Teknoloji ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n artmas\u0131yla beraber \u00e7ocuklar \u00fczerinde travmatik etkilere sahip olan Mavi Balina ve Momo gibi sanal oyunlar hakk\u0131nda aileleri uyaran Uzm. Dr. Fatma Turna, “M\u00fcmk\u00fcnse interneti kapatmak, s\u0131n\u0131rlamak ve \u00e7ocuklar\u0131n neye ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmiyorsak onu kontrol etmek \u00f6nemli. \u00c7ocuklar kendi ba\u015f\u0131na kald\u0131\u011f\u0131 zaman nereye ula\u015fabilece\u011fini, nereye gidece\u011fini bilemeyiz” dedi.<\/p>\n
Mavi Balina, oyuna kat\u0131lan ki\u015filerden \u00e7o\u011fu \u015fiddet i\u00e7eren 50 talimat\u0131 yerine getirmesini istiyor. 50 g\u00fcnl\u00fck bir s\u00fcreyi kapsayan bu komutlar aras\u0131nda derin olmayacak \u015fekilde kol ve bacaklara kesici aletle resimlerin \u00e7izilmesi, y\u00fcksek sesli olarak m\u00fczik dinlenilmesi gibi a\u015famalar yer al\u0131yor. 50. g\u00fcn\u00fcn sonunda da ki\u015fiye son a\u015fama olan \u2019y\u00fcksekten atlayarak ya da kendini asarak\u2019 intihar etme komutu veriliyor. Oyunun h\u0131zla yay\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131nda sosyal medya \u00f6nemli rol oynarken, oyunla \u00f6zellikle 10-14 ya\u015f aras\u0131ndaki gen\u00e7ler hedef al\u0131n\u0131yor. \u00c7ocuklar\u0131n her zaman i\u00e7in olumlu i\u00e7eri\u011fe ula\u015famayacaklar\u0131n\u0131 ya da kendileri i\u00e7in neyin zararl\u0131 veya yararl\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 fark edemeyeceklerini s\u00f6yleyen Uzm. Dr. Fatma Turna, Mavi Balina ve Momo gibi sanal oyunlar hakk\u0131nda aileleri uyard\u0131. \u00c7ocuklar i\u00e7in keyif alman\u0131n \u00f6ncelik oldu\u011funu ve genellikle bir \u015feyden keyif al\u0131yorlarsa onu s\u00fcrd\u00fcrd\u00fcklerini dile getiren Turna, ailelerin \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n teknoloji konusunda ne ile ilgilendiklerini bilmeleri ve o i\u00e7erik hakk\u0131nda fikir sahibi olabilmelerinin \u00f6nemine de\u011findi.<\/p>\n
“\u00c7ocuklar teknolojiye ula\u015f\u0131rken aileleri ile ayn\u0131 ortamda bulunmalar\u0131 gerekir”<\/p>\n
Genellikle 3 ya\u015f \u00f6ncesindeki \u00e7ocuklar\u0131n teknolojiye ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 anlarda aileleri ile birlikte olmalar\u0131 gerekti\u011fini ifade eden Uzm. Dr. Turna, \u201cAilelerin asl\u0131nda \u00e7ocuklar\u0131n teknoloji konusunda ne ile ilgilendiklerini fark etmeleri \u00f6nemli. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7ocuklar her zaman i\u00e7in olumlu i\u00e7eri\u011fe ula\u015famayabilirler ya da kendileri i\u00e7in neyin zararl\u0131 veya yararl\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 fark edemeyebilirler. \u00c7ocuklar i\u00e7in keyif almak \u00f6nceliktir, bir \u015feyden keyif al\u0131yorlarsa, ho\u015flar\u0131na gidiyorsa onu s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrler genellikle. O y\u00fczden genellikle 3 ya\u015f \u00f6ncesinde \u00e7ocuklar teknolojiye ula\u015f\u0131rken aileleri ile ayn\u0131 ortamda bulunmalar\u0131 gerekir. Ailelerin o i\u00e7erikle ilgili fikir sahibi olabilmeleri \u00f6nemli. Onun d\u0131\u015f\u0131nda m\u00fcmk\u00fcnse interneti g\u00fcvenli paketler olarak almak, \u00e7ocuklara uygun paketler olarak almak iyi olabilir. Zaman zaman \u00e7ocuklar\u0131n neyle ilgilendi\u011fini beraber izleyelim diyerek takip etmek yerinde olabilir. \u00c7ocuklara asl\u0131nda nas\u0131l sokakta kendilerini korumalar\u0131 ile ilgili baz\u0131 \u00f6nerilerde bulunuyorsak teknolojiyi g\u00fcvenli kullanmak ile ilgili de baz\u0131 \u00f6nerilerde bulunulabilir. \u00c7ocuklar hen\u00fcz \u00f6z denetimleri yetersiz oldu\u011fu i\u00e7in kendileri i\u00e7in iyi ve do\u011fru olan\u0131 ay\u0131rt etmek yerine keyif almak, e\u011flenmek, meraklar\u0131n\u0131n arkas\u0131ndan gitme konusunda e\u011filimli olurlar\u201d dedi.<\/p>\n
\u201cTeknolojiyi \u00e7ocu\u011fun tek ba\u015f\u0131na kullanmas\u0131 \u00e7ok uygun de\u011fil\u201c<\/p>\n
\u00d6zellikle \u00e7ocuklar\u0131 hedef alan ve karakterin foto\u011fraf\u0131n\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 numaradan baz\u0131 mesajlar\u0131n g\u00f6nderildi\u011fi Momo isimli oyunun etkilerinin \u00fclkemize kadar uzand\u0131\u011f\u0131n\u0131 da ifade eden Turna, \u201cMomo, \u00f6zellikle 5 ya\u015f alt\u0131 \u00e7ocuklarda daha korkutucu olabiliyor. Oyunlar\u0131n aras\u0131na girebilen g\u00f6r\u00fcnt\u00fc ve i\u00e7erik olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kabiliyor. Bu d\u00f6nemde yani 5 ya\u015f alt\u0131 d\u00f6nemde teknolojiyi \u00e7ocu\u011fun kendi ba\u015f\u0131na kullanmas\u0131 \u00e7ok uygun de\u011fil. \u00c7\u00fcnk\u00fc oradan bir verim alabilmesi i\u00e7in asl\u0131nda onu bir ebeveyn veya bir yeti\u015fkin ile birlikte izliyor olmas\u0131 laz\u0131m. E\u011fer ki \u00e7ocuk tek ba\u015f\u0131na izliyorsa m\u00fcmk\u00fcnse interneti kapatmak, s\u0131n\u0131rlamak ve neye ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmiyorsak onu kontrol etmek \u00f6nemli. \u00c7ocuklar kendi ba\u015f\u0131na kald\u0131\u011f\u0131 zaman nereye ula\u015fabilece\u011fini, nereye gidece\u011fini bilemeyiz. Onlar\u0131n da neyi ne kadar payla\u015faca\u011f\u0131n\u0131 tahmin edemeyebiliriz\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
\u201c\u00c7ocuklar\u0131 yava\u015f yava\u015f intihara s\u00fcr\u00fckl\u00fcyor\u201c<\/p>\n
\u00c7ocuklar\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131nda de\u011fi\u015fiklikler g\u00f6zlemleyen ebeveynlerin \u00e7ocuklar\u0131 neyin etkiledi\u011fini \u00f6\u011frenmeleri gerekti\u011fini dile getiren Dr. Turna, \u201cMavi Balina s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 bir oyun ger\u00e7ekten. \u00c7ocuklar\u0131 oyun a\u015famalar\u0131nda intihara kadar s\u00fcr\u00fckleyebilen tehlikeli bir oyun. Bu oyunun sinyallerini asl\u0131nda \u00e7ocuklar veriyorlar. Mavi Balina s\u00fcreci \u00e7ok k\u0131sa bir s\u00fcre\u00e7 de\u011fil \u00e7\u00fcnk\u00fc. \u00c7ocuklar yava\u015f yava\u015f daha fazla odalar\u0131na kapanmaya, oradaki hedeflere ula\u015fabilmek i\u00e7in daha sa\u00e7ma davran\u0131\u015flar veya daha kendi ba\u015f\u0131na davran\u0131\u015flarda bulunmaya ba\u015fl\u0131yorlar. Bu y\u00fczden \u00e7ocukta davran\u0131\u015fsal baz\u0131 de\u011fi\u015fiklikler oldu\u011funda, teknolojiyle \u00e7ok uzun zaman ge\u00e7irmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda bu \u00e7ocu\u011fun daha \u00f6fkeli davranmas\u0131, i\u00e7ine kapanmas\u0131, g\u00fcnl\u00fck i\u015flevlerinde bozulmalar olmas\u0131na neden oldu\u011funda acaba neyi izliyor diye d\u00fc\u015f\u00fcnmesi laz\u0131m anne babalar\u0131n. O nokta da \u00e7ocuk neye ve kime ula\u015fm\u0131\u015f, bu \u00e7ocu\u011fu ne etkilemi\u015f ona bakmak gerekiyor\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
TEKNOLOJ\u0130 BA\u011eIMLILI\u011eININ ARTMASIYLA BERABER \u00c7OCUKLAR \u00dcZER\u0130NDE TRAVMAT\u0130K ETK\u0130LERE SAH\u0130P OLAN MAV\u0130 BAL\u0130NA VE MOMO G\u0130B\u0130 SANAL OYUNLAR HAKKINDA A\u0130LELER\u0130 UYARAN UZM. DR. FATMA TURNA, “M\u00dcMK\u00dcNSE \u0130NTERNET\u0130 KAPATMAK, SINIRLAMAK VE \u00c7OCUKLARIN NEYE ULA\u015eTI\u011eINI B\u0130LM\u0130YORSAK ONU KONTROL ETMEK \u00d6NEML\u0130. \u00c7OCUKLAR KEND\u0130 BA\u015eINA KALDI\u011eI ZAMAN NEREYE ULA\u015eAB\u0130LECE\u011e\u0130, NEREYE G\u0130DECE\u011e\u0130N\u0130 B\u0130LEMEY\u0130Z ” DED\u0130.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":159013,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[1073,13612,29606,2541,5187,22019,1169,6809],"class_list":["post-159012","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-ozel","tag-balina","tag-ebeveynleri","tag-karsi","tag-mavi","tag-momoya","tag-uyardi","tag-uzmanlar"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/ozel-uzmanlar-mavi-balina-ve-momoya-karsi-ebeveynleri-uyardi_0de1de8.jpg?fit=1000%2C666","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-FmI","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/159012","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=159012"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/159012\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/159013"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=159012"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=159012"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=159012"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}