{"id":157172,"date":"2019-05-15T10:10:19","date_gmt":"2019-05-15T07:10:19","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/prof-dr-iftihar-koksal-dunyada-en-cok-kene-vakasi-gorulen-ancak-buna-karsin-olum-orani-en-dusuk-ulkeyiz\/"},"modified":"2019-05-15T10:10:19","modified_gmt":"2019-05-15T07:10:19","slug":"prof-dr-iftihar-koksal-dunyada-en-cok-kene-vakasi-gorulen-ancak-buna-karsin-olum-orani-en-dusuk-ulkeyiz","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/prof-dr-iftihar-koksal-dunyada-en-cok-kene-vakasi-gorulen-ancak-buna-karsin-olum-orani-en-dusuk-ulkeyiz\/","title":{"rendered":"Prof. Dr. \u0130ftihar K\u00f6ksal: &#8220;D\u00fcnyada en \u00e7ok kene vakas\u0131 g\u00f6r\u00fclen ancak buna kar\u015f\u0131n \u00f6l\u00fcm oran\u0131 en d\u00fc\u015f\u00fck \u00fclkeyiz&#8221;"},"content":{"rendered":"<p>D\u00fcnyada K\u0131r\u0131m Kongo Kanamal\u0131 Ate\u015fi Hastal\u0131\u011f\u0131 (KKKA) vakas\u0131n\u0131n en \u00e7ok T\u00fcrkiye\u2019de g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, buna kar\u015f\u0131n T\u00fcrkiye\u2019nin bu hastal\u0131ktan \u00f6l\u00fcm oran\u0131n\u0131n en d\u00fc\u015f\u00fck \u00fclke oldu\u011fu belirtildi.<\/p>\n<p>Karadeniz Teknik \u00dcniversitesi (KT\u00dc) T\u0131p Fak\u00fcltesi Enfeksiyon Hastal\u0131klar\u0131 ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dal\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. \u0130ftihar K\u00f6ksal, KKKA hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fcnyada en iyi bilen \u00fclkenin T\u00fcrkiye oldu\u011funu belirterek hastal\u0131\u011f\u0131n nas\u0131l y\u00f6netilece\u011fini d\u00fcnyaya \u00f6\u011freten \u00fclkenin de yine T\u00fcrkiye oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de hastal\u0131\u011f\u0131n tedavisinde kullan\u0131lacak olan a\u015f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n bitmek \u00fczere oldu\u011funu hat\u0131rlatan K\u00f6ksal, a\u015f\u0131n\u0131n  d\u00fcnyaya \u0131\u015f\u0131k tutaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. K\u00f6ksal, \u201cD\u00fcnyada  kene vakas\u0131 en \u00e7ok g\u00f6r\u00fclen yerlerden birisi T\u00fcrkiye. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda Ortado\u011fu, \u0130ran, Afganistan, Pakistan vakalar\u0131n en fazla bildirildi\u011fi yerler. Orta Asya\u2019dan bat\u0131ya, g\u00fcneye inildik\u00e7e vakalar biraz daha fazla g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Yine Kosova, Balkanlar, Dalma\u00e7ya hastal\u0131\u011f\u0131n g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yerler aras\u0131nda sayabiliriz. Co\u011frafi olarak, hastal\u0131\u011f\u0131n g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc alanlar Do\u011fu Avrupa\u2019n\u0131n alt kesimleri yani G\u00fcneydo\u011fu Avrupa, Asya olarak da s\u00f6yleyebiliriz. Di\u011fer b\u00f6lgelerde kayda de\u011fmeyecek kadar az ancak Bulgaristan\u2019a, Kosova\u2019ya bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda olduk\u00e7a fazla vaka bildirildi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Afganistan\u2019a, Pakistan\u2019a, \u0130ran\u2019a bak\u0131yoruz oralardan vaka bildirildi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Tek t\u00fck vakalar Arap Yar\u0131madas\u0131\u2019ndan var. T\u00fcrkiye, d\u00fcnyada en \u00e7ok g\u00f6r\u00fclen \u00fclkelerin ba\u015f\u0131nda geliyor. Hastal\u0131\u011f\u0131 en iyi bilen \u00fclke de biziz. D\u00fcnyada en \u00e7ok yay\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 KKKA hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n nas\u0131l y\u00f6netilece\u011fini d\u00fcnyaya \u00f6\u011freten \u00fclkenin de gururla s\u00f6ylemek gerekiyorsa T\u00fcrkiye oldu\u011funu ifade etmek isterim. \u00c7\u00fcnk\u00fc bilim d\u00fcnyas\u0131na bu hastal\u0131kla ilgili \u00e7ok katk\u0131m\u0131z oldu. Hastan\u0131n tedavisine hem de \u015fimdi \u00fclkemizde yap\u0131lan ve bitmek \u00fczere olan a\u015f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 d\u00fcnyaya \u0131\u015f\u0131k tutacak. Yani biz bir yandan hastal\u0131kla m\u00fccadele etmeyi ba\u015far\u0131rken bir yandan da bu hastal\u0131k nas\u0131l yok edilecek, nas\u0131l tedavi edilecek onlara y\u00f6nelik de T\u00fcrkiye \u00e7ok g\u00fczel bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131yor\u201d dedi.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019nin KKKA Hastal\u0131\u011f\u0131\u2019nda d\u00fcnyada \u00f6l\u00fcm oran\u0131n\u0131n en d\u00fc\u015f\u00fck \u00fclke oldu\u011funu kaydeden K\u00f6ksal, \u201dT\u00fcrkiye, d\u00fcnyada KKKA vakalar\u0131n\u0131n en d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu \u00f6l\u00fcm oran\u0131na sahip bir \u00fclke. Bunun da sebebi, hastal\u0131\u011f\u0131 iyi y\u00f6netmemizden kaynaklan\u0131yor. Zaman i\u00e7erisinde hastal\u0131\u011f\u0131n hastal\u0131k yapma g\u00fcc\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcyor, bu da bir etken. \u00d6l\u00fcm oranlar\u0131 T\u00fcrkiye\u2019de b\u00f6lgelere g\u00f6re de\u011fi\u015fiyor.  Y\u00fczde 2 ila 5 aras\u0131nda. Daha az geli\u015fmi\u015f \u00fclkelere veya daha do\u011fuya gidildi\u011finde \u00f6l\u00fcm oranlar\u0131 y\u00fczde 20\u2019lere kadar \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. G\u00fcrcistan\u2019da son zamanlar vaka bildirimleri var. Onlardaki \u00f6l\u00fcm oranlar\u0131 bize g\u00f6re \u00e7ok daha y\u00fcksek\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>\u201cYakla\u015f\u0131k 15 y\u0131ld\u0131r bu hastal\u0131kla ya\u015f\u0131yoruz\u201d<\/p>\n<p>Yakla\u015f\u0131k 15 y\u0131ld\u0131r bu hastal\u0131kla ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 ifade eden K\u00f6ksal \u201cKKKA vakalar\u0131n\u0131 15 y\u0131l \u00f6nceden g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131k. Art\u0131k \u015funu biliyoruz ki KKKA hastal\u0131\u011f\u0131 havalar\u0131n durumuyla yak\u0131ndan ilintili. Bu sene so\u011fuk havalar uzun s\u00fcrd\u00fc. \u015eu anda havalar biraz \u0131s\u0131nmaya ba\u015flad\u0131. Ge\u00e7en y\u0131llara g\u00f6re k\u0131yaslarsak, KKKA vakalar\u0131n\u0131n giderek azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu b\u00f6lgemiz i\u00e7in ge\u00e7erli. T\u00fcrkiye geneline bir yay\u0131lma s\u00f6z konusu. \u015eimdiye kadar g\u00f6r\u00fclmeyen illerde de KKKA vakalar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc biliyoruz. Bu, kenenin ta\u015f\u0131mas\u0131yla ilintili bir \u015fey. Bilindi\u011fi gibi KKKA hastal\u0131\u011f\u0131na sebep olan vir\u00fcs keneler taraf\u0131ndan ta\u015f\u0131nmakta, kenelerde gerek g\u00f6\u00e7men ku\u015flar  arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla gerekse hayvan hareketleriyle \u00f6zellikle koyun, ke\u00e7i, inek gibi hayvanlar\u0131n \u00fczerindeki t\u00fcylere tutunarak ba\u015fka yerlere ta\u015f\u0131nabilmekte. Hatta kerestelerle birlikte ta\u015f\u0131nabildi\u011fini biliyoruz. Dolay\u0131s\u0131yla KKKA hastal\u0131\u011f\u0131 azalm\u0131\u015f olmakla birlikte hala \u00fclkemiz i\u00e7in tehdit olan bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131klardan birisidir. Bu nedenle hastal\u0131k bitti gibi d\u00fc\u015f\u00fcnmeyip \u00f6nlemleri de almak laz\u0131m. Asl\u0131na bakarsan\u0131z hastal\u0131\u011f\u0131n azalm\u0131\u015f olmas\u0131nda bir fakt\u00f6rde art\u0131k bu etkenin bilinmesi ve korunma yollar\u0131n\u0131n da \u00f6zellikle riskli b\u00f6lgelerdeki riskli ki\u015filerde bilinmesinden kaynaklanmaktad\u0131r. Yakla\u015f\u0131k 15 y\u0131ld\u0131r bu hastal\u0131kla ya\u015f\u0131yoruz ve bir \u00e7ok e\u011fitimler verildi ama bu e\u011fitimlerin sonu yok yine de dikkat etmek laz\u0131m\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n<p>\u201cHastal\u0131k \u00f6zellikle k\u0131rsal alanda ya\u015fayanlar\u0131 tehdit ediyor\u201d<\/p>\n<p>Prof. Dr. \u0130ftihar K\u00f6ksal, hastal\u0131\u011f\u0131n \u00f6zellikle k\u0131rsal alanlarda ya\u015fayanlar\u0131 tehdit etti\u011fine dikkat \u00e7ekerek \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n<p>\u201cB\u00f6lgemize bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zamanda sahil kesiminde \u00e7ok fazla vaka g\u00f6rm\u00fcyoruz. Daha \u00e7ok G\u00fcm\u00fc\u015fhane, Kelkit, Giresun\u2019un i\u00e7 k\u0131s\u0131mlar\u0131, Sivas\u2019a kom\u015fu k\u0131s\u0131mlar, Erzincan, Erzurum, Bayburt y\u00f6resi b\u00f6lgemiz i\u00e7in hastal\u0131\u011f\u0131n en fazla g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yerler. \u00d6zellikle bu kesimlerde ya\u015fayan vatanda\u015flar veya oraya gidenlerin dikkat etmesi laz\u0131m. \u00d6zellikle a\u00e7 kenelerin aktif oldu\u011fu \u015fu g\u00fcnlerde otlar\u0131n \u00fczerine tutunan keneler beslenmek i\u00e7in kan emme ihtiyac\u0131 hissederler. Bu nedenle \u00e7\u0131plak ayakla gezildi\u011finde veya v\u00fccudumuza de\u011fdi\u011finde hemen yap\u0131\u015farak kan emmeye ba\u015flar. E\u011fer bu kene \u00fczerinde KKKA hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n etkeni olan vir\u00fcs\u00fc bar\u0131nd\u0131r\u0131yorsa kan emme s\u0131ras\u0131nda da ki\u015fiye vir\u00fcs\u00fc bula\u015ft\u0131r\u0131r. Bu nedenle ba\u011f, bah\u00e7e, tarlada \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken veya pikni\u011fe gidildi\u011fi zaman mutlaka pantolon pa\u00e7alar\u0131n\u0131n \u00e7orap i\u00e7ine s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, eldiven giyilmesi, uzun kollu giysiler giyilmesi ve kene, sinek kovucular\u0131n s\u0131k\u0131lmas\u0131 al\u0131nabilecek \u00f6nlemler aras\u0131nda say\u0131labilir. \u015eunu unutmayal\u0131m sahil kesiminde bu etken g\u00f6r\u00fclm\u00fcyor o nedenle \u00e7ok panik yapmamak laz\u0131m. KKKA bula\u015ft\u0131ran kenelerin hem yap\u0131s\u0131 hem cinsi daha farkl\u0131 bunlara dikkat etmek laz\u0131m. Mutlaka d\u00f6n\u00fcld\u00fckten sonra kene muayenesi yap\u0131lmas\u0131 laz\u0131m. Sa\u00e7l\u0131 deriler dahil bir yak\u0131n\u0131 taraf\u0131ndan v\u00fccudun her taraf\u0131nda kene muayenesini yap\u0131lmas\u0131 varsa bir sa\u011fl\u0131k kurulu\u015funa gidilmesi laz\u0131m. Kesinlikle evde ki\u015finin ya da yak\u0131nlar\u0131n\u0131n keneyi de\u011fi\u015fik usullerle \u00e7\u0131karmas\u0131na kar\u015f\u0131y\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu durum KKKA hastal\u0131\u011f\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ok b\u00fcy\u00fck tehlike olu\u015fturmaktad\u0131r. Keneyi yakmak veya c\u0131mb\u0131zla, keserek \u00e7\u0131kartmak gibi i\u015flemler s\u0131ras\u0131nda kene tehdit unsuru hissederek \u015fiddetli bir \u015fekilde kusar. Bu kusma s\u0131ras\u0131nda da \u00e7ok say\u0131da vir\u00fcs\u00fc ki\u015fiye bula\u015ft\u0131r\u0131yor. O nedenle ki\u015finin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan keneyi sa\u011fl\u0131k kurulu\u015flar\u0131nda \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6k \u00f6nemsiyoruz.\u201d<\/p>\n<p>&#8220;\u015eu ana kadar sadece 1 vaka geldi&#8221;<\/p>\n<p>Bu y\u0131l kendilerine sadece 1 hastan\u0131n m\u00fcracaat etti\u011fini kaydeden K\u00f6ksal, \u201c\u0130lk vakam\u0131z\u0131 ge\u00e7en hafta itibar\u0131yla servisimize yat\u0131rd\u0131k. Ge\u00e7en sene de \u00e7ok az hasta g\u00f6rd\u00fck, 8 hasta geldi. Bu da b\u00f6lgemizde hastal\u0131\u011f\u0131n giderek azald\u0131\u011f\u0131n\u0131n en \u00f6nemli delilleri. Keneler son derece tehlikeli mini canl\u0131lar. KKKA hastal\u0131\u011f\u0131yla m\u00fccadele ederken kenelerin b\u00f6lgemizi tehdit edecek bir di\u011fer hastal\u0131\u011f\u0131 da Lyme hastal\u0131\u011f\u0131. Bu da farkl\u0131 cins kenelerin bula\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bir mikrobik hastal\u0131k. Erken d\u00f6nemde te\u015fhis edilirse bunun tedavisi var. Bu da ayn\u0131 \u015fekilde kene \u0131s\u0131r\u0131\u011f\u0131yla bula\u015fan biz bu hastal\u0131\u011f\u0131 daha \u00e7ok Giresun\u2019un k\u0131rsal kesiminde g\u00f6r\u00fcyoruz. Nas\u0131l KKKA Kelkit Vadisi\u2019nde daha \u00e7ok g\u00f6r\u00fcl\u00fcr oradan ba\u015flam\u0131\u015fsa Lyme hastal\u0131\u011f\u0131 da Giresun\u2019un k\u0131rsal kesiminde ba\u015flam\u0131\u015f b\u00f6lgemizi az da olsa tehdit eden bir di\u011fer kene hastal\u0131\u011f\u0131. KKKA hastal\u0131\u011f\u0131 kenelerin aktifle\u015fmesiyle ba\u015flayan d\u00f6nemi i\u00e7ermekte. Genellikle ilk bahar\u0131n sonuna do\u011fru biraz da iklimin nas\u0131l gitti\u011fine ba\u011fl\u0131. Havalar\u0131n \u0131s\u0131nmas\u0131yla keneler aktifle\u015fir. Havalar\u0131n so\u011fumas\u0131yla  kene mevsimi biter. Yani buda Sonbahar\u2019a denk geliyor. Genellikle Ekim\u2019den sonra vaka beklemiyoruz, \u015fu g\u00fcne kadar da hi\u00e7 g\u00f6rmedik. Y\u0131llar \u00f6nce Kurban Bayram\u0131\u2019n\u0131n K\u0131\u015f ay\u0131na denk geldi\u011fi d\u00f6nemlerde hayvan g\u00f6\u00e7leriyle s\u0131cak \u00fclkelerden gelen hayvanlarla birka\u00e7 vakam\u0131z olmu\u015ftu. Lyme hastal\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman onunda benzer seyir izledi\u011fini s\u00f6yleyebiliriz. Yani bu hastal\u0131k s\u0131cak mevsimi seven yaz aylar\u0131nda ve havalar\u0131n \u0131s\u0131nmas\u0131yla paralel giden bir seyir izlemektedir\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>KT\u00dc TIP FAK\u00dcLTES\u0130 ENFEKS\u0130YON HASTALIKLARI VE KL\u0130N\u0130K M\u0130KROB\u0130YOLOJ\u0130 ANAB\u0130L\u0130M DALI BA\u015eKANI PROF. DR. \u0130FT\u0130HAR K\u00d6KSAL, KKKA HASTALI\u011eINI D\u00dcNYADA EN \u0130Y\u0130 B\u0130LEN \u00dcLKEN\u0130N T\u00dcRK\u0130YE OLDU\u011eUNU BEL\u0130RTEREK   HASTALI\u011eIN NASIL Y\u00d6NET\u0130LECE\u011e\u0130N\u0130 D\u00dcNYAYA \u00d6\u011eRETEN \u00dcLKEN\u0130N Y\u0130NE T\u00dcRK\u0130YE   OLDU\u011eUNU S\u00d6YLED\u0130.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":157173,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[1],"tags":[6023,8690,9326,105,279,2162,11348,36454,9447,31330,22785,282,4233,2750,15513,28186],"class_list":["post-157172","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-dunyada","tag-ancak","tag-buna","tag-cok","tag-dr","tag-dusuk","tag-gorulen","tag-iftihar","tag-karsin","tag-kene","tag-koksal","tag-olum","tag-orani","tag-prof","tag-ulkeyiz","tag-vakasi"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/prof-dr-iftihar-koksal-dunyada-en-cok-kene-vakasi-gorulen-ancak-buna-karsin-olum-orani-en-dusuk-ulkeyiz_614226a.jpg?fit=662%2C1000","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-ET2","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/157172","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=157172"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/157172\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/157173"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=157172"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=157172"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=157172"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}