Son 70 y\u0131ll\u0131k s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde \u00e7arp\u0131k yap\u0131la\u015fma ve tarihi dokuya uyumsuz imar uygulamalar\u0131 nedeniyle Trabzon \u015fehir merkezindeki Ortahisar ve Yukar\u0131hisar\u2019\u0131n tarihi kimli\u011fini h\u0131zla kaybetti\u011fi belirtildi.<\/p>\n
Konuyla ilgili de\u011ferlendirmelerde bulunan Trabzon Do\u011fal ve Tarihi De\u011ferleri Koruma Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131 Do\u00e7. Dr. Co\u015fkun Er\u00fcz, 2 bin 400 y\u0131ll\u0131k tarihi ile bir \u00e7ok medeniyete ev sahipli\u011fi yapan kadim \u015fehir Trabzon\u2019un son d\u00f6nemde tarihi dokuya uyumsuz imar uygulamalar\u0131 nedeniyle beton binalarla i\u015fgal alt\u0131nda oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n
Yakla\u015f\u0131k 70 y\u0131ll\u0131k s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde buralara yap\u0131lan \u00e7arp\u0131k yap\u0131la\u015fma ve tarihi dokuya uyumsuz imar uygulamalar y\u00fcz\u00fcnden Ortahisar ve Yukar\u0131hisar\u2019\u0131n tarihi kimli\u011fini h\u0131zla kaybetti\u011fini kaydeden Er\u00fcz, \u201cTrabzon kadim bir kent yani milattan \u00f6nceki d\u00f6nemlerde Roma, Bizans, Pontus diye devam eden bir s\u00fcrecin \u00f6ncesinde de yerel halklar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 antik bir kent. Bilinen kay\u0131tl\u0131 tarihi 2 bin 400 y\u0131l. Trabzon, net olarak 2 bin 400 y\u0131ll\u0131k kayd\u0131 olan tarihi bir kent. Ondan \u00f6ncesinin de var oldu\u011funu biliyoruz. Tarihi kentin kalbi, surlar\u0131n i\u00e7erisinde bulundu\u011fu b\u00f6lge. Tarih\u00e7ilere g\u00f6re en eski b\u00f6lge Ortahisar. Yani ilk kurulan b\u00f6lge buras\u0131. Daha sonra Yukar\u0131hisar\u0131\u2019n da dahil edildi\u011fi s\u00f6yleniyor. Ancak bu arkeolojik kaz\u0131larla netlik kazanacak bir durum. Tarihi kent ayn\u0131 zamanda ya\u015fayan bir kent olmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla Osmanl\u0131 d\u00f6neminde de, Osmanl\u0131n\u0131n Trabzon\u2019u fethiyle birlikte tamamen Osmanl\u0131 y\u00f6netim bilimi haline getirilen bir b\u00f6lge. Yani Ortahisar ve Yukar\u0131hisar, Osmanl\u0131 devletinin fethinden sonra Osmanl\u0131 \u00f6ncesi belki Bizans d\u00f6neminde de y\u00f6netim merkeziydi. Kommen Devleti zaman\u0131nda zaten biliyoruz hala kral saray\u0131 dedi\u011fimiz b\u00f6lge, hala ayakta. Buras\u0131 y\u00f6netim merkeziydi. Ortahisarsa, Osmanl\u0131 d\u00f6neminde Osmanl\u0131\u2019n\u0131n ilk y\u00f6netim merkezi Kanuni\u2019nin do\u011fdu\u011fu, Yavuz\u2019un \u015fehzade olarak 17 y\u0131l Trabzon\u2019u y\u00f6netti\u011fi b\u00f6lge Ortahisar b\u00f6lgesi. Sonras\u0131nda fetih ile birlikte camiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclerek Fatih Camii ismini alan cami, \u00f6ncesinde bir kraliyet ba\u015f kilisesi olsa da onun d\u0131\u015f\u0131nda bu b\u00f6lgede yap\u0131lan hemen hepsi istisnas\u0131z Osmanl\u0131 d\u00f6nemine ait eserlerden olu\u015fuyor. Dolay\u0131s\u0131yla Ortahisar ve Yukar\u0131hisar tam bir Osmanl\u0131 kentidir. Mimarisiyle, tarihi dokusuyla Osmanl\u0131 kenti. Ancak bug\u00fcne geldi\u011fimizde son 70 y\u0131ll\u0131k s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde \u00e7arp\u0131k yap\u0131la\u015fma ve tarihi dokuya uyumsuz imar uygulamalar\u0131 nedeniyle Ortahisar ve Yukar\u0131hisar kimli\u011fini h\u0131zla kaybetti. Beton binalar taraf\u0131ndan b\u00f6lge i\u015fgal edildi. Son 10 y\u0131lda kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmle birlikte tarihi dokunun da a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 umudu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131 ve bizde \u00e7ok umutlanm\u0131\u015ft\u0131k. Kanuni\u2019nin do\u011fdu\u011fu, Fatih\u2019in fethetti\u011fi, Yavuz\u2019un \u015fehzadelik yapt\u0131\u011f\u0131 Ortahisar ve Trabzon kenti, tekrar tarihi kimli\u011fi siluetine b\u00fcr\u00fcnecek diye umuyorduk ancak ne yaz\u0131k ki gelinen noktaya bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00f6nce Pazarkap\u0131yla b\u00fcy\u00fck bir tarihi liman b\u00f6lgesini \u00e7ok h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde kaybedildi\u201d dedi.<\/p>\n
“Trabzon\u2019un bir \u00e7ok yerini kaybediyoruz l\u00fctfen Ortahisar ve Yukar\u0131hisar\u2019\u0131 kaybetmeyelim”<\/p>\n
Son y\u0131llarda \u015fehirdeki tarihi yerlerin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131n kaybedildi\u011fini kaydeden Er\u00fcz, \u201cOrtahisar\u2019daki Tanjant Yolu \u00fczerindeki izin verilip de yeniden yap\u0131lan ve tarihi g\u00f6r\u00fcn\u00fcml\u00fc betonarme binalara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman Ortahisar\u2019\u0131n Osmanl\u0131 mimarisi ve tarihi Osmanl\u0131 kenti imaj\u0131 h\u0131zla yok oluyor. Yani bir s\u00fcre sonra \u2019Tarihi g\u00f6r\u00fcn\u00fcml\u00fc ta\u015f kaplama yap\u0131lm\u0131\u015f ancak tamamen modern binalar olu\u015fan bir Ortahisar kar\u015f\u0131n\u0131za \u00e7\u0131kacakt\u0131r\u2019 diye korkuyoruz. Trabzon\u2019u y\u00f6neten Ortahisar Belediyesi ba\u015fta olmak \u00fczere B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyemizden istirham\u0131m\u0131zd\u0131r, l\u00fctfen art\u0131k Trabzon\u2019un bir \u00e7ok yerini kaybediyoruz l\u00fctfen Ortahisar ve Yukar\u0131hisar\u2019\u0131 kaybetmeyelim. Oras\u0131n\u0131 Osmanl\u0131\u2019n\u0131n dokusuna ruhuna, mimarisine uygun bir imarla restore edelim ve tekrar kale i\u00e7i tarihi kentlere yara\u015f\u0131r bir \u015fekilde bir kent haline getirelim. Yoksa \u015fu anki yap\u0131lan izinlerle yap\u0131lan binalar\u0131n hepsi sadece modern yap\u0131lar\u0131n tarihi g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcnden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fil. Do\u011fru bir mimar\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131 oldu\u011funu da d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum \u00e7\u00fcnk\u00fc Trabzon\u2019a yak\u0131\u015fm\u0131yor. Hi\u00e7bir tarihi kente yak\u0131\u015f\u0131r bir doku geli\u015fmiyor. Bir an \u00f6nce, bir kent sakini olarak bu bize g\u00f6re hatal\u0131 ve tarihi dokuya yak\u0131\u015fmayan yap\u0131lar\u0131 iptal edip onun yerine Osmanl\u0131 d\u00f6neminin Cumbal\u0131, kafesli, g\u00f6bekli tavanl\u0131 mimarisini koyal\u0131m, Osmanl\u0131\u2019y\u0131 orada hissettirelim. E\u011fer daha eskiye ait yap\u0131lar varsa onlar\u0131 da bir \u015fekilde a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kart\u0131p onlar\u0131 da tarihi antik kent imaj\u0131n\u0131 ortaya koyal\u0131m” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
“Trabzon e\u011fer Kanuni\u2019nin do\u011fdu\u011fu, Fatih\u2019in fethetti\u011fi, Yavuz\u2019un \u015fehzadelik yapt\u0131\u011f\u0131 bir kentse l\u00fctfen Ortahisar\u2019a Osmanl\u0131\u2019ya yara\u015f\u0131r bir \u015fehzade kona\u011f\u0131 kazand\u0131ral\u0131m” diyen Er\u00fcz “Mimarlar Odas\u0131\u2019n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarla Yavuzun \u015fehzadelik yapt\u0131\u011f\u0131 kona\u011f\u0131n\u0131n yeri bilindi\u011fi s\u00f6yleniyor. Osmanl\u0131 kay\u0131tlar\u0131nda yeri mevcutmu\u015f yeri de \u015fu anda bo\u015f. Kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmde Ortahisar\u2019\u0131n i\u00e7erisine mutlaka bir \u015fehzade kona\u011f\u0131 \u00e7evresine de Pa\u015fa Kona\u011f\u0131 ve di\u011fer yap\u0131larda restore edilerek ger\u00e7ek bir Ortahisar istiyoruz. Tarihi dokuya benzetilmi\u015f betonarme binalarla olu\u015fturulmu\u015f bir Ortahisar istemiyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc Trabzon\u2019un art\u0131k kaybedecek bir tarihi daha kalmad\u0131\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
ER\u00dcZ, TAR\u0130H\u0130 KENT\u0130N KALB\u0130, SURLARIN \u0130\u00c7ER\u0130S\u0130NDE BULUNDU\u011eU B\u00d6LGE OLDU\u011eUNU \u0130FADE ETT\u0130.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":159456,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[656],"tags":[5410,2514,278,279,30044,14586,37228,13838,145,800,18341,664],"class_list":["post-159455","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-sanat","tag-osmanli","tag-coskun","tag-doc","tag-dr","tag-eruz","tag-hizla","tag-imaji","tag-kenti","tag-oluyor","tag-tarihi","tag-trabzonun","tag-yok"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/doc-dr-coskun-eruz-trabzonun-tarihi-osmanli-kenti-imaji-hizla-yok-oluyor_ad8a673.jpg?fit=1000%2C562","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-FtR","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/159455","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=159455"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/159455\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/159456"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=159455"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=159455"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=159455"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}