Yaz aylar\u0131nda mide sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda genel olarak yemek yeme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131n, yemek yeme zamanlar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesi nedeniyle mide ili\u015fkili sorunlar g\u00f6r\u00fclebildi\u011fini bildiren Gastroenteroloji Uzman\u0131 Prof. Dr. Sefa G\u00fcliter; beslenme ve ya\u015fam tarz\u0131 ile ilgili al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n mevsimlere g\u00f6re de\u011fi\u015fmesine dikkat \u00e7ekerek yaz aylar\u0131nda mide sorunlar\u0131n\u0131n ya\u015fanmamas\u0131 ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 kalmak i\u00e7in \u00f6nerilerde bulundu.<\/p>\n
Yaz aylar\u0131nda gastrointestinal sisteme ait mikrobik bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131klar olan akut gastrit, gastroenterit gibi mikroorganizmalar\u0131n kendileri veya toksinleri ile olu\u015fan besin zehirlenmeleri daha s\u0131k g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bildiren Medicana Ankara Hastanesi Gastroenteroloji Uzman\u0131 Prof. Dr. Sefa G\u00fcliter, “S\u0131cakta g\u0131dalar mikroorganizmalara iyi birer besin yeri haline gelirler. S\u0131cakta bekleyen g\u0131dalar bu \u015fekilde daha \u00e7abuk bozulabilir ve \u00e7\u00fcr\u00fcyebilir. \u00d6zellikle beklemi\u015f s\u00fct ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri, beyaz et, s\u00fctl\u00fc tatl\u0131lar, dondurma ve benzeri g\u0131dalar mikroplar i\u00e7in iyi birer konakt\u0131r. Bu sebeple beklemi\u015f g\u0131dalar\u0131n t\u00fcketilmesinden ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r. Yine iyi y\u0131kanmam\u0131\u015f salata malzemeleri, \u00e7i\u011f et gastrointestinal parazitler enfeksiyonlar i\u00e7in iyi bir ge\u00e7i\u015f kayna\u011f\u0131d\u0131r. Bu sebeple meyve ve sebzelerin \u00e7ok iyi y\u0131kanmas\u0131 gerekir” dedi.<\/p>\n
Besin zehirlenmeleri konusunda da \u00f6nemli uyar\u0131larda bulunan Prof. Dr. Sefa G\u00fcliter, \u015fu bilgileri verdi: “Besin zehirlenmeleri dedi\u011fimiz durum genellikle ani ba\u015flar ve bulant\u0131, kusma, kramp tarz\u0131 kar\u0131n a\u011fr\u0131lar\u0131, ishal, ate\u015f gibi semptomlar\u0131 vard\u0131r. Genellikle semptomlar \u015f\u00fcpheli g\u0131da al\u0131m\u0131n\u0131 takiben 1-24 saat i\u00e7inde ba\u015flar ve 2-3 g\u00fcnde d\u00fczelir. Ancak baz\u0131 durumlarda ila\u00e7 tedavileri gerektirir. \u00d6zellikle v\u00fccudun s\u0131v\u0131 kay\u0131plar\u0131 ishal ile artaca\u011f\u0131ndan vucudun s\u0131v\u0131 kay\u0131plar\u0131 yerine konmal\u0131d\u0131r. Ki\u015fi e\u011fer bulant\u0131 ve kusmalar nedeniyle s\u0131v\u0131 alam\u0131yorsa gerekirse damar yolu ile s\u0131v\u0131 verilmesi uygun olabilir. \u0130shal durumu ge\u00e7ene kadar barsak hareketini art\u0131ran posal\u0131 g\u0131dalar\u0131n al\u0131nmamas\u0131 \u00f6nerilir. Genellikle ishal durumunu kesmek i\u00e7in ishal kesici ila\u00e7lar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 hastal\u0131k olu\u015fturan mikroorganizmalar\u0131n ba\u011f\u0131rsakta kalma s\u00fcresini uzataca\u011f\u0131ndan uygun de\u011fildir. Besin zehirlenmesinde \u015fikayetler 24-48 saatte kendili\u011finden ge\u00e7miyor, ki\u015finin s\u0131v\u0131 al\u0131m\u0131n\u0131 engelliyor, y\u00fcksek ate\u015fe sebep oluyor, kanl\u0131 ishal oluyor, bilincinde bozulma uykuya e\u011filim olu\u015furuyorsa beklenmeden doktora gidilmesi gerekir. \u00d6zellikle ya\u015fl\u0131 \u015feker hastal\u0131\u011f\u0131, hipertansiyon, b\u00f6brek hastal\u0131klar\u0131, kalp hastal\u0131\u011f\u0131 gibi ek kronik hastal\u0131klar\u0131 olan ki\u015filerin b\u00f6yle bir durumda v\u00fccudun da s\u0131v\u0131 eksikli\u011fi ya\u015famamas\u0131 daha da \u00f6nem kazan\u0131r. Bu durumda olanlar\u0131n durumlar\u0131 dahada k\u00f6t\u00fcle\u015fmeden doktora ba\u015fvurmas\u0131 \u00f6nemlidir. Enfektif hastal\u0131klar d\u0131\u015f\u0131nda da mide ili\u015fkili baz\u0131 problemler olu\u015fabilir.A\u015f\u0131r\u0131 so\u011fuk veya a\u015f\u0131r\u0131 s\u0131cak g\u0131dalar midemizin g\u0131da duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131 fonksiyonel dispepsi ad\u0131n\u0131 verdi\u011fimiz baz\u0131 hastal\u0131klarda g\u00f6r\u00fclen \u015fi\u015fkinlik, yanma, a\u011fr\u0131 gibi \u015fikayetlerin artmas\u0131na neden olabilir.”<\/p>\n
Toplumda s\u0131kl\u0131kla g\u00f6r\u00fclen refl\u00fc hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n da yaz aylar\u0131nda art\u0131\u015f g\u00f6sterdi\u011fine dikkat \u00e7eken Prof. Dr. Sefa G\u00fcliter, “Yaz aylar\u0131 refl\u00fc hastal\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u015fikayetleri art\u0131rabilecek baz\u0131 durumlar\u0131 beraberinde getirir.Yemek yeme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 de\u011fi\u015ftirebilir. Havan\u0131n daha ge\u00e7 saatlerde kararmas\u0131 ve bu sebeple ak\u015fam yemeklerinin daha ge\u00e7 saatlerde al\u0131nmas\u0131 ve ak\u015fam muhabbetleri ile geceye, uyku saatine yak\u0131n s\u00fcre\u00e7lerde zevk i\u00e7in ek g\u0131dalar\u0131n al\u0131nmas\u0131 refl\u00fc benzeri \u015fikayetlerin artmas\u0131na neden olabilir. Yine yaz\u0131n s\u0131cakta serinlemek ama\u00e7l\u0131 al\u0131nan gazl\u0131 i\u00e7ecekler gibi g\u0131dalar refl\u00fc hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131 tetikleyebilece\u011finden refl\u00fc semptomlar\u0131 daha s\u0131k kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar. Tatil s\u00fcrecinde genelde s\u0131k yap\u0131lanlardan biride kontrols\u00fcz a\u015f\u0131r\u0131 miktarda g\u0131da al\u0131m\u0131d\u0131r, bu durumda da mide \u015fikayetleri art\u0131\u015f g\u00f6sterebilir. Gastrit, refl\u00fc gibi hastal\u0131klarda art\u0131\u015f g\u00f6r\u00fclebilir. Haz\u0131ms\u0131zl\u0131k problemleri olu\u015fabilir”dedi.<\/p>\n
Ramazan ay\u0131n\u0131n yaz s\u0131caklar\u0131na denk gelmesi ve ya\u015fanacak s\u0131v\u0131 kayb\u0131 nedeniyle de faydal\u0131 bilgiler aktaran Prof. Dr. Sefa G\u00fcliter, Ramazan Ay\u0131nda mide sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in dikkat edilmesi gereken hususlar\u0131n ise \u015f\u00f6yle s\u0131ralad\u0131;” Yaz aylar\u0131nda a\u015f\u0131r\u0131 s\u0131caklar nedeniyle vucudun s\u0131v\u0131 ihtiyac\u0131 artacakt\u0131r. Bu sebeple daha fazla s\u0131v\u0131 al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Ramazan ay\u0131nda oru\u00e7 nedeniyle olu\u015fan uzun s\u00fcre a\u00e7l\u0131k durumlar\u0131 ise daha sonra birden h\u0131zl\u0131 ve bol yemek yeme nedeniyle gastrointestinal sisteme a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fcklenme olu\u015fturacak ve haz\u0131ms\u0131zl\u0131k gibi \u015fikayetleri beraberinde getirecektir. Yine Ramazanda bu ani fazla yemek yeme ve sabah sahurda yemek yedikten sonra yatma gibi nedenlerle refl\u00fc hastal\u0131\u011f\u0131nda art\u0131\u015f g\u00f6zlenmektedir. Bu durumdan ka\u00e7\u0131nmak i\u00e7in birden bire bol yemekten ziyade iftarda ba\u015flang\u0131\u00e7ta a\u00e7l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 giderecek \u015fekilde yemek ve yeme\u011fin s\u00fcresini uzatmak uygun olacakt\u0131r. Sahurda alaca\u011f\u0131m\u0131z g\u0131dalar a\u00e7\u0131s\u0131ndan ise \u00f6zellikle s\u0131v\u0131 ihtiyac\u0131n\u0131 giderecek \u015fekilde sulu g\u0131da al\u0131nmas\u0131 uygun olur. \u00dclser geli\u015fiminin en s\u0131k oldu\u011fu oniki parmak barsa\u011f\u0131n\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 k\u0131sm\u0131n\u0131n uzun s\u00fcre mide asitine maruz kalmas\u0131, koruyucu safra ve pankreatik enzimlerin a\u00e7l\u0131k d\u00f6neminde barsa\u011fa sal\u0131nmas\u0131n\u0131n az olmas\u0131 nedeniyle uzun s\u00fcren a\u00e7l\u0131klar daha \u00f6nceden \u00fclseri olanlarda, s\u0131k a\u011fr\u0131 kesici kullananlarda \u00fclser olu\u015fumunu tetikleyebilir. Bu nedenle daha \u00f6nceden \u00fclseri olanlar\u0131n, midesinde a\u011fr\u0131, \u015fi\u015fkinlik, \u00e7abuk doyma gibi \u015fikayetleri olanlar\u0131n \u00fclser hastal\u0131\u011f\u0131 geli\u015fimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan dikkat etmesi gerekebilir.”<\/p>\n
Asit d\u00fczenleyici ila\u00e7lar\u0131 sahur \u00f6ncesinde al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi bilgisini veren Dr.Sefa G\u00fcliter, v\u00fccudun a\u00e7l\u0131\u011fa birka\u00e7 g\u00fcn sonra uyum g\u00f6stermeye ba\u015flayaca\u011f\u0131n\u0131, a\u00e7l\u0131\u011fa ba\u011fl\u0131 olarak mide salg\u0131lar\u0131n\u0131n azalmas\u0131yla birlikte sindirim sistemi hareketleri de azalaca\u011f\u0131n\u0131 belirterek, “Ancak mide asidi salg\u0131lanmas\u0131 a\u00e7l\u0131k boyunca da devam eder. Normal \u015fartlarda, uzun s\u00fcren a\u00e7l\u0131klarda mide salg\u0131s\u0131 giderek azal\u0131r ve asit karakteri zay\u0131flar. Asit fazlal\u0131\u011f\u0131 sorunu olanlarda ise uzun s\u00fcren a\u00e7l\u0131klarda mide asit salg\u0131lanmas\u0131, mide ve onikiparmak ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131 \u00fclserlerinin veya mevcut gastrit bulgular\u0131n\u0131n artmas\u0131na yol a\u00e7abilir. \u015eikayeti olmayanlar oru\u00e7 tutmay\u0131 deneyebilir; ancak asit fazlal\u0131\u011f\u0131 sorunu olanlar\u0131n sahur \u00f6ncesinde mide asit salg\u0131s\u0131n\u0131 bask\u0131layan ila\u00e7 almalar\u0131 gereklidir” dedi.<\/p>\n
V\u00fccudun g\u00fcn\u00fcn belli saatlerine g\u00f6re sindirim olay\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirirken, ak\u015fam ve gece saatlerinde besinlerin emilimi g\u00fcnd\u00fcz saatlerindeki kadar iyi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildiren Dr. G\u00fcliter, bu nedenle iftar ve sonras\u0131nda yenilen fazla miktarda yiyecekler \u015fi\u015fkinli\u011fe ve uyku bozuklu\u011funa yol a\u00e7abilece\u011fini bildirdi. \u00d6zellikle mide ve ba\u011f\u0131rsak rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131 olanlarda uzun s\u00fcreli a\u00e7l\u0131\u011f\u0131n ard\u0131ndan fazla miktarda yenilen yemekler sindirim g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc olu\u015fturdu\u011funu bildiren G\u00fcliter,” Yava\u015f yenmeli ve iyi \u00e7i\u011fnenmelidir. \u0130ftardan 1-2 saat sonra hafif y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f yapmak yararl\u0131 olabilir. Sabah sahurdan sonra egzersiz yap\u0131lmas\u0131 s\u0131v\u0131 ve enerji kayb\u0131na yol a\u00e7aca\u011f\u0131 ve bu a\u00e7\u0131\u011f\u0131 h\u0131zla kapatma imkan\u0131 olmayaca\u011f\u0131 i\u00e7in \u00e7ok uygun de\u011fildir. Alternatif olarak, \u00e7ok y\u00fckl\u00fc olmayan iftar\u0131 takiben, v\u00fccudun s\u0131v\u0131 ve kalori eksi\u011fi kar\u015f\u0131land\u0131ktan sonra yap\u0131lan egzersizin sindirimi daha kolayla\u015ft\u0131raca\u011f\u0131 \u00f6ne s\u00fcr\u00fclmektedir. S\u0131caklar\u0131n \u00e7ok hissedildi\u011fi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde egzersizin g\u00fcne\u015fin olmad\u0131\u011f\u0131 ve s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n nispeten d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu ak\u015fam saatlerinde yap\u0131lmas\u0131 organizma i\u00e7in daha yararl\u0131d\u0131r. Sonu\u00e7 olarak yaz aylar\u0131nda \u00f6zellikle g\u0131dalar\u0131n temizli\u011fine dikkat edin, ki\u015fisel temizlik ve hijyen kurallar\u0131na uyun. Beklemi\u015f g\u0131da, kirli, temizli\u011fi \u015f\u00fcpheli sulardan uzak durun.Su t\u00fcketiminizi art\u0131r\u0131n. K\u0131sa s\u00fcrede a\u015f\u0131r\u0131 g\u0131da al\u0131m\u0131ndan ka\u00e7\u0131n\u0131n. Yatmadan \u00f6nce g\u0131da almay\u0131n” uyar\u0131lar\u0131nda bulundu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
GASTROENTEROLOJ\u0130 UZMANI PROF. DR. SEFA G\u00dcL\u0130TER; BESLENME VE YA\u015eAM TARZI \u0130LE \u0130LG\u0130L\u0130 ALI\u015eKANLIKLARIN MEVS\u0130MLERE G\u00d6RE DE\u011e\u0130\u015eMES\u0130NE D\u0130KKAT \u00c7EKEREK YAZ AYLARINDA M\u0130DE SORUNLARININ YA\u015eANMAMASI VE SA\u011eLIKLI KALMAK \u0130\u00c7\u0130N \u00d6NER\u0130LERDE BULUNDU.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":156577,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[1440,279,12184,36223,36225,36224,11492,2750,256,2715,6871],"class_list":["post-156576","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-dikkat","tag-dr","tag-edin","tag-gastroenteroloji","tag-gidalarin","tag-guliter","tag-havalarda","tag-prof","tag-sicak","tag-temizligine","tag-uzmani"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/gastroenteroloji-uzmani-prof-dr-guliter-sicak-havalarda-gidalarin-temizligine-dikkat-edin_bbbe549.jpg?fit=1000%2C684","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-EJq","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/156576","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=156576"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/156576\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/156577"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=156576"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=156576"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=156576"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}