{"id":165439,"date":"2019-06-03T10:04:03","date_gmt":"2019-06-03T07:04:03","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/arkadaslarindan-ilham-aldilar-engelleri-ortadan-kaldirdilar\/"},"modified":"2019-06-03T10:04:03","modified_gmt":"2019-06-03T07:04:03","slug":"arkadaslarindan-ilham-aldilar-engelleri-ortadan-kaldirdilar","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/arkadaslarindan-ilham-aldilar-engelleri-ortadan-kaldirdilar\/","title":{"rendered":"Arkada\u015flar\u0131ndan ilham ald\u0131lar, engelleri ortadan kald\u0131rd\u0131lar"},"content":{"rendered":"<p>Ya\u015far \u00dcniversitesi Yaz\u0131l\u0131m M\u00fchendisli\u011fi B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00f6\u011frencisi d\u00f6rt gen\u00e7, g\u00f6rme engelli arkada\u015flar\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 problemlerden yola \u00e7\u0131karak onlar\u0131n g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmay\u0131 ama\u00e7layan bir sistem tasarlad\u0131.<\/p>\n<p>Ya\u015far \u00dcniversitesi M\u00fchendislik Fak\u00fcltesi Yaz\u0131l\u0131m M\u00fchendisli\u011fi B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00f6\u011frencisi ve Engelli \u00d6\u011frenci Birimi Temsilcisi Burak Oral, yakla\u015f\u0131k bir y\u0131l \u00f6nce g\u00f6rme engelli bir \u00f6\u011frencinin ders materyallerinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir problemden yola \u00e7\u0131karak, s\u0131n\u0131f arkada\u015flar\u0131 Emre K\u00f6ksal, Buse G\u00fcne\u015f, Ya\u011f\u0131z Gazibaba ile birlikte bitirme projelerinde bu soruna \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretmek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. \u0130nsanlar\u0131n g\u00f6zleriyle fark etti\u011fi \u00e7evresel fakt\u00f6rlerin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 g\u00f6rme engelli bireylere sesli geri bildirim vererek ve g\u00fcnl\u00fck hayatlar\u0131nda fayda sa\u011flayarak hayat kalitelerini art\u0131ran bir cihaz \u00fcretmeyi ama\u00e7layan d\u00f6rt \u00f6\u011frenci, \u00fclkemiz ve yurt d\u0131\u015f\u0131nda benzeri cihazlar\u0131 inceledi. Bu cihazlar\u0131n farkl\u0131 \u00f6zelliklerini birle\u015ftirmeyi ve piyasadaki cihazlarda bulunmayan \u00f6zellikleri de sistemlerine eklemeyi hedefleyen \u00f6\u011frenciler, yapay zeka, makine \u00f6\u011frenimi ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fc i\u015fleme teknolojilerini kullanarak bir prototip \u00fcretti. Prototipte; \u201cyaya trafik \u0131\u015f\u0131klar\u0131n\u0131n durumunu bildirmek, y\u00fcz tan\u0131ma, yakla\u015fan cisimlere kar\u015f\u0131 uyar\u0131, para tan\u0131ma, bas\u0131l\u0131 veya el yaz\u0131s\u0131 olarak haz\u0131rlanm\u0131\u015f yaz\u0131lar\u0131 okuma, \u00f6n\u00fcndeki ortam\u0131 betimleme\u201d gibi \u00f6zellikler bulunuyor. Ya\u015farl\u0131 gen\u00e7ler projeleriyle, 8. Gen\u00e7 Beyinler Yeni Fikirler Proje Pazar\u0131 ve Bitirme Projeleri Ortak Sergisinde, T\u00fcrkiye Bili\u015fim Derne\u011fi \u00d6zel \u00d6d\u00fcl\u00fcn\u00fc de kazand\u0131.<\/p>\n<p>Arkada\u015flar\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 sorun ilhamlar\u0131 oldu<\/p>\n<p>Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Korhan Karabulut dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131nda haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 projenin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f s\u00fcreci hakk\u0131nda bilgi veren Burak Oral, \u201cBen de bedensel engelliyim ve 4 y\u0131ld\u0131r Engelli \u00d6\u011frenci Birimi Temsilcisi oldu\u011fum i\u00e7in engelli \u00f6\u011frencilerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 sorunlara \u015fahit oluyorum. Ge\u00e7en y\u0131l g\u00f6rme engelli bir \u00f6\u011frenci arkada\u015f\u0131m\u0131z, foto\u011fraflar \u00fczerindeki yaz\u0131lar\u0131 okuyan bir sistem olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir problem sebebiyle birimimize ba\u015fvurmu\u015ftu. Benim as\u0131l dikkatimi \u00e7eken olay, g\u00f6r\u00fcnt\u00fc i\u015fleme, bilgisayar g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc gibi yapay zeka teknolojilerinin \u00e7ok h\u0131zl\u0131 ilerledi\u011fi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde, g\u00f6rme engellilerin bu tarz zorluk ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmek oldu. Ufak bir ara\u015ft\u0131rma sonucunda bu tarz sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmekte yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in yap\u0131lan cihazlar\u0131n \u00e7ok y\u00fcksek fiyatlara sahip olmas\u0131 nedeniyle \u00fclkemizde neredeyse hi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark ettim ve bu cihazlar da g\u00f6rme engellilerin g\u00fcnl\u00fck hayatta ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 sorunlar\u0131n \u00e7ok az bir k\u0131sm\u0131na \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretiyordu. S\u0131n\u0131f arkada\u015flar\u0131m Emre K\u00f6ksal, Buse G\u00fcne\u015f ve Ya\u011f\u0131z Gazibaba ile konu\u015fup bitirme projemizde, g\u00f6rme engellilerin g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmay\u0131 hedefleyen bir yerli \u00fcr\u00fcn olu\u015fturmak istedik\u201d dedi.<\/p>\n<p>Sesle veya bileklikle kontrol edilebiliyor<\/p>\n<p>\u00d6nce g\u00f6rme engellilerle toplant\u0131lar yap\u0131p para tan\u0131ma, yolda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 problemler vb. di\u011fer sorunlar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendiklerini ifade eden Burak Oral, \u201cBu bilgiler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ortaya \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131m\u0131z \u00fcr\u00fcn\u00fcn ne gibi \u00f6zelliklere sahip olmas\u0131na karar verdik ve bitirme projesi kapsam\u0131nda \u2018Virtual Eyes\u2019 ismini verdi\u011fimiz projemizin ilk fikri ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z sonunda; y\u00fcz tan\u0131ma, kullan\u0131c\u0131ya yakla\u015fan cisimlere kar\u015f\u0131 sens\u00f6r yard\u0131m\u0131 ile uyar\u0131 verme, T\u00fcrk Liras\u0131 tan\u0131ma, bas\u0131l\u0131 veya el yaz\u0131s\u0131 olarak haz\u0131rlanm\u0131\u015f yaz\u0131lar\u0131 tan\u0131y\u0131p okuma, yaya trafik \u0131\u015f\u0131klar\u0131n\u0131n durumunu kullan\u0131c\u0131ya bildirme, kullan\u0131c\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki ortam\u0131 betimleme gibi \u00f6zelliklere sahip bir prototip ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Kullan\u0131c\u0131, bu \u00f6zellikleri isterse haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bileklik \u00fczerindeki butonlar yard\u0131m\u0131yla kullanabilirken isterse de sesli komutlar vererek kullanabiliyor. Bu \u00f6zellikleri geli\u015ftirirken son zamanlarda t\u00fcm d\u00fcnyada \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir ivme kazanm\u0131\u015f olan yapay zeka modellerini, makine \u00f6\u011frenimi teknikleriyle olu\u015fturduk. Baz\u0131 \u00f6zelliklerimiz i\u00e7in tamamen bizim tasarlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z modelleri kullan\u0131rken baz\u0131 \u00f6zelliklerimiz i\u00e7in ise daha \u00f6nce geli\u015ftirilmi\u015f modelleri projemize uyarlad\u0131k\u201d diyerek ortaya \u00e7\u0131kan prototiplerinin \u00f6zelliklerini anlatt\u0131.<\/p>\n<p>Projeleriyle \u00f6d\u00fcl ald\u0131lar<\/p>\n<p>D\u00f6rt gen\u00e7, bu y\u0131l 8.\u2019si d\u00fczenlenen 11 \u00fcniversitenin 14 ayr\u0131 yaz\u0131l\u0131m ve bilgisayar m\u00fchendisli\u011fi b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden 100\u2019\u00fc a\u015fk\u0131n akademisyen ve binden fazla \u00f6\u011frencinin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Gen\u00e7 Beyinler Yeni Fikirler Proje Pazar\u0131 ve Bitirme Projeleri Ortak Sergisinde de T\u00fcrkiye Bili\u015fim Derne\u011fi \u00d6zel \u00d6d\u00fcl\u00fcn\u00fc kazand\u0131. Projelerinin g\u00f6rme engelliler i\u00e7in fark olu\u015fturabilecek bir \u00fcr\u00fcn olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra T\u00fcrkiye\u2019de yapay zeka modellerinin geli\u015fiminde de rol alaca\u011f\u0131n\u0131 umduklar\u0131n\u0131 belirten Ya\u015farl\u0131 gen\u00e7ler, \u201cE\u011fer projemizi ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in ihtiya\u00e7 duydu\u011fumuz deste\u011fi bulabilirsek, eklemek ve geli\u015ftirmek istedi\u011fimiz bir\u00e7ok \u00f6zelli\u011fi \u015fimdiden belirledik. Virtual Eyes\u2019\u0131n eri\u015fmesini istedi\u011fimiz en \u00fcst nokta ise g\u00f6rme engellilerin g\u00fcnl\u00fck hayatta ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 sorunlar\u0131 olabildi\u011fince ortadan kald\u0131ran bir ak\u0131ll\u0131 asistan olmas\u0131\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>YA\u015eAR \u00dcN\u0130VERS\u0130TES\u0130 YAZILIM M\u00dcHEND\u0130SL\u0130\u011e\u0130 B\u00d6L\u00dcM\u00dc \u00d6\u011eRENC\u0130S\u0130 D\u00d6RT GEN\u00c7, G\u00d6RME ENGELL\u0130 ARKADA\u015eLARININ YA\u015eADI\u011eI PROBLEMLERDEN YOLA \u00c7IKARAK ONLARIN G\u00dcNL\u00dcK YA\u015eAMINI KOLAYLA\u015eTIRMAYI AMA\u00c7LAYAN B\u0130R S\u0130STEM TASARLADI.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":165440,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[1],"tags":[5819,31290,1044,805,6191,13654],"class_list":["post-165439","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-aldilar","tag-arkadaslarindan","tag-engelleri","tag-ilham","tag-kaldirdilar","tag-ortadan"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/arkadaslarindan-ilham-aldilar-engelleri-ortadan-kaldirdilar_66600c3.jpg?fit=1000%2C682","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-H2n","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/165439","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=165439"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/165439\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/165440"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=165439"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=165439"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=165439"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}