{"id":171638,"date":"2019-06-20T11:32:24","date_gmt":"2019-06-20T08:32:24","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/uzmanlar-inceledi-kutuplardaki-erime-turkiyeyi-de-etkiliyor\/"},"modified":"2019-06-20T11:32:24","modified_gmt":"2019-06-20T08:32:24","slug":"uzmanlar-inceledi-kutuplardaki-erime-turkiyeyi-de-etkiliyor","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/uzmanlar-inceledi-kutuplardaki-erime-turkiyeyi-de-etkiliyor\/","title":{"rendered":"Uzmanlar inceledi, \u2018Kutuplardaki erime T\u00fcrkiye\u2019yi de etkiliyor\u2019"},"content":{"rendered":"<p>Zonguldak B\u00fclent Ecevit \u00dcniversitesi Geomatik M\u00fchendisli\u011fi B\u00f6l\u00fcm\u00fc ara\u015ft\u0131rma ekibi Antartika\u2019da en az 20 santimetreden ba\u015flay\u0131p 4 metreye varan incelmeler tespit etti. Prof. Dr. Hakan Kuto\u011flu da ola\u011fan\u00fcst\u00fc atmosfer \u015fartlar\u0131 sebebiyle e\u011fer tedbir al\u0131nmazsa denizlerin daha i\u00e7eriye girebilece\u011fini ve tahrip edici etkilerinin olabilece\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n<p>Zonguldak B\u00fclent Ecevit \u00dcniversitesi Geomatik M\u00fchendisli\u011fi B\u00f6l\u00fcm\u00fc ara\u015ft\u0131rma ekibinden Do\u00e7. Dr. Sayg\u0131n Abdikan ve Dr. \u00c7a\u011flar Bay\u0131k\u2019\u0131n, Uydu Bazl\u0131 Radar Tekni\u011fi ile ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri ara\u015ft\u0131rma Antarktika\u2019daki kar kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fimini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri \u00e7al\u0131\u015fmayla 6 Mart 2018 ile 6 May\u0131s 2019 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Avrupa Uzay Ajans\u0131\u2019n\u0131n Sentinel Uydu verilerini kullanarak Antarktika\u2019n\u0131n kuzey ucunda en az 20 cm\u2019den ba\u015flay\u0131p yer yer 4 metreye varan incelmeler tespit ettiklerini belirttiler.<\/p>\n<p>Bilim insanlar\u0131 kutuplardaki buzul ve kar k\u00fctlelerindeki erimelerin, k\u00fcresel iklim de\u011fi\u015fiminin boyutlar\u0131n\u0131 ve etkilerini daha da \u015fiddetlendirdi\u011fine dikkat \u00e7ekiyorlar.<\/p>\n<p>\u201cAtmosferde iki dereceye yak\u0131n s\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015flar\u0131 oldu\u201d<\/p>\n<p>Yap\u0131lan inceleme sonucu gazetecilere de\u011ferlendirmelerde bulunan BE\u00dc M\u00fchendislik Fak\u00fcltesi Dekan\u0131 Prof. Dr. \u015eenol Hakan Kuto\u011flu ise \u201cKutuplardaki buzul veya karlar\u0131n erimesi insanl\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan neden \u00f6nemli? \u00c7\u00fcnk\u00fc bildi\u011finiz \u00fczere \u00f6zellikle ge\u00e7ti\u011fimiz son 100 y\u0131lda end\u00fcstrile\u015fmede artan nedenlerle atmosfere karbon sal\u0131n\u0131m\u0131 son derece artm\u0131\u015f durumda. N\u00fcfus artt\u0131k\u00e7a da ekonomik geli\u015fmeler artt\u0131k\u00e7a da bu karbon sal\u0131n\u0131m\u0131 giderek art\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla ge\u00e7ti\u011fimiz son 100 y\u0131lda atmosferde iki dereceye yak\u0131n s\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015flar\u0131 oldu. Bunun neticesinde de \u00f6zellikle kutuplarda kuzey ve g\u00fcney kutbunda buzullar\u0131n h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde erimesi s\u00f6z konusu\u201d dedi.<\/p>\n<p>\u201cTedbir al\u0131nmazsa, k\u0131y\u0131 b\u00f6lgelerindeki yerle\u015fim yerleri tehdit alt\u0131nda\u201d<\/p>\n<p>Buzullardaki erimenin d\u00fcnyaya ve T\u00fcrkiye\u2019ye etkisini de\u011ferlendiren Prof. Dr. Kuto\u011flu, \u201cBuzullardaki erimeler neden bizim i\u00e7in \u00f6nemli. \u00c7\u00fcnk\u00fc deniz seviyelerinin artmas\u0131na neden oluyor. Deniz seviyelerinin artmas\u0131 demek insanlar\u0131n yo\u011funluklu olarak ya\u015fam\u0131\u015f oldu\u011fu k\u0131y\u0131 b\u00f6lgelerindeki yerle\u015fim yerlerinin tehdit alt\u0131na girmesi demek. Uluslararas\u0131 ara\u015ft\u0131rmalarda bir modele g\u00f6re 2100 y\u0131l\u0131na kadar okyanuslar\u0131n iki metre seviyesinde y\u00fckselmesi bekleniyor. \u0130ki metre y\u00fckselme demek 100 kat denizin i\u00e7eriye girmesi demek. Baz\u0131 e\u011fimi d\u00fc\u015f\u00fck alanlarda deniz bir iki kilometre i\u00e7eriye girerek erozyona u\u011fratmas\u0131 durumu s\u00f6z konusu olabilir. Bu bizim \u00fclkemiz i\u00e7in de \u00f6nemli. Okyanuslar\u0131n iki metre y\u00fckselmesi demek sadece okyanuslar y\u00fckselmiyor i\u00e7 denizler de y\u00fckseliyor. \u00d6rne\u011fin Karadeniz, Marmara Denizi, Akdeniz gibi denizlerimiz de y\u00fckseliyor. Buzul erimeleri nedeniyle. Dolay\u0131s\u0131yla bunun bizim \u00fclkemize de etkisi var. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki 30-40 sene i\u00e7erisinde d\u00fc\u015f\u00fck y\u00fckseltili k\u0131y\u0131 b\u00f6lgelerimizde k\u0131y\u0131 erozyonlar\u0131 yo\u011fun \u015fekilde g\u00f6r\u00fclebilir. O y\u00fczden insano\u011flunun, devletlerin el birli\u011fiyle bu buzullar\u0131n erimesine, karbon sal\u0131n\u0131m\u0131na ve s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n art\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretmesi gerekir. Bunun fark\u0131nda olmas\u0131 gerekir\u201d dedi.<\/p>\n<p>Tedbir i\u00e7in temiz enerji kaynaklar\u0131na ihtiya\u00e7 var<\/p>\n<p>Prof. Dr. Hakan Kuto\u011flu, temiz enerji kaynaklar\u0131n\u0131n \u00f6nemine dikkat \u00e7ekti. Temiz enerji kaynaklar\u0131 vesilesi ile kutuplardaki buzullar\u0131n erimesinin s\u0131n\u0131rland\u0131rabilece\u011fine dikkat \u00e7eken Kuto\u011flu, \u201cBir kere temiz enerji kaynaklar\u0131na daha \u00e7ok te\u015fvik vererek temiz enerji kaynaklar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131na, karbon sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 s\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015f\u0131n\u0131 durduramayabilir ama hi\u00e7 de\u011filse art\u0131\u015f h\u0131z\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrebilir. Bir miktar kutuplardaki buzullar\u0131n erimesini s\u0131n\u0131rland\u0131rabiliriz, deniz seviyesinin y\u00fckselmesinin biraz azaltabiliriz. Karbon sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra s\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015f\u0131n\u0131 k\u00fcresel \u0131s\u0131nmaya etki eden fakt\u00f6rlerden bir tanesi de h\u0131zl\u0131 \u015fehirle\u015fme. Eskiden ya\u011f\u0131\u015flar toprakla birlikte yer alt\u0131na kar\u0131\u015f\u0131rken \u015fimdi art\u0131k karayollar\u0131nda binalardan, \u00e7at\u0131lardan h\u0131zla buharla\u015f\u0131p tekrar atmosfere sal\u0131n\u0131yor. Is\u0131 adac\u0131klar\u0131 nedeniyle. Bu da k\u0131s\u0131r bir d\u00f6ng\u00fc olu\u015fturup tekrar tekrar \u0131s\u0131nmaya neden oluyor\u201d dedi.<\/p>\n<p>\u2018Ye\u015fil \u00e7at\u0131 sistemleri ve a\u00e7\u0131k renkli karayollar\u0131 tedbir yollar\u0131\u2019<\/p>\n<p>Is\u0131 adac\u0131klar\u0131n\u0131n etkisinin azalt\u0131lmas\u0131nda klasik \u00e7at\u0131 sistemleri yerine a\u011fa\u00e7land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f veya ye\u015fil renkli \u00e7at\u0131 sistemlerinin kullan\u0131lmas\u0131 gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Kuto\u011flu, a\u00e7\u0131k renkli karayollar\u0131n\u0131n da tedbir i\u00e7in \u00f6nemli bir etken olaca\u011f\u0131na vurgu yapt\u0131.<\/p>\n<p>K\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n d\u00fcnyay\u0131 etkiledi\u011fi gibi T\u00fcrkiye\u2019yi de etkiledi\u011fini ifade eden Kuto\u011flu, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle tamamlad\u0131:<\/p>\n<p>\u201cIs\u0131 adac\u0131klar\u0131n\u0131n etkisini azaltabilmek i\u00e7in ye\u015fil \u00e7at\u0131 dedi\u011fimiz uygulanmaya ba\u015flanan sistemler var. Bilindik klasik \u00e7at\u0131 sistemlerinin yerine bah\u00e7e tarz\u0131 d\u00fczenlenen, ye\u015fillendirilmi\u015f sistemlere ge\u00e7ebiliriz. Klasik al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131m\u0131zdan vazge\u00e7ebiliriz. Belki sak\u0131ncas\u0131 olabilir ama ilk bak\u0131\u015fta karayollar\u0131m\u0131z neden siyah renk? Koyu renk \u0131s\u0131y\u0131 tutar. Dolay\u0131s\u0131yla \u0131s\u0131 adac\u0131\u011f\u0131 etkisini art\u0131r\u0131r. Mesela karayollar\u0131m\u0131z\u0131 daha parlak renge boyayabilir miyiz? \u00c7at\u0131lar\u0131 beyaz renge boyayabilir miyiz? O zaman g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131nlar\u0131 direk yans\u0131yaca\u011f\u0131 i\u00e7in tekrar atmosferin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kabilir. Zeminler \u0131s\u0131y\u0131 i\u00e7inde tutuyor \u00e7ok daha d\u00fc\u015f\u00fck enerji sald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in geriye yans\u0131yan \u0131s\u0131 atmosfer d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kam\u0131yor. Onun i\u00e7in yans\u0131t\u0131c\u0131 y\u00fczeylerin ya ye\u015fil sistemlerle, a\u011fa\u00e7land\u0131rmayla veya parlak renklere beyaza yak\u0131n renklere boyay\u0131p \u0131s\u0131 adac\u0131\u011f\u0131 etkilerinin azalt\u0131lmas\u0131 gerekiyor. \u0130nsano\u011flu bunun fark\u0131nda olup birtak\u0131m tedbirler al\u0131p kutuplardaki erimeyi bir miktar olarak azaltabiliriz. Kutuplar bize \u00e7ok uzak diye d\u00fc\u015f\u00fcnmemeliyiz. Biz alt\u0131 taraf\u0131 denizlerle \u00e7evrili bir \u00fclkeyiz. Okyanuslardaki y\u00fckselme bizim k\u0131y\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131 da etkilemekte. Gelecekte de etkilemeye devam edecek. Bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc atmosfer \u015fartlar\u0131n\u0131 bu sebeplerle hem k\u0131\u015f aylar\u0131nda, f\u0131rt\u0131nal\u0131 havalarda deniz dalgalar\u0131n\u0131 daha i\u00e7eriyi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, yollar\u0131m\u0131z\u0131, denizlerimizi tahrip etti\u011fini g\u00f6rece\u011fiz. Hem de ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n daha \u015fiddetli daha y\u0131k\u0131c\u0131 olarak devam etti\u011fini tedbir almazsak g\u00f6rece\u011fiz.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ZONGULDAK B\u00dcLENT ECEV\u0130T \u00dcN\u0130VERS\u0130TES\u0130 GEOMAT\u0130K M\u00dcHEND\u0130SL\u0130\u011e\u0130 B\u00d6L\u00dcM\u00dc ARA\u015eTIRMA EK\u0130B\u0130NDEN DO\u00c7. DR. SAYGIN ABD\u0130KAN VE (A\u00c7IK RENK T\u0130\u015e\u00d6RTL\u00dc, SA\u011eDA), DR. \u00c7A\u011eLAR BAYIK\u2019IN, UYDU BAZLI RADAR TEKN\u0130\u011e\u0130 \u0130LE GER\u00c7EKLE\u015eT\u0130RD\u0130KLER\u0130 ARA\u015eTIRMA ANTARKT\u0130KA\u2019DAK\u0130 KAR KALINLI\u011eININ DE\u011e\u0130\u015e\u0130M\u0130N\u0130 G\u00d6ZLER \u00d6N\u00dcNE SERD\u0130.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[24],"tags":[41440,41441,4122,311,6844,6809],"class_list":["post-171638","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-teknoloji","tag-kutuplardaki","tag-erime","tag-etkiliyor","tag-inceledi","tag-turkiyeyi","tag-uzmanlar"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-IEm","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/171638","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=171638"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/171638\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=171638"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=171638"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=171638"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}