Diyetisyen G\u00fclta\u00e7 Day\u0131 \u00c7am\u0131r yaz aylar\u0131nda s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n artmas\u0131 ile birlikte besin zehirlenme olaylar\u0131n\u0131n da art\u0131\u015f g\u00f6sterdi\u011fini ve her y\u0131l d\u00fcnyada yakla\u015f\u0131k 600 milyon ki\u015finin besin zehirlenmelerine ba\u011fl\u0131 hastal\u0131klara yakaland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. \u00c7am\u0131r ayn\u0131 zamanda zehirlenmelere ve hastal\u0131klara sebep olan bakterilerin \u00f6l\u00fcmc\u00fcl olabilece\u011fine dair uyar\u0131larda bulundu.<\/p>\n
Yak\u0131n Do\u011fu \u00dcniversitesi Hastanesi Diyetisyeni G\u00fclta\u00e7 Day\u0131 \u00c7am\u0131r, yaz aylar\u0131nda s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n artmas\u0131 ile birlikte besin zehirlenme olaylar\u0131nda da artma g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc dile getirdi. D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fcne g\u00f6re besinler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile insan organizmas\u0131na ta\u015f\u0131nan bakteri, vir\u00fcs, parazit, toksin ve kimyasal maddeler gibi kirleticilerden kaynaklanan besin zehirlenmelerine ba\u011fl\u0131 hastal\u0131klar\u0131n ise her y\u0131l d\u00fcnyada yakla\u015f\u0131k 600 milyon ki\u015fiyi etkiledi\u011fini belirten \u00c7am\u0131r konu ile ilgili g\u00f6r\u00fc\u015flerini dile getirdi.<\/p>\n
Besin zehirlenmelerine d\u00f6rt bakteri neden oluyor<\/p>\n
Besin zehirlenmelerine sebep olan d\u00f6rt bakteri \u00e7e\u015fidi oldu\u011funu s\u00f6yleyen Diyetisyen G\u00fclta\u00e7 Day\u0131 \u00c7am\u0131r, bunlardan birincisi ve en \u00e7ok g\u00f6r\u00fclen bakteri \u00e7e\u015fidinin stafilokok ad\u0131 verilen bakteri oldu\u011funu belirtti. Bu bakterinin et, s\u00fct, s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri ve salatada ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen G\u00fclta\u00e7 Day\u0131 \u00c7am\u0131r, besin al\u0131nd\u0131ktan iki veya \u00fc\u00e7 saat sonra belirtilerin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve v\u00fccutta kusma reaksiyonunun g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirtti.<\/p>\n
Bakteriler \u00f6l\u00fcmc\u00fcl zehirlenmelere neden olabiliyor<\/p>\n
Et, s\u00fct ve salatadan ortaya \u00e7\u0131kan besin zehirlenmelerine sebep olan bir di\u011fer bakterini t\u00fcr\u00fcn\u00fcn shigella bakterisi oldu\u011funu s\u00f6yleyen Diyetisyen \u00c7am\u0131r, fakat bu bakterinin ortaya \u00e7\u0131kma s\u00fcresinin bir veya iki g\u00fcn oldu\u011funu belirtti. \u00c7am\u0131r s\u00f6zlerine \u015f\u00f6yle devam etti: \u201cBu bakteri bulant\u0131, kusma, ate\u015f, kramplar, kar\u0131n a\u011fr\u0131lar\u0131 ve d\u0131\u015fk\u0131da kan \u015feklindeki belirtiler ile g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. En ciddi ve \u00f6l\u00fcmc\u00fcl besin zehirlenmesine neden olan bakteri clostridium botilinum ad\u0131 verilen bakteridir. Bu bakteri konservelerde, ette, sebze ve meyvede bulunabilir. Bu bakteri fel\u00e7 yapabilir, solunumu engelleyebilir ve \u00f6l\u00fcmle sonu\u00e7lanabilir.\u201d<\/p>\n
Et t\u00fcketiminde dikkat edilmesi gerekenler<\/p>\n
\u00d6ncelikle fiyat\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck diye nas\u0131l ve nereden geldi\u011fi belli olmayan ayn\u0131 zamanda da nas\u0131l muhafaza edildi\u011fi bilinmeyen, denetlenmemi\u015f ve de a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde tezgahlarda sat\u0131lan \u00fcr\u00fcnlerin kesinlikle sat\u0131n al\u0131nmamas\u0131 gerekti\u011fini vurgulayan \u00c7am\u0131r, et t\u00fcketecek ki\u015filerin etleri standartlara uygun \u015fekilde i\u015fletilen \u015fark\u00fcterilerden almas\u0131 gerekti\u011fini belirtti. Etlerin standartlara uygun \u015fekilde i\u015fletilen \u015fark\u00fcterilerinden al\u0131nmas\u0131n\u0131n yan\u0131nda g\u00fcvenilir markalar\u0131n paketli \u00fcr\u00fcnlerinin de al\u0131nabilece\u011fini s\u00f6yleyen \u00c7am\u0131r ayn\u0131 zamanda, \u201cPaketli \u00fcr\u00fcn al\u0131rken de paketin hasar g\u00f6rmedi\u011finden emin olun. Mutlaka etiket okuma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 edinin. \u00dczerinde yaz\u0131l\u0131 olan \u00fcretim ve son t\u00fcketim tarihlerini kontrol edin. Hayvanlardan ge\u00e7ebilecek hastal\u0131klar nedeniyle s\u00fct\u00fc kesinlikle \u00e7i\u011f t\u00fcketmeyin\u201d dedi.<\/p>\n
Besinleri koruma \u00f6nerileri<\/p>\n
Besinlerin bozulmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in en pratik y\u00f6ntemin buzdolab\u0131nda veya dondurucuda saklamak oldu\u011funu s\u00f6yleyen \u00c7am\u0131r, pi\u015fmi\u015f besinler hemen t\u00fcketilmeyecek ise iki saat i\u00e7inde buzdolab\u0131na yerle\u015ftirilmesi gerekti\u011fini belirtti. Buzdolab\u0131nda olan ve t\u00fcketilmesi i\u00e7in \u00e7\u0131kar\u0131lacak yeme\u011fi yetmi\u015f derece \u00fczerinde \u0131s\u0131t\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yleyen \u00c7am\u0131r, ayn\u0131 yeme\u011fin tekrar tekrar \u0131s\u0131t\u0131lmamas\u0131 gerekti\u011fini belirtti. \u00c7am\u0131r s\u00f6zlerine \u015f\u00f6yle devam etti: \u201cDondurucudan \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131z besinleri \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fckten sonra tekrar buzlu\u011fa koymay\u0131n. Pi\u015fmi\u015f yiyeceklerle \u00e7i\u011f yiyeceklerin birbirine temas\u0131ndan ka\u00e7\u0131n\u0131n. Ki\u015fisel hijyeninize dikkat edin. Besin haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapan bireylerin ellerini mutlaka sabunla en az iki dakika y\u0131kamalar\u0131 besin zehirlenmelerini \u00f6nlemek a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir. Ayr\u0131ca elinde kesikler veya a\u00e7\u0131k yaralar bulunan ki\u015filerin kesinlikle besin haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 yapmamalar\u0131, zorunlu durumlarda ise bu yaralar\u0131n hi\u00e7bir ko\u015fulda besinlerle temas etmeyecek \u015fekilde sararak mutlaka eldiven kullanmalar\u0131 gerekmektedir.\u201d<\/p>\n
\u201cSebze ve Meyveler \u0130yice Y\u0131kand\u0131ktan Sonra T\u00fcketilmelidir.\u201d<\/p>\n
\u00d6zellikle ki\u015filerin \u00e7i\u011f et, yumurta veya k\u00fcmes hayvanlar\u0131 gibi besinleri haz\u0131rlad\u0131ktan sonra ellerini mutlaka iyice y\u0131kamas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yleyen \u00c7am\u0131r, bu t\u00fcr riskli besinler ile pi\u015firilmeden t\u00fcketilecek sebze ve meyveleri haz\u0131rlarken ayr\u0131 do\u011frama tahtas\u0131 ve b\u0131\u00e7aklar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini belirtti. \u00c7am\u0131r son olarak da \u201cSebze ve meyveler iyice y\u0131kand\u0131ktan sonra t\u00fcketilmelidir. Besinlerinizin iyi pi\u015fti\u011finden emin olun. Yeterli s\u00fcre ve s\u0131cakl\u0131kta pi\u015fmeyen yiyecekler zararl\u0131 bakterilerin sindirim sistemine ta\u015f\u0131nmas\u0131na yol a\u00e7abilir. \u0130shal ve kusma durumunda mutlaka dinlenmeli ve temiz su, ayran, maden suyu, \u015fekersiz \u00e7ay ile s\u0131v\u0131 al\u0131m\u0131n\u0131z\u0131 art\u0131rmal\u0131s\u0131n\u0131z. \u0130shaliniz varsa; pirin\u00e7 lapas\u0131, yo\u011furt, muz, \u015feftali, ha\u015flanm\u0131\u015f patates t\u00fcketmelisiniz\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130YET\u0130SYEN G\u00dcLTA\u00c7 DAYI \u00c7AMIR YAZ AYLARINDA SICAKLI\u011eIN ARTMASI \u0130LE B\u0130RL\u0130KTE BES\u0130N ZEH\u0130RLENME OLAYLARININ DA ARTI\u015e G\u00d6STERD\u0130\u011e\u0130N\u0130 VE HER YIL D\u00dcNYADA YAKLA\u015eIK 600 M\u0130LYON K\u0130\u015e\u0130N\u0130N BES\u0130N ZEH\u0130RLENMELER\u0130NE BA\u011eLI HASTALIKLARA YAKALANDI\u011eINI S\u00d6YLED\u0130. \u00c7AMIR AYNI ZAMANDA ZEH\u0130RLENMELERE VE HASTALIKLARA SEBEP OLAN BAKTER\u0130LER\u0130N \u00d6L\u00dcMC\u00dcL OLAB\u0130LECE\u011e\u0130NE DA\u0130R UYARILARDA BULUNDU.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[1],"tags":[5349,3947,507,27526,27235,183,41948],"class_list":["post-173170","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel","tag-artan","tag-aylarinda","tag-gida","tag-olabiliyor","tag-olumcul","tag-yaz","tag-zehirlenmeleri"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-J34","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/173170","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=173170"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/173170\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=173170"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=173170"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=173170"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}