{"id":156494,"date":"2019-05-13T13:58:03","date_gmt":"2019-05-13T10:58:03","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/chpli-vekil-sumelanin-kayip-hazinelerinin-pesine-dustu\/"},"modified":"2019-05-13T13:58:03","modified_gmt":"2019-05-13T10:58:03","slug":"chpli-vekil-sumelanin-kayip-hazinelerinin-pesine-dustu","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/chpli-vekil-sumelanin-kayip-hazinelerinin-pesine-dustu\/","title":{"rendered":"CHP\u2019li vekil S\u00fcmela\u2019n\u0131n kay\u0131p hazinelerinin pe\u015fine d\u00fc\u015ft\u00fc"},"content":{"rendered":"<p>TRABZON (\u0130HA) \u2013 Cumhuriyet Halk Partisi\u2019nin (CHP) Trabzon Milletvekili Ahmet Kaya, TBMM\u2019de soru \u00f6nergesi vererek S\u00fcmela Manast\u0131r\u0131\u2019n\u0131n kay\u0131p hazinelerinin ak\u0131betini sordu.<\/p>\n<p>Kaya, \u201cTrabzonlular olarak, S\u00fcmela Manast\u0131r\u0131\u2019ndan \u00e7\u0131kar\u0131lan ve d\u00fcnya miras\u0131 olabilecek de\u011ferdeki eserlerin Trabzon\u2019a geri getirilmesini istiyoruz ve Ma\u00e7ka il\u00e7emizde kurulacak bir m\u00fcze ile sergilenerek insanl\u0131\u011f\u0131n hizmetine sunulmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz\u201d dedi.<\/p>\n<p>Konuyla ilgili bir a\u00e7\u0131klama yapan Kaya, Devlet Ar\u015fivleri\u2019nde yer alan kay\u0131tlara g\u00f6re; 1925 y\u0131l\u0131nda d\u00f6nemin Milli E\u011fitim Bakan\u0131 \u015e\u00fckr\u00fc Sara\u00e7o\u011flu Ba\u015fbakanl\u0131k\u2019a yazd\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131 ile S\u00fcmela Manast\u0131r\u0131\u2019nda define ve k\u0131ymetli baz\u0131 e\u015fyalar\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair h\u00fck\u00fcmete ihbarda bulundu\u011funu hat\u0131rlatt\u0131. Kaya \u201cBu yaz\u0131 \u00fczerine o d\u00f6nem Trabzon Vilayeti\u2019nden ihbar\u0131n de\u011ferlendirilmesi istenmi\u015ftir. Trabzon Maarif M\u00fcd\u00fcr\u00fc\u2019n\u00fcn ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda konuyu incelemek \u00fczere heyet olu\u015fturulmu\u015ftur. Heyetin inceleme ve ara\u015ft\u0131rmas\u0131nda ta\u015f duvarlar aras\u0131ndaki mahzende \u00e7ok say\u0131da e\u015fya, edevat ve el yaz\u0131s\u0131 kitaplar bulunmu\u015ftur. Bunun \u00fczerine \u00e7\u0131kar\u0131lan baz\u0131 define ve k\u0131ymetli e\u015fyalar\u0131n Asar-\u0131 Atika Nizamnamesi gere\u011fince Ankara\u2019daki m\u00fczeye g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc belirtilmi\u015ftir. Define halinde bulunan bu eserlerin ak\u0131beti konusunda bug\u00fcn net bir bilgi yoktur. Yine S\u00fcmela Manast\u0131r\u0131\u2019ndan al\u0131nan \u00e7ok say\u0131da kitab\u0131n da Ankara\u2019da bir k\u00fct\u00fcphanede oldu\u011fundan bahsedilmektedir\u201d dedi.<\/p>\n<p>S\u00fcmela\u2019n\u0131n tarihine \u0131\u015f\u0131k tutacak alt\u0131n ve g\u00fcm\u00fc\u015f eserler kay\u0131p<\/p>\n<p>Ar\u015fivde yer alan resmi yaz\u0131\u015fmalara g\u00f6re define olarak s\u00f6z edilen manast\u0131rda bulunan ve kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nan eserleri s\u0131ralayan Kaya \u201cBir adet alt\u0131n yald\u0131zl\u0131 h\u0131zmayla kaplanm\u0131\u015f bir ta\u00e7, bir sand\u0131k i\u00e7inde g\u00fcm\u00fc\u015fle alt\u0131n yald\u0131zl\u0131, \u00fczerinde Rus\u00e7a yaz\u0131l\u0131 mine ve ta\u015flarla s\u00fcslenmi\u015f tabak tak\u0131m\u0131, 125 gram a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131nda etraf\u0131 ye\u015fil ta\u015flarla s\u00fcsl\u00fc, etraf\u0131 i\u015flemeli hac ve aya\u011f\u0131, 350 gram a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131nda alt\u0131n yald\u0131zl\u0131 g\u00fcm\u00fc\u015f ayakl\u0131 kupa, sekiz adet \u00fc\u00e7er kilo a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131nda yedi par\u00e7a kupayla birlikte ka\u015f\u0131k tak\u0131m\u0131, iki adet 250 kilogram a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131nda kilise \u015feklinde kahve \u015feker kutular\u0131, Bir kilo 600 gram a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131nda g\u00fcm\u00fc\u015f sini, bir kg a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131nda yedi par\u00e7a g\u00fcm\u00fc\u015f tepsi, \u00e7ok say\u0131da el yazmas\u0131 kitap bulunmaktad\u0131r. Bu define ve k\u0131ymetli e\u015fyalar\u0131n bug\u00fcn nerede oldu\u011funa dair net bir bilgi bulunmamaktad\u0131r. Biz Trabzonlular olarak, S\u00fcmela Manast\u0131r\u0131\u2019ndan \u00e7\u0131kar\u0131lan ve d\u00fcnya miras\u0131 olabilecek de\u011ferdeki eserlerin Trabzon\u2019a geri getirilmesini istiyoruz ve Ma\u00e7ka il\u00e7emizde kurulacak bir m\u00fcze ile sergilenerek insanl\u0131\u011f\u0131n hizmetine sunulmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Bu do\u011frultuda, TBMM Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na verdi\u011fim \u00f6nerge ile T.C. K\u00fclt\u00fcr ve Turizm Bakan\u0131\u2019na S\u00fcmela Manast\u0131r\u0131\u2019ndan \u00e7\u0131kar\u0131lan define ve k\u0131ymetli e\u015fyalar\u0131n ak\u0131betini sordum\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p>&#8220;Restorasyon s\u0131ras\u0131nda define ve de\u011ferli e\u015fya bulundu mu ?&#8221;<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca Trabzon ve Ma\u00e7ka il\u00e7esi i\u00e7in turizm ve ekonomi a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck bir \u00f6nemi olan S\u00fcmela Manast\u0131r\u0131\u2019nda 2015 y\u0131l\u0131ndan bu yana restorasyon gerek\u00e7esiyle ziyarete kapat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatan Kaya \u201cD\u00f6neminin imk\u00e2n ve olanaklar\u0131yla 20 y\u0131la yak\u0131n bir s\u00fcrede in\u015fa edilen S\u00fcmela Manast\u0131r\u0131\u2019n\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fcz teknolojisiyle 4 y\u0131la yak\u0131n bir s\u00fcrede restorasyonunun h\u00e2l\u00e2 tamamlanamamas\u0131 kabul edilemez bir durum olmakla birlikte gerek\u00e7eleri de merak edilen bir konudur. S\u00fcmela Manast\u0131r\u0131\u2019nda 2016 y\u0131l\u0131nda ba\u015flayan ve 3 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcredir devam eden restorasyon \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 s\u0131ras\u0131nda herhangi bir define veya de\u011ferli e\u015fya bulunmu\u015f mudur? 4 y\u0131la yak\u0131n bir s\u00fcredir ziyarete kapal\u0131 durumda olan S\u00fcmela Manast\u0131r\u0131\u2019ndaki restorasyon \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n bu kadar uzun s\u00fcrmesinin sebebi nedir? S\u00fcmela Manast\u0131r\u0131\u2019n\u0131n tamam\u0131 ne zaman tekrardan ziyarete a\u00e7\u0131lacakt\u0131r?\u201d sorular\u0131n\u0131 g\u00fcndeme getirdi.<\/p>\n<p>Kaya, ayr\u0131ca 1950\u2019lerde NATO\u2019ya giri\u015fimizle birlikte sahipsiz ve korumas\u0131z haldeki S\u00fcmela Manast\u0131r\u0131\u2019ndan o d\u00f6nemde Amerikal\u0131 NATO askerlerinin kamyonlarla malzeme \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131, hatta bu eserler aras\u0131nda \u00fczerinde \u00fcz\u00fcm ve asma fig\u00fcrlerinin bulundu\u011fu kap\u0131lar\u0131n oldu\u011fundan bahsedildi\u011fini de hat\u0131rlatt\u0131.<\/p>\n<p>Akademisyenler de benzer iddialar\u0131 g\u00fcndeme getirmi\u015fti<\/p>\n<p>\u00d6te yandan ayn\u0131 konuyla ilgili iddialar filmlere bile konu olmu\u015f, bir s\u00fcre \u00f6nce de Karadeniz Teknik \u00dcniversitesi (KT\u00dc) Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler B\u00f6l\u00fcm\u00fc Siyasi Tarih Anabilim Dal\u0131 \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. \u0130smail K\u00f6se de konuyu g\u00fcndeme getirmi\u015fti. K\u00f6se, S\u00fcmela Manast\u0131r\u0131\u2019n\u0131n gerek mimari, gerekse fresklerinin tarihsel \u00f6zelli\u011fi bak\u0131m\u0131ndan paha bi\u00e7ilemez bir yap\u0131ya sahip oldu\u011funu hat\u0131rlatarak \u201cS\u00fcmela Manast\u0131r\u0131\u2019n\u0131n 50 y\u0131la yak\u0131n bo\u015f d\u00f6nemi vard\u0131r. 1922 y\u0131l\u0131nda ba\u015flay\u0131p 1926 y\u0131l\u0131nda biten n\u00fcfus m\u00fcbadelesinden itibaren yakla\u015f\u0131k 1970\u2019li y\u0131llara kadar yani 50 y\u0131la yak\u0131n manast\u0131r bo\u015f ve sahipsizdi. Bu d\u00f6nemde S\u00fcmela Manast\u0131r\u0131\u2019ndaki tarihi eserlerin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 ya\u011fmalanm\u0131\u015ft\u0131r. Trabzon\u2019da 1950\u2019li y\u0131llarda g\u00f6rev yapan ABD\u2019li NATO askerlerinin S\u00fcmela Manast\u0131r\u0131\u2019na alt\u0131 y\u00fcksek kamyonlarla \u00e7\u0131karak malzeme \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. B\u00f6lgedeki ya\u015fl\u0131 insanlarla yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u00f6yle\u015filerde bize bunu o g\u00fcnleri ya\u015fayan insanlar anlatt\u0131lar. S\u00f6zl\u00fc, k\u00fclt\u00fcr\u00fc yaz\u0131ya ge\u00e7irme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131zda zaten bunlar da yay\u0131mland\u0131. \u00d6rne\u011fin S\u00fcmela Manast\u0131r\u0131\u2019ndaki s\u00fcsl\u00fc \u00fcz\u00fcm asmalar \u015feklindeki oyma ah\u015fap kap\u0131s\u0131 \u015fu an ABD\u2019de bir m\u00fczededir. Baz\u0131 eserleri \u0130ngiltere\u2019deki m\u00fczededir. Manast\u0131rda bulunan el yazmas\u0131 kitaplar\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc Ankara\u2019da medeniyetler m\u00fczesindedir en az\u0131ndan onlar kurtar\u0131labilmi\u015ftir\u201d bilgilerini payla\u015fm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>CUMHUR\u0130YET HALK PART\u0130S\u0130\u2019N\u0130N (CHP) TRABZON M\u0130LLETVEK\u0130L\u0130 AHMET KAYA, TBMM\u2019DE SORU \u00d6NERGES\u0130 VEREREK S\u00dcMELA MANASTIRI\u2019NIN KAYIP HAZ\u0130NELER\u0130N\u0130N AKIBET\u0130N\u0130 SORDU<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":156495,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[656],"tags":[623,1613,15359,952,36198,35553,8290],"class_list":["post-156494","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-sanat","tag-chpli","tag-dustu","tag-hazinelerinin","tag-kayip","tag-pesine","tag-sumelanin","tag-vekil"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/chpli-vekil-sumelanin-kayip-hazinelerinin-pesine-dustu_0e00354.jpg?fit=1000%2C562","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-EI6","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/156494","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=156494"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/156494\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/156495"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=156494"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=156494"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=156494"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}