{"id":154522,"date":"2019-05-08T19:43:51","date_gmt":"2019-05-08T16:43:51","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/cin-dogu-turkistanda-31-cami-ve-2-turbeyi-yikti\/"},"modified":"2019-05-08T19:43:51","modified_gmt":"2019-05-08T16:43:51","slug":"cin-dogu-turkistanda-31-cami-ve-2-turbeyi-yikti","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/cin-dogu-turkistanda-31-cami-ve-2-turbeyi-yikti\/","title":{"rendered":"\u00c7in, Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019da 31 cami ve 2 t\u00fcrbeyi y\u0131kt\u0131"},"content":{"rendered":"<p>\u00c7in h\u00fck\u00fcmetinin 2016\u2019y\u0131l\u0131ndan beri Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019da 31 cami ve 2 t\u00fcrbeyi y\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n<p>\u00c7in h\u00fck\u00fcmetinin M\u00fcsl\u00fcman Uygur T\u00fcrklerine kar\u015f\u0131 asimilasyon politikas\u0131 devam ediyor. H\u00fckumetin Uygur k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc asimile etmek i\u00e7in kurdu\u011fu toplama kamplar\u0131n\u0131n ispat\u0131n\u0131n ard\u0131ndan cami ve t\u00fcrbelerin de sistematik \u015fekilde y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belgelendi. Halka a\u00e7\u0131k uydu g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerini kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019da bir\u00e7ok cami ve t\u00fcrbenin y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kolayca g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<p>\u00c7inli bir \u00f6\u011frencinin, Hotan\u2019da bulunan yakla\u015f\u0131k 700 y\u0131ll\u0131k Keriya Aitika Camii\u2019nin y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren uydu foto\u011fraflar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131p sosyal medyadan payla\u015ft\u0131. Geni\u015f yank\u0131 uyand\u0131ran foto\u011fraflar\u0131n \u00fczerinde harekete ge\u00e7en The Guardian gazetesi ve Bellingcat isimli internet sitesi ortak \u00e7al\u0131\u015fma d\u00fczenleyerek 91 b\u00f6lgeyi inceledi. Ara\u015ft\u0131rman\u0131n sonucunda, 2016 y\u0131l\u0131ndan beri toplam 31 caminin ciddi hasar g\u00f6rd\u00fc ve 15\u2019inin tamamen y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlendi. Ayr\u0131ca \u00fcnl\u00fc 2 t\u00fcrbenin de tamamen yok edildi\u011fi belgelendi.<\/p>\n<p>Uygurlar\u0131 M\u00fcsl\u00fcman yapan askerin t\u00fcrbesi yok edildi<\/p>\n<p>Taklamakan \u00c7\u00f6l\u00fc\u2019nde bulunan kahraman bir asker olan \u0130mam As\u0131m\u2019\u0131n t\u00fcrbesi ve tekkesinin y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlendi. \u0130slamiyet\u2019in Uygur b\u00f6lgesine yay\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenen \u0130mam Caferi Sad\u0131k\u2019\u0131n \u00e7\u00f6l\u00fcn ortas\u0131nda bulunan t\u00fcrbesinin de tamamen kayboldu\u011fu belgelendi. Nottingham \u00dcniversitesi \u0130slam tarih\u00e7isi Rian Thum, \u201cAtalar\u0131n\u0131n mezarlar\u0131n\u0131, Uygur tarihinin simgeleri olan kutsal mabetleri yok etmek, \u00c7in h\u00fckumetinin Uygurlar\u0131n k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc yok edip ge\u00e7mi\u015fleriyle olan ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 koparmak istediklerinin en temiz g\u00f6stergesidir\u201d dedi.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, h\u00fckumetin binlerce camiye zarar verildi\u011fine inan\u0131yor. Ancak polisin Uygur b\u00f6lgesinde gazetecilerin ve ba\u011f\u0131ms\u0131z ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n serbest\u00e7e dola\u015fmas\u0131na izin vermemesi nedeniyle iddia edilen bir\u00e7ok y\u0131k\u0131m kan\u0131tlanam\u0131yor.<\/p>\n<p>Art\u0131k camilere gidilmiyor<\/p>\n<p>Hotan\u2019da bulunan ba\u015fka bir b\u00fcy\u00fck cami olan Yutian Aitika Camii ise ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l\u0131n Mart ay\u0131nda tamamen yok edilmi\u015f. B\u00f6lgedeki en b\u00fcy\u00fck mabedi olan Yutian Aitika Camii\u2019nin 1200\u2019l\u00fc y\u0131llarda in\u015faa edildi\u011fi biliniyor. Yutian il\u00e7esinde ya\u015fayan \u00c7inli bir vatanda\u015f, gazetecilere verdi\u011fi m\u00fclakatta, \u201cBir\u00e7ok cami yok oldu. Bu b\u00f6lgede eskiden her k\u00f6yde bir tane cami olurdu\u201d ifadesini kullanarak b\u00f6lgedeki camilerin yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 80\u2019inin y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ediyor. Yine ayn\u0131 ki\u015fi, camilerin y\u0131k\u0131lmas\u0131yla birlikte art\u0131k M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n bir araya gelmedi\u011fini ve cami cemaatinin art\u0131k toplanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ediyor.<\/p>\n<p>Cami kap\u0131lar\u0131nda kimlik kontrol\u00fc<\/p>\n<p>Uzmanlar, k\u00fclt\u00fcrel yap\u0131lar\u0131n y\u0131karak bir sonraki nesli asimile etmeyi ama\u00e7lad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. The Guardian gazetesinin ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 vatanda\u015flar, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n korkudan, g\u00f6zetleme sistemleriyle donat\u0131lm\u0131\u015f camilere gitmeyi b\u0131rakt\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. \u00dclkedeki \u00e7o\u011fu caminin giri\u015finde kimlik kontrol\u00fc yap\u0131l\u0131yor. Bunula birlikte k\u00fclt\u00fcrel festivaller ve t\u00fcrbe ziyaretleri de birka\u00e7 y\u0131ld\u0131r yap\u0131lm\u0131yor. Ba\u015fka bir Uygur T\u00fcrki ise toplama kamplar\u0131nda insanlar\u0131n yeniden e\u011fitildi\u011fine dikkat \u00e7ekerek, \u201cE\u011fer \u015fimdiki neslin ebeveynlerini elinden al\u0131rsan\u0131z ve kendi k\u00f6kenlerini hat\u0131rlatan k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131 yok edersiniz, b\u00fcy\u00fcd\u00fcklerinde bunlar onlar i\u00e7in \u201cyabanc\u0131\u201d olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>H\u00fck\u00fcmet iddialar\u0131 reddediyor<\/p>\n<p>\u00c7inli yetkililer, M\u00fcsl\u00fcman az\u0131nl\u0131klar\u0131n hedef al\u0131nd\u0131\u011f\u0131na dair b\u00fct\u00fcn iddialar\u0131 reddediyor. \u0130ddialara cevap veren \u00c7in D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 S\u00f6zc\u00fcs\u00fc Geng \u015euang, \u201c\u00c7in din \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sa\u011fl\u0131yor ve a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k yanl\u0131s\u0131 dini d\u00fc\u015f\u00fcnceye \u015fiddetle kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor ve m\u00fccadele ediyor. \u00c7in\u2019de 20 milyondan fazla M\u00fcsl\u00fcman ve 35 binden fazla cami var. Dini inananlar, yasalara g\u00f6re dini faaliyetlerde \u00f6zg\u00fcrce yer alabilirler\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131nda bulundu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7\u0130N H\u00dcK\u00dcMET\u0130N\u0130N 2016\u2019YILINDAN BER\u0130 DO\u011eU T\u00dcRK\u0130STAN&#8217;DA 31 CAM\u0130 VE 2 T\u00dcRBEY\u0130 YIKTI\u011eI ORTAYA \u00c7IKTI. (\u0130MAM ASIM T\u00dcRBES\u0130 2017-2019)<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":154523,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[10],"tags":[3655,4733,2476,35411,13678,1585],"class_list":["post-154522","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya","tag-cami","tag-cin","tag-dogu","tag-turbeyi","tag-turkistanda","tag-yikti"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/cin-dogu-turkistanda-31-cami-ve-2-turbeyi-yikti_66600c3.jpg?fit=1000%2C382","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-Eci","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/154522","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=154522"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/154522\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/154523"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=154522"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=154522"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=154522"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}