ferlendirmek amac\u0131yla yeti\u015ftirmeye uygundur. Bu nedenle b\u00f6lgemize alternatif bir yem bitkisi kazand\u0131rmak amac\u0131yla bu bitki \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 se\u00e7tik. Korunga yabanc\u0131 d\u00f6llenen k\u0131rsal \u00f6mr\u00fc \u00e7ok y\u0131ll\u0131k baklagiller bitkisidir. Kire\u00e7li topraklarda ve k\u0131ra\u00e7 ko\u015fullarda yeti\u015ftirilebilmektedir. Hatta bu gibi alanlarda rakip tan\u0131mayan bir bitkidir. Asitli\u011fe tolerans\u0131 pek iyi de\u011fildir. K\u0131ra\u00e7 ko\u015fullarda bir defa b\u00f6lgemizde ise iki defa bi\u00e7ilebilmektedir. Ancak ben 5-6 y\u0131ld\u0131r kamp\u00fcs\u00fcm\u00fczde \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmaktay\u0131m. Ge\u00e7en y\u0131l ya\u011f\u0131\u015fl\u0131 bir y\u0131ld\u0131. \u00d6zellikle yaz aylar\u0131nda muazzam bir ya\u011f\u0131\u015f ald\u0131k. D\u00fcnyan\u0131n de\u011fi\u015fik yem bankalar\u0131ndan temin edilmi\u015f, genetik materyallerin ekili oldu\u011fu deneme alan\u0131m\u0131zdaki bitkilerin y\u00fczde 30\u2019u \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bi\u00e7imi verdi. Yani buda kesin de\u011fil yap\u0131lacak \u0131slah \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda Korungada yonca gibi ikiden \u00fc\u00e7ten fazla bi\u00e7me hale getirilebilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bu bitkileri b\u00f6yle haz\u0131r yakalam\u0131\u015fken se\u00e7tik. Korungay\u0131 \u00fc\u00e7, d\u00f6rt, be\u015f bi\u00e7imli hale getirmek bizim hedefimiz. Bitki kura\u011fa ve so\u011fu\u011fa olduk\u00e7a dayan\u0131kl\u0131. Sekiz, on metre derinli\u011fe kadar inebilen kaz\u0131k k\u00f6k sistemiyle topra\u011fa \u0131slah etme \u00f6zelli\u011fine sahip\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
\u201cAr\u0131lar i\u00e7inde \u00e7ok de\u011ferli\u201d<\/p>\n
Korungan\u0131n yonca bitkisine aksine b\u00fcnyesinde bulundurdu\u011fu fenotik bile\u015fikler ve bu bile\u015fikler sayesinde mera kar\u0131\u015f\u0131mlar\u0131na rahat\u00e7a girebildi\u011fini ve otlat\u0131labildi\u011fini ifade eden Tuna, \u201cAr\u0131lar i\u00e7inde \u00e7ok de\u011ferli bir polen ve nektar kayna\u011f\u0131. Bal\u0131 \u00e7ok kaliteli ballar aras\u0131nda yer almaktad\u0131r. Hayvanlarda g\u00f6zlenebilen baz\u0131 sindirim sistemi problemlerine de iyi geldi\u011fi bilinmektedir. Ayn\u0131 zamanda farkl\u0131 parazit \u00f6zelliklerinde de sahiptir. Korunga ile beslenen hayvanlar\u0131n sindirim sistemlerinde bulunan kurt\u00e7uklar ve parazitler at\u0131lmaktad\u0131r. Bundan dolay\u0131 da \u00e7ok eskiden beri bilinen bir bitkidir. Tar\u0131m\u0131 \u00fclkemizin bulundu\u011fu co\u011frafi b\u00f6lgeden ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. \u00dclkemizde k\u00fclt\u00fcr\u00fc yap\u0131lan en eski bitkilerden birisidir. 1500\u2019l\u00fc y\u0131llarda da Avrupa\u2019ya daha sonrada d\u00fcnyan\u0131n di\u011fer \u00fclkelerine yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bir zamanlara Fransa ve \u0130ngiltere\u2019de tar\u0131m alanlar\u0131n\u0131n 7\u2019de 1\u2019inde korunga bitkisi yeti\u015ftirildi\u011fi bilinmektedir\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Sava\u015f ma\u011fduru bitki<\/p>\n
Bu bitkinin T\u00fcrkiye\u2019de terkedilmesinin nedenlerini de anlatan Prof. Dr. Tuna, \u201c\u0130kinci D\u00fcnya sava\u015f\u0131nda d\u00fcnyada ciddi bir g\u0131da sorunu ba\u015f g\u00f6stermi\u015ftir. Bu sava\u015flar boyunca tar\u0131msal \u00fcretim yapacak olan gen\u00e7 g\u00fc\u00e7l\u00fc insanlar askerlik yapt\u0131. \u00c7iftlikler elden \u00e7\u0131kt\u0131. \u00dcretimleri durdu. Sava\u015ftan sonrada muazzam bir n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131 ba\u015flad\u0131. Buda tabi ki beraberinde bir g\u0131da sorununu ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. O zamanlarda d\u00fcnya a\u00e7l\u0131k ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131. Tabi ki bu h\u00fck\u00fcmetlerde do\u011fal olarak pani\u011fe neden oldu. O g\u00fcnlerde yeni yeni kullan\u0131lmaya ba\u015flanan ve fark\u0131na var\u0131lan kimyasal g\u00fcbreler \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. H\u00fck\u00fcmetler bu g\u00fcbreleri devletine g\u00f6re devletin ekonomik g\u00fcc\u00fc varsa bedava verdi. Sonu\u00e7ta \u00e7ok uygun fiyatlara veya bedava verdi. \u00c7ift\u00e7ide bir \u015fekilde azotlu g\u00fcbrelere tepkisi iyi olan bitkileri ekmeye yani tah\u0131llar\u0131 ekmeye te\u015fvik edildi. Bu nedenle g\u00fcbrelere tepkisi olan tah\u0131llar\u0131n ekim alanlar\u0131 baklagillerin aleyhine i\u015flemi\u015f. T\u00fcm bunlar\u0131n sonucu olarak d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok yerinde korunga bitkisinin yeti\u015ftiricili\u011fi hemen hemen terk edildi\u201d diyerek konu\u015fmas\u0131n\u0131 noktalad\u0131.<\/p>\n
Konu\u015fmalar\u0131n ard\u0131ndan korunga deneme alanlar\u0131nda gezilerek \u00e7e\u015fitli incelemeler yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00dcRK\u0130YE TOPRAKLARINDAN \u00c7IKIP B\u00dcT\u00dcN D\u00dcNYAYA YAYILAN VE \u0130K\u0130NC\u0130 D\u00dcNYA SAVA\u015eINDAN SONRA UNUTULMAYA Y\u00dcZ TUTAN EFSANE B\u0130TK\u0130 KORUNGA ANAVATANINA GER\u0130 D\u00d6N\u00dcYOR.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":151865,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[1],"tags":[349,1384,34452,11575,722,3915,592,21183,15492],"class_list":["post-151864","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-dunya","tag-2nci","tag-anavatanina","tag-bitki","tag-donuyor","tag-efsane","tag-geri","tag-magduru","tag-savasinin"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/2nci-dunya-savasinin-magduru-efsane-bitki-anavatanina-geri-donuyor_5f89a81.jpg?fit=1000%2C666","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-Dvq","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/151864","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=151864"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/151864\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/151865"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=151864"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=151864"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=151864"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}