T\u00fcrkiye\u2019de y\u0131lda ortalama 6 milyon buza\u011f\u0131n\u0131n do\u011fup 1 milyona yak\u0131n\u0131n\u0131n do\u011fumdan sonraki 2-3 haftal\u0131k d\u00f6nemde \u00f6lmesi Burdur Mehmet Akif \u00dcniversiteli bilim adamlar\u0131n\u0131 hareke ge\u00e7irdi. T\u00fcrkiye i\u00e7in y\u0131ll\u0131k ekonomik kayb\u0131n yakla\u015f\u0131k 3,15 milyar T\u00fcrk Liras\u0131 oldu\u011fu buza\u011f\u0131 \u00f6l\u00fcmlerinin en b\u00fcy\u00fck nedeni ishale sebep olan kripto vir\u00fcs\u00fc. Bu vir\u00fcs\u00fcn h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde tespit edilmesinin buza\u011f\u0131 \u00f6l\u00fcmlerini azaltman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olaca\u011f\u0131ndan yola \u00e7\u0131kan bilim adamlar\u0131 buza\u011f\u0131larda \u00f6l\u00fcme sebebiyet veren bu vir\u00fcs\u00fcn en k\u0131sa ve en pratik yoldan tespit edilmesini sa\u011flayan bir ke\u015ffe imza att\u0131lar.<\/p>\n
Bilim insanlar\u0131, cep telefonuyla uyumlu mobil bir mikroskop geli\u015ftirerek, buza\u011f\u0131lar\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne neden olan kripto vir\u00fcs\u00fcn\u00fc h\u0131zl\u0131 ve basit bir \u015fekilde tespit edilir bir hale getirdiler. B\u00f6ylece da\u011fda, k\u00f6yde, k\u0131rsalda bir cep telefonu yard\u0131m\u0131yla erken te\u015fhis yap\u0131lacak ve buza\u011f\u0131 \u00f6l\u00fcmlerinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lacak.<\/p>\n
Erken te\u015fhis ve h\u0131zl\u0131 tedavi d\u00f6nemi<\/p>\n
Kripto vir\u00fcs\u00fcn\u00fcn buza\u011f\u0131larda, kuzularda ve o\u011flaklarda ishallere neden oldu\u011funu belirten MAK\u00dc Veteriner Fak\u00fcltesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. \u015eima \u015eahinduran, hastal\u0131k sonras\u0131 ya\u015fanan buza\u011f\u0131 \u00f6l\u00fcmlerinin ekonomik olarak \u00e7ok b\u00fcy\u00fck kay\u0131plara neden oldu\u011fu s\u00f6yledi. Prof. Dr. \u015eahinduran geli\u015ftirilen mikroskop ile ilgili olarak \u201cKripto hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131 hayvanlardan ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u0131\u015fk\u0131y\u0131 boyayarak ve mikroskop kullanarak te\u015fhis ediyoruz. Bu nedenle laboratuvarda bu hastal\u0131\u011f\u0131n tespiti daha kolay oluyor. Sahada da\u011f ba\u015f\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan hekimlerin b\u00f6yle bir imkanlar\u0131 olmayabilir. Mikroskoplar\u0131 yoktur. Biz bu proje ile mikroskopu onlar\u0131n aya\u011f\u0131na g\u00f6t\u00fcr\u00fcyoruz. Da\u011f ba\u015f\u0131ndaki bir veteriner hekim \u00e7ok kolayl\u0131kla bu aleti al\u0131r cep telefonuna yerle\u015ftirir ve hayvandan alaca\u011f\u0131 d\u0131\u015fk\u0131 ile hastal\u0131\u011f\u0131 te\u015fhis edebilir. Bu sayede bir\u00e7ok kay\u0131p engellenmi\u015f oluyor. Hastal\u0131\u011f\u0131n ilerlenmesi engelleniyor ve erken te\u015fhisle buza\u011f\u0131y\u0131 kurtarma \u015fans\u0131m\u0131z \u00e7ok daha fazla oluyor. Bu cihaz ile hastal\u0131\u011f\u0131n erken te\u015fhisinde bir ad\u0131m atm\u0131\u015f oluyoruz. Bu hastal\u0131k T\u00fcrkiye\u2019nin her yerinde \u00e7ok yayg\u0131n olarak g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. \u00d6rnek olarak bizim Veteriner Fak\u00fcltesi Hastanesindeki klini\u011fimize son on be\u015f g\u00fcnde dokuz vaka geldi. Bu sadece bize gelen vakalard\u0131. T\u00fcrkiye \u00e7ap\u0131nda sahada d\u00fc\u015f\u00fcnecek olursak \u00e7ok daha fazla oluyor.\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
Geli\u015ftirilen mikroskobun di\u011fer cihazlardan farkl\u0131 olarak 600 kat b\u00fcy\u00fctmeye sahip oldu\u011funu vurgulayan Nanobilim ve Nanoteknoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. Nurettin K\u00f6r\u00f6zl\u00fc, \u201cDi\u011fer cihazlar telefonlar\u0131n kendi dijital b\u00fcy\u00fctmelerini kullan\u0131r. Biz tasarlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z optik mercekler sayesinde 600 kat b\u00fcy\u00fctme sa\u011flayabildik\u201d dedi.<\/p>\n
Zamana ba\u011fl\u0131 buza\u011f\u0131 \u00f6l\u00fcmleri engellenecek<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019deki buza\u011f\u0131 \u00f6l\u00fcmlerin \u00e7ok fazla oldu\u011funa dikkat \u00e7eken Nanobilim ve Nanoteknoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi ve proje y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fcs\u00fc Do\u00e7. Dr. Ahmet \u00c7i\u00e7ek projenin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 \u015fu s\u00f6zlerle anlatt\u0131: \u201c\u00dclkemizde buza\u011f\u0131lar\u0131n \u00f6l\u00fcmleri \u00e7ok g\u00fcncel ve \u00f6nemli bir sorun ve bu \u00f6l\u00fcmlerin sebeplerinden biri kriptosporidium dedi\u011fimiz parazitlerden kaynakl\u0131 kripto hastal\u0131\u011f\u0131. Bu hastal\u0131k ishale neden oluyor ve erken d\u00f6nemde te\u015fhis edilmezse \u00f6l\u00fcme neden oluyor. Bu nedenle erken te\u015fhis \u00e7ok \u00f6nemli. Bunun i\u00e7in biz \u00fcniversitemizin hayvanc\u0131l\u0131k projesi kapsam\u0131nda cep telefonuna entegre edilebilen portatif ve ger\u00e7ek bir mikroskobun yapt\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn i\u015fleri yapabilen bir mikroskop geli\u015ftirmek istedik ve bunun i\u00e7in yola \u00e7\u0131kt\u0131k. Cihaz\u0131m\u0131z\u0131 veteriner hekimler rahatl\u0131kla sahada kullanabilirler. Kriptos Palyum te\u015fhisi i\u00e7in karbon fuchsin dedi\u011fimiz bir boyayla hayvandan al\u0131nan d\u0131\u015fk\u0131 \u00f6rnekleri boyan\u0131yor ve mikroskop alt\u0131nda inceleniyor. Bunun i\u00e7in normalde hayvan\u0131n hayvan hastanesine veya klini\u011fe getirilmesi laz\u0131m bu da hem zaman kayb\u0131 hem de maddi bir kayba neden oluyor. Bunu \u00f6nlemek i\u00e7in veteriner hekimler cihaz\u0131 kullanarak direk sahada h\u0131zl\u0131 te\u015fhis koyabilir.\u201d<\/p>\n
Projenin Burdur Mehmet Akif Ersoy \u00dcniversitesinin y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc hayvanc\u0131l\u0131k projesi kapsam\u0131nda geli\u015ftirildi\u011fini s\u00f6yleyen Rekt\u00f6r Prof. Dr. Adem Korkmaz, \u201c\u00dcniversitemiz bilindi\u011fi \u00fczere b\u00f6lgesel kalk\u0131nmada hayvanc\u0131l\u0131\u011fa dayal\u0131 sanayinin ve uygulamalar\u0131n geli\u015fmesine y\u00f6nelik projeler \u00fcretiyor. Bu proje Fen Edebiyat Fak\u00fcltemizin Nanobilim ve Nanoteknoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00f6\u011fretim \u00fcyeleri ile Veteriner Fak\u00fcltemizin ortakla\u015fa y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc bir \u00e7al\u0131\u015fma. Bu \u00e7al\u0131\u015fmada cep telefonuna monte edilebilir bir mikroskop geli\u015ftirdik. Bu mikroskop sayesinde art\u0131k hastal\u0131klar\u0131n erken te\u015fhisinde \u00f6nemli bir ivme kaydedece\u011fiz. \u00d6zellikle kripto dedi\u011fimiz ishallerin erken te\u015fhisi ve h\u0131zl\u0131 tedaviye ge\u00e7ilmesi bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Veterinerlerimizin bunu sahaya \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131nda hi\u00e7bir enerjiye, hi\u00e7bir ek alete, araca ihtiya\u00e7 duymadan \u00e7ok rahatl\u0131kla mikroskopla belli bir noktada bir boyama ile okutup, h\u0131zl\u0131ca hangi ila\u00e7la tedaviye ba\u015flanmas\u0131 gerekti\u011fine karar verip, \u00e7ok h\u0131zl\u0131 bir s\u00fcre\u00e7 geli\u015ftirecekler.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Laboratuvar k\u00f6ye ta\u015f\u0131nd\u0131<\/p>\n
Geli\u015ftirilen mikroskobun \u00f6zellikle sahada \u00e7al\u0131\u015fan veteriner hekimler i\u00e7in b\u00fcy\u00fck kolayl\u0131k sa\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Rekt\u00f6r Korkmaz cihaz\u0131n \u00f6zelliklerini \u201cCihaz\u0131m\u0131z portatif, cep telefonuna monte ediliyor. B\u00f6ylece mekan meselesini \u00e7\u00f6zm\u00fc\u015f oluyoruz. Bir mikroskop nerede bulunur normal \u015fartlarda, laboratuvarlarda bulunur. Laboratuvar\u0131 art\u0131k sahaya indirmi\u015f oluyorsunuz. K\u00f6ye, k\u0131ra laboratuvar\u0131 ta\u015f\u0131m\u0131\u015f oluyorsunuz. En b\u00fcy\u00fck pratik faydas\u0131 da bu.\u201d s\u00f6zleri ile anlatt\u0131.<\/p>\n
MAK\u00dc b\u00fcnyesinde geli\u015ftirilen cihaz i\u00e7in patent ba\u015fvurusunun yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Rekt\u00f6r Korkmaz, cihaz\u0131n seri \u00fcretimin \u00e7ok k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7erisinde ba\u015flayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Korkmaz, a\u00e7\u0131klamas\u0131nda \u201cCihaz\u0131n denemelerini yapt\u0131k. \u015eu anda da sekt\u00f6r denemelerimizi yo\u011fun bir \u015fekilde yap\u0131yoruz. Art\u0131k cihaz\u0131n \u00fcretimine ge\u00e7ece\u011fiz. MAK\u00dc\u2019n\u00fcn patentli bir \u00fcr\u00fcn\u00fc olacak. Ve k\u0131sa s\u00fcrede seri \u00fcretimi ba\u015flanacak\u201d dedi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
CEP TELEFONUYLA UYUMLU MOB\u0130L B\u0130R M\u0130KROSKOP GEL\u0130\u015eT\u0130REREK, BUZA\u011eILARIN \u00d6L\u00dcM\u00dcNE NEDEN OLAN KR\u0130PTO V\u0130R\u00dcS\u00dcN\u00dc HIZLI VE BAS\u0130T B\u0130R \u015eEK\u0130LDE TESP\u0130T ED\u0130L\u0130R B\u0130R HALE GET\u0130RD\u0130LER.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":157951,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[24],"tags":[584,8488,35320,24387,827,8489],"class_list":["post-157950","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji","tag-buzagi","tag-cep","tag-gecilecek","tag-olumlerinin","tag-onune","tag-telefonuyla"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/cep-telefonuyla-buzagi-olumlerinin-onune-gecilecek_a9b7e23.jpg?fit=1000%2C667","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-F5A","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/157950","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=157950"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/157950\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/157951"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=157950"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=157950"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=157950"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}