N\u00f6roloji Uzman\u0131 Do\u00e7 Dr. Hatice Balaban, depresyon, haf\u0131za bozuklu\u011fu, idrar\u0131n\u0131 tutamama, cinsel sorunlar ve uyku gibi \u015fikayetlerin, Multipl skleroz (MS) hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n seyrinde s\u0131kl\u0131kla g\u00f6r\u00fclebilece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Sivas Medicana Hastanesi N\u00f6roloji Uzman\u0131 Do\u00e7. Dr. Hatice Balaban, Multipl Skleroz (MS) hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n, beynin ve omurilik sisteminin ataklar ve d\u00fczelmelerle giden bir hastal\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funu belirterek, “Bir\u00e7ok insan \u00f6zellikle Manyetik Rezonans G\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme (MR)\u2019\u0131n yayg\u0131n kullan\u0131m\u0131 ile bu hastal\u0131kla ilgili tan\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirmi\u015ftir. \u2018Benim burada vurgulamak istedi\u011fim atak dedi\u011fimiz, hastalar\u0131m\u0131z\u0131n en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fck, dengesizlik, g\u00f6rme bozuklu\u011fu, \u00e7ift g\u00f6rme gibi ciddi \u00f6z\u00fcrl\u00fcl\u00fc\u011fe yol a\u00e7an n\u00f6rolojik septomlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 iyi biliyoruz. Baz\u0131 hastalarda beraberinde ek ba\u015fka yak\u0131nmalarda g\u00f6r\u00fclebilir: Bu yak\u0131nmalar hastal\u0131\u011f\u0131n seyrinde \u00f6nemli oranda ya\u015fam kalitesini bozan s\u0131k\u0131nt\u0131lara sebep olabilir. Bunlardan birincisi depresyondur. De\u011fi\u015fik oranda haf\u0131za bozuklu\u011fu g\u00f6r\u00fclebilir. Otonomik sinir sistemimizin fonksiyonlar\u0131na y\u00f6nelik birtak\u0131m i\u015feme problemleri-i\u015feyememe ya da idrar\u0131n\u0131 tutamama, b\u00fcy\u00fck abdestini bo\u015faltamama, cinsel sorunlar, uyku problemi gibi problemler de olabilir. Bir di\u011fer \u00f6nemli yak\u0131nma ise yorgunluktur. Yorgunluk, bir atak olmadan da MS\u2019li hastalar\u0131n ortalama y\u00fczde 75-95\u2019inde yani her 4 hastadan en az \u00fc\u00e7\u00fcnde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bir problemdir. Yorgunluk farkl\u0131 sebeplerden ortaya \u00e7\u0131kabilir. Ki\u015finin sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenmemesi, az s\u0131v\u0131 almas\u0131, depresyonun varl\u0131\u011f\u0131, dinlenme periyodunu kendi n\u00f6rolojik kapasitesine g\u00f6re ayarlayamamas\u0131 sebep olabilir. Yani hastan\u0131n de\u011fi\u015fik oranda g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc vard\u0131r ama a\u011f\u0131r i\u015f yap\u0131yordur. Bu durumda araya dinlenme periyotlar\u0131n\u0131n girdi\u011fi bir \u00e7al\u0131\u015fma plan\u0131 \u00f6nerilir. Bir ba\u015fka yorgunluk yapan sebeplerden biri hastal\u0131kla beraber kullan\u0131lan MS i\u00e7in kullan\u0131lan ila\u00e7lar” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Yorgunluk belirti olabilir<\/p>\n
Balaban, e\u011fer hastada yorgunluk varsa bunun hasta i\u00e7in \u00f6nemli bir problem olabilece\u011fini belirterek, \u201cYorgunluk, pek \u00e7ok sebebe ba\u011fl\u0131 ortaya \u00e7\u0131kabilir ve tedavi de ona g\u00f6re olaca\u011f\u0131n\u0131n mesaj\u0131n\u0131 vermek istiyorum. Bir ba\u015fka dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken \u00f6nemli fakt\u00f6rlerden birisi de fizik aktivitenin art\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. Fizik egzersiz,uzun vadede ki\u015filerin kapasitesini art\u0131rma da ya da mevcut kapasitesini korumada \u00f6nemlidir. Burada da vurgulamak istedi\u011fim bir nokta var ki o da fizik egzersizi v\u00fccut \u0131s\u0131s\u0131n\u0131n art\u0131rmadan g\u00fcn\u00fcn erken saatlerinde ya da ak\u015fam saatlerinde, yap\u0131lmas\u0131 ya da s\u0131k du\u015f al\u0131narak yap\u0131lmas\u0131d\u0131r. En ideali, hastalar\u0131n egzersizlerini serin havuz ortam\u0131nda yapmalar\u0131d\u0131r” \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n
MS Hastalar\u0131 k\u0131rm\u0131z\u0131 etten uzak dursun<\/p>\n
MS hastalar\u0131n\u0131n k\u0131rm\u0131z\u0131 etten uzak durmalar\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yleyen Balaban, \u201cBeslenme, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn en \u00f6nemli sorunlar\u0131ndan bir tanesi. A\u015f\u0131r\u0131 beslenme, fazla karbonhidrat al\u0131m\u0131 gibi bir problem t\u00fcm toplumumuzda asl\u0131nda mevcut. MS\u2019te beslenmenin \u00f6nemi yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarla \u00e7ok iyi bir \u015fekilde ortaya konmu\u015ftur. Burada \u00f6nerilen Akdeniz tipi beslenmedir. Akdeniz tipi beslenmeden ne kastediyoruz? Daha \u00e7ok bal\u0131k a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 bir protein al\u0131m\u0131n\u0131n oldu\u011fu b\u00fct\u00fcn yemeklerin zeytinya\u011f\u0131 ile yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, ye\u015filli\u011fin bol miktarda yer ald\u0131\u011f\u0131 bir beslenme \u015feklidir. \u00d6zellikle hastalar\u0131n hayvansal proteinlerden k\u0131rm\u0131z\u0131 etten uzak durmalar\u0131, bu\u011fday \u00fcr\u00fcnleri unlu mamulleri azaltmalar\u0131, ya\u011f al\u0131m\u0131n\u0131 azaltmalar\u0131 gerekmektedir. Bunun yan\u0131nda ceviz, kefir gibi g\u0131dalar\u0131n Akdeniz tipi beslenmeye e\u015flik etti\u011fi bir beslenme tarz\u0131n\u0131 \u00f6neriyoruz\u201d dedi.<\/p>\n
Bitkisel tedavi olmal\u0131 m\u0131?<\/p>\n
Balaban, s\u0131k\u00e7a yap\u0131lan bir yanl\u0131\u015f\u0131n bitkisel tedavilerden faydalanmak oldu\u011funu kaydederek, \u201dMS imm\u00fcn sistemin bozulmu\u015f \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kan bir hastal\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemini d\u00fczenlemek i\u00e7in birtak\u0131m bitkisel terapilerden faydalan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda; olumlu ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi \u00fczerinde olumlu bir etkiyi b\u0131rak\u0131n; daha da olumsuz etki ederek ataklar tetiklenebilir. Tabi bu s\u0131rada kullan\u0131lan imm\u00fcn d\u00fczenleyici ila\u00e7larla bu bitkisel maddeler aras\u0131nda etkile\u015fim olabilece\u011fi ihtimali de g\u00f6z ard\u0131 edilmemelidir” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
N\u00d6ROLOJ\u0130 UZMANI DO\u00c7 DR. HAT\u0130CE BALABAN, DEPRESYON, HAFIZA BOZUKLU\u011eU, \u0130DRARINI TUTAMAMA, C\u0130NSEL SORUNLAR VE UYKU G\u0130B\u0130 \u015e\u0130KAYETLER\u0130N, MULT\u0130PL SKLEROZ (MS) HASTALI\u011eININ SEYR\u0130NDE SIKLIKLA G\u00d6R\u00dcLEB\u0130LECE\u011e\u0130N\u0130 S\u00d6YLED\u0130.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":163364,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[5896,5897,29171],"class_list":["post-163363","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-belirtisi","tag-olabilir","tag-sikayetler"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/bu-sikayetler-ms-belirtisi-olabilir_3b7fbbc.jpg?fit=1000%2C666","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-GuT","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/163363","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=163363"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/163363\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/163364"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=163363"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=163363"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=163363"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}