{"id":158288,"date":"2019-05-17T12:39:29","date_gmt":"2019-05-17T09:39:29","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/fark-edilemeyen-hipertansiyon-felce-yol-acabiliyor\/"},"modified":"2019-05-17T12:39:29","modified_gmt":"2019-05-17T09:39:29","slug":"fark-edilemeyen-hipertansiyon-felce-yol-acabiliyor","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/fark-edilemeyen-hipertansiyon-felce-yol-acabiliyor\/","title":{"rendered":"Fark edilemeyen hipertansiyon felce yol a\u00e7abiliyor"},"content":{"rendered":"<p>Uzm. Dr. S. Handan Karahan Saper, &#8220;Fark edilemeyen hipertansiyon uzun vadede felce veya beyin kanamalar\u0131na yol a\u00e7abilir. Hipertansiyon hastal\u0131\u011f\u0131 olan bireylerin 6 gram ve alt\u0131nda tuz t\u00fcketmesi gerekmektedir&#8221; dedi.<\/p>\n<p>Hastal\u0131\u011fa fark\u0131ndal\u0131k sa\u011flamak amac\u0131yla her y\u0131l 17 May\u0131s tarihi D\u00fcnya Hipertansiyon G\u00fcn\u00fc olarak kutlan\u0131yor. Hipertansiyona ili\u015fkin a\u00e7\u0131klamalarda bulunan \u0130stanbul Aile Hekimli\u011fi Derne\u011fi (\u0130STAHED) Bilim Komisyonu \u00dcyesi Uzm. Dr. S. Handan Karahan Saper, hipertansiyonda enseden ba\u015flayan ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, ba\u015f d\u00f6nmesi, bay\u0131lma, burun kanamas\u0131, kulak \u00e7\u0131nlamas\u0131, halsizlik, yorgunluk, y\u00fcr\u00fcme ve merdiven \u00e7\u0131kmakta a\u015f\u0131r\u0131 zorlanma, nefes darl\u0131\u011f\u0131, \u00e7arp\u0131nt\u0131 gibi belirtiler g\u00f6r\u00fclebilece\u011fini kaydetti. Fark edilemeyen hipertansiyonun uzun vadede felce veya beyin kanamalar\u0131na yol a\u00e7abilece\u011fine dikkat \u00e7eken Saper, &#8220;Hipertansiyon ayr\u0131ca koroner arter hastal\u0131\u011f\u0131na da b\u00fcy\u00fck katk\u0131da bulunur ki, bu hastal\u0131k end\u00fcstrile\u015fmi\u015f  toplumlarda \u00f6l\u00fcmlerin en \u00f6nemli ve en s\u0131k nedenlerinden biridir. Bu sebeple \u2018sessiz katil\u2019 olarak nitelendirilen \u2018hipertansiyon hastal\u0131\u011f\u0131\u2019 az\u0131msanmayacak denli \u00f6nemlidir. Dolay\u0131s\u0131yla hipertansiyon hastal\u0131\u011f\u0131na dair herhangi bir bulgu olmasa da en az\u0131ndan y\u0131lda bir defa tansiyon \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. A\u015f\u0131r\u0131 tuz t\u00fcketimi, ya\u015f, cinsiyet, genetik, tiroid hastal\u0131lar\u0131 ve b\u00f6brek hastal\u0131klar\u0131, baz\u0131 ila\u00e7lar, stres, alkol, sigara, \u015fi\u015fmanl\u0131k, yetersiz fiziksel aktivite, hormonal baz\u0131 hastal\u0131klar gibi \u00e7e\u015fitli fakt\u00f6rler etkili olsa da \u00e7o\u011fu hipertansiyon hastas\u0131nda ger\u00e7ek neden tam olarak bilinememektedir&#8221; dedi.<\/p>\n<p>&#8220;6 gram alt\u0131nda tuz t\u00fcketmesi gerekir&#8221;<\/p>\n<p>Hipertansiyon tedavisinde \u00f6ncelikli olarak ya\u015fam tarz\u0131 de\u011fi\u015fiklikleri \u00f6nerildi\u011fini an\u0131msatan Saper, ya\u015fam tarz\u0131 de\u011fi\u015fikli\u011fi olarak \u00f6ncelikli olarak tuz t\u00fcketiminin azalt\u0131lmas\u0131na de\u011findi. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bireylerin g\u00fcnl\u00fck ortalama tuz t\u00fcketiminin baz\u0131 toplumlarda de\u011fi\u015fmek \u00fczere yakla\u015f\u0131k olarak 9-12 gram oldu\u011funu kaydeden Saper, &#8220;Hipertansiyon hastal\u0131\u011f\u0131 olan bireylerin 6 gram ve alt\u0131nda tuz t\u00fcketmesi gerekmektedir. Herhangi bir hastal\u0131\u011f\u0131 olmayan sa\u011fl\u0131kl\u0131 bireylerin g\u00fcnl\u00fck ortalama tuz t\u00fcketimi 6-12 gram (bir \u00e7imdik) olmal\u0131d\u0131r, b\u00f6ylece kalp rahats\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131n olu\u015fma riski de azalmaktad\u0131r. A\u015f\u0131r\u0131 tuzlu g\u0131dalar olan konserve yiyeceklerden ve haz\u0131r g\u0131dalardan vazge\u00e7ilmelidir. Yeme\u011fe lezzet katmas\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lan tuzu yeme\u011fin daha tad\u0131na bakmadan eklemekten vazge\u00e7melidir. Sofrada tuz bulundurulmamal\u0131d\u0131r. Hareketsiz bireylerde hipertansiyon g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6sterilmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla her g\u00fcn 30-45 dakika aras\u0131 haftada ortalama 150 dakikal\u0131k tempolu y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f veya g\u00fcnl\u00fck 20-30 dakika y\u00fczme sporu hipertansiyon hastal\u0131\u011f\u0131 olanlarda olduk\u00e7a faydal\u0131 olacakt\u0131r ancak daha \u00f6ncesinde ge\u00e7irilmi\u015f kalp krizi olanlar, kronik akci\u011fer hastal\u0131\u011f\u0131 olanlarda fizik egzersiz s\u00fcresi ve \u015fekli konusunda mutlaka hekime dan\u0131\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Sigara ve alkol\u00fcn tansiyonu y\u00fckseltti\u011fi de \u00e7al\u0131\u015fmalarla kan\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla hipertansiyon hastal\u0131\u011f\u0131 olan bireylerin sigara ve alkolden uzak durmas\u0131nda fayda vard\u0131r. \u00c7ay, kahve gibi i\u00e7eceklerin s\u0131v\u0131 kayb\u0131n\u0131 artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ve i\u00e7erdi\u011fi maddeler nedeniyle fazla t\u00fcketildi\u011finde tansiyonu y\u00fckseltti\u011fi g\u00f6sterilmi\u015ftir, bu sebeple g\u00fcn i\u00e7inde t\u00fcketilen \u00e7ay ve kahve miktar\u0131 da azalt\u0131lmal\u0131d\u0131r. Beslenmenin \u00f6zellikle hipertansiyonda \u00f6nemi b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Potasyumdan zengin besinlerinde tansiyon d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc etkisinin oldu\u011fu g\u00f6sterilmi\u015ftir. Kalsiyum ve magnezyum al\u0131m\u0131n\u0131n tansiyonu d\u00fc\u015f\u00fcrmeye y\u00f6nelik herhangi bir etkisinin olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6sterilmi\u015ftir. Tansiyon y\u00fckseldi\u011finde limon veya sar\u0131msak yenmesinin tansiyonu d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcyle ilgili net bir kan\u0131t bulunamam\u0131\u015ft\u0131r, hatta hipertansiyona e\u015flik eden diyabet (\u015feker) hastal\u0131\u011f\u0131 olanlarda limon meyve \u015fekeri i\u00e7erdi\u011fi i\u00e7in kan \u015fekerini de y\u00fckseltmektedir&#8221; diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>Saper, hekim taraf\u0131ndan aksi \u00f6nerilmedi\u011fi s\u00fcrece hipertansiyon hastalar\u0131n\u0131n bol su t\u00fcketmesinin elektrolit dengesinin sa\u011flanmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli oldu\u011funu vurgulad\u0131. Saper, \u00e7a\u011f\u0131n hastal\u0131\u011f\u0131 olan a\u015f\u0131r\u0131 kilolu olman\u0131n tansiyonu y\u00fckseltici etkisi g\u00f6sterildi\u011fi i\u00e7in ya\u015f ve boya g\u00f6re ideal a\u011f\u0131rl\u0131kta olman\u0131n da tansiyonu dengeleme a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6neme sahip oldu\u011funu ifade etti. Hipertansiyon hastalar\u0131n\u0131n hekim taraf\u0131ndan \u00f6nerilen ila\u00e7lar\u0131 d\u00fczenli ve belirtilen dozlarda kullanmalar\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunan Saper, &#8220;Bir\u00e7ok hipertansiyon hastas\u0131 verilen ila\u00e7 tedavisini tansiyonu normal de\u011ferler aras\u0131nda seyretti\u011fi anda maalesef b\u0131rakmaktad\u0131r. Gebeli\u011fe ba\u011fl\u0131 hipertansiyon gibi \u00f6zel durumlar hari\u00e7 hipertansiyon hastal\u0131\u011f\u0131 \u00f6m\u00fcr boyu ila\u00e7 kullanmay\u0131 ve d\u00fczenli olarak tansiyon \u00f6l\u00e7\u00fcmleriyle takip etmeyi gerektiren bir hastal\u0131kt\u0131r. Bu sebeple hipertansiyon hastalar\u0131 hem ila\u00e7lar\u0131n\u0131 hekim kontrol\u00fcnde kullanmay\u0131 ihmal etmemeli hem de aral\u0131kl\u0131 olarak hekim kontrol\u00fcnde tansiyon \u00f6l\u00e7\u00fcmleri yapmal\u0131d\u0131r&#8221; dedi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>UZM. DR. S. HANDAN KARAHAN SAPER, &#8220;FARK ED\u0130LEMEYEN H\u0130PERTANS\u0130YON UZUN VADEDE FELCE VEYA BEY\u0130N KANAMALARINA YOL A\u00c7AB\u0130L\u0130R. H\u0130PERTANS\u0130YON HASTALI\u011eI OLAN B\u0130REYLER\u0130N 6 GRAM VE ALTINDA TUZ T\u00dcKETMES\u0130 GEREKMEKTED\u0130R&#8221; DED\u0130.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":158289,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[1],"tags":[16789,2266,12723,36877,24093,75],"class_list":["post-158288","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-acabiliyor","tag-edilemeyen","tag-fark","tag-felce","tag-hipertansiyon","tag-yol"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/fark-edilemeyen-hipertansiyon-felce-yol-acabiliyor_e96fcc4.jpg?fit=427%2C868","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-Fb2","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/158288","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=158288"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/158288\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/158289"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=158288"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=158288"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=158288"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}