T\u00fcrkiye, d\u00fcnyada av turizminden en az pay\u0131 olan \u00fclkelerden biri konumunda. ABD av turizminden y\u0131lda 35 milyar dolar ile en fazla geliri elde eden \u00fclke olurken, T\u00fcrkiye av \u00e7e\u015fitlili\u011fi bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ok zengin olmas\u0131na ra\u011fmen y\u0131lda 4 milyon dolar gelir elde ediyor.<\/p>\n
Karadeniz Teknik \u00dcniversitesi Yaban Hayat\u0131 Ekolojisi ve Y\u00f6netimi B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. \u015ea\u011fdan Ba\u015fkaya, T\u00fcrkiye\u2019den her y\u0131l d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 \u00fclkelerine av yapmak i\u00e7in gidenlerin oldu\u011funu belirterek, \u00fclkemizde avc\u0131lara gereken \u015fartlar\u0131n sa\u011flanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Amerika\u2019n\u0131n av turizminden y\u0131lda 35 milyar dolar kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131, T\u00fcrkiye\u2019nin ise b\u00fct\u00fcn turizm gelirlerinin 30 milyar TL civar\u0131nda oldu\u011funu kaydeden Ba\u015fkaya, \u201cAv ayn\u0131 zamanda bir turizm \u00e7e\u015fidi. Do\u011fada yap\u0131lan bir etkinlik. O nedenle turizmin alt kollar\u0131ndan biri olarak de\u011ferlendiriliyor. \u00dclkemizde av turizmine sundu\u011fumuz toplam toynakl\u0131 boynuzlu hayvan say\u0131s\u0131 500 civar\u0131nda. Bu asl\u0131nda ciddiye al\u0131nacak bir rakam de\u011fil. \u00c7ok gibi g\u00f6r\u00fcnse de hi\u00e7 de \u00e7ok de\u011fil. M\u00fc\u015fteri \u00e7ekilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan bir sekt\u00f6r oldu\u011fundan Avrupa, Amerika gibi \u00fclkeler bizim rakibimiz. Biz oralardan m\u00fc\u015fteri \u00e7ekmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Bizden de oralara avc\u0131 gidiyor. Trabzon\u2019dan Almanya\u2019ya, Amerika\u2019ya, Arjantin\u2019e ava giden avc\u0131lar\u0131m\u0131z var. Bize Trabzon\u2019a o kadar avc\u0131 geliyor mu derseniz maalesef gelmiyor\u201d dedi.<\/p>\n
\u201cBiz avc\u0131m\u0131za \u015fartlar\u0131 sa\u011flayam\u0131yoruz\u201d<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de avc\u0131lara gereken \u015fartlar\u0131n sa\u011flanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydeden Ba\u015fkaya, \u201cBiz avc\u0131m\u0131za gereken \u015fartlar\u0131 sa\u011flayam\u0131yoruz. Boynuzlu t\u00fcrlerden 500 kadar hayvan vurduruyoruz. Bunlar\u0131n da \u00e7o\u011funun kotalar\u0131n\u0131 dolduram\u0131yoruz. Zaten yabanc\u0131 avc\u0131lar\u0131n tamam\u0131 bunun i\u00e7in gelmiyor. Bunun i\u00e7inde yerli ve yerel avc\u0131lar\u0131m\u0131z da var. Av turizminden ne kazan\u0131yorsunuz dersek neredeyse hi\u00e7bir \u015fey kazanm\u0131yoruz. Peki d\u00fcnya \u00fclkeleri ne kazan\u0131yor. D\u00fcnya avdan muazzam paralar kazan\u0131yor. Amerika ile T\u00fcrkiye\u2019yi bu anlamda k\u0131yaslamak do\u011fru de\u011fil; ancak eyaletler olarak k\u0131yaslayabiliriz. Sadece Amerika\u2019n\u0131n tek bir eyaletinden bahsedecek olursak bizden \u00e7ok daha fazla paralar kazan\u0131yorlar. Biz onlarla k\u0131yaslanacak durumda bile de\u011filiz. Onlar\u0131n be\u015f bin, on binde biri pozisyonunday\u0131z. \u00c7ok fazla para kazan\u0131yorlar. Amerika avdan sadece ge\u00e7en y\u0131l 35 milyar dolar para kazand\u0131. Bizim ise turizm gelirlerimizin toplam\u0131 30 milyar civar\u0131nda. Biz milyarla konu\u015fuyoruz, onlar milyar dolarlarla konu\u015fuyor. Bizden kat kat paray\u0131 avdan kazan\u0131yorlar. Av onlar\u0131n do\u011fada yapm\u0131\u015f olduklar\u0131 faaliyetlerde en az para kazand\u0131klar\u0131 sekt\u00f6rlerden bir tanesi. Avdan 35 milyar dolar para kazanan Amerika, bizde ise 30 milyar TL kazand\u0131\u011f\u0131m\u0131z toplam turizm sekt\u00f6r\u00fc. Biz bunun i\u00e7ine neden av\u0131 katm\u0131yoruz. K\u00fclt\u00fcr ve Turizm Bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z veya Do\u011fa Koruma ve Milli Parklar\u0131n ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n bu i\u015flerde daha etkili olmalar\u0131 gerekiyor. Dolay\u0131s\u0131yla av say\u0131m\u0131z\u0131 art\u0131rmam\u0131z gerekiyor. Bunun alt yap\u0131s\u0131n\u0131 kurmam\u0131z gerekir. \u00c7ok eksi\u011fimiz var\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
“Av yap\u0131lmas\u0131n diyenler var”<\/p>\n
\u00dclkemizde “av yap\u0131lmas\u0131n” diyenlerin oldu\u011funu ifade eden Ba\u015fkaya, \u201cAv yap\u0131lmas\u0131n, av hayvanlar\u0131 avlanmas\u0131n, \u00fclkemize d\u0131\u015far\u0131dan avc\u0131 gelmesin, hatta paray\u0131 biz veririz diyen bir kesim var. Biz turizm gelirlerini art\u0131ral\u0131m diyoruz, bunun i\u00e7inde av \u00e7ok ciddi bir kesim olu\u015fturuyor. \u00dclkemizde \u015fu an 7 adet boynuzlu, yaban domuzu, tilki, \u00e7akal\u0131yla 15 civar\u0131nda av t\u00fcr\u00fcn\u00fc av turizmine sunuyoruz. Bu Almanya, Fransa, \u0130ngiltere, Amerika\u2019n\u0131n da \u00e7ok \u00f6n\u00fcnde bir rakam. Oralar 4-5 hayvan t\u00fcr\u00fcnden bu geliri elde ederken, bizde bu 15 civar\u0131nda. Biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fimiz \u00e7ok zengin, t\u00fcr say\u0131m\u0131z \u00e7ok fazla, avlatt\u0131rabilece\u011fimiz t\u00fcr say\u0131s\u0131 \u00e7ok fazla. Avc\u0131 do\u011fadaki b\u00fct\u00fcn av hayvanlar\u0131n\u0131 avlayan bir ki\u015fi de\u011fildir. Avc\u0131 her zaman avlanan ki\u015fi de\u011fildir. Avc\u0131 y\u0131l\u0131n belli zamanlar\u0131nda do\u011faya \u00e7\u0131kar, yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015flerin \u00e7o\u011fu do\u011fan\u0131n faydas\u0131nad\u0131r. Bunlar insana ters gelebilir\u201d dedi.<\/p>\n
\u201cABD\u2019de, Avrupa\u2019da kitaplarda av\u0131 do\u011fru d\u00fcr\u00fcst yapan tek millet T\u00fcrkler diye yaz\u0131yor\u201d<\/p>\n
Kitaplarda avc\u0131lar\u0131n k\u00f6t\u00fc anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydeden Ba\u015fkaya, \u201cMaalesef bizim kitaplar\u0131m\u0131zda avc\u0131y\u0131 \u00e7ok k\u00f6t\u00fc g\u00f6steriyorlar. ABD\u2019de veya Avrupa \u00fclkelerinde okunan av kitab\u0131n\u0131n ilk sat\u0131rlar\u0131nda d\u00fcnyada av\u0131 do\u011fru d\u00fcr\u00fcst yapan, i\u015fleten ilk millet T\u00fcrklerdir. Kitaplar Kubilay Han\u2019dan, Cengiz Han\u2019dan, Mete Han\u2019dan bahseder. Kitaplar bundan bahsederken maalesef biz onlardan bahsetmiyoruz. Trabzon\u2019da \u015fehzadelik yapan Yavuz Sultan Selim, Zigana Da\u011flar\u0131\u2019nda av yapm\u0131\u015f o \u015fekilde yeti\u015fmi\u015f. At \u00fczerine binmeyen, ok atmayan, k\u0131l\u0131\u00e7 sallamayan padi\u015fah olmazd\u0131. Asker de olmazd\u0131 zaten. Bizim b\u00f6yle bir tarihimiz var; \u00f6yle bir ge\u00e7mi\u015fimiz var. Bu ge\u00e7mi\u015fimizi yabanc\u0131lar kitaplar\u0131nda okutuyorlar. Onlar bizi \u00f6verek en iyi i\u015fi onlar yapt\u0131lar diyor ancak bug\u00fcnk\u00fc halimiz ortada\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
“Amerika 9 ya\u015f\u0131nda avc\u0131 e\u011fitimi yapt\u0131r\u0131rken, bizde 18 ya\u015f\u0131ndan sonra”<\/p>\n
Av yasas\u0131n\u0131n yeniden g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi gerekti\u011fine i\u015faret eden Ba\u015fkaya, \u201cAv alt yap\u0131s\u0131 nas\u0131l d\u00fczeltilebilir? Av yasam\u0131zda 18 ya\u015f\u0131ndan sonra avc\u0131 e\u011fitimi al\u0131nabilir ve avc\u0131 olunabilir. Yabanc\u0131larda Amerika\u2019da ise 9-10 ya\u015f\u0131nda avc\u0131 e\u011fitimi yapt\u0131r\u0131l\u0131yor. Ge\u00e7ici avc\u0131l\u0131k belgesi ya da \u00f6n avc\u0131l\u0131k belgesi veriyor. \u00c7o\u011fu \u00fclke bunu yaparken, biz 18 ya\u015f\u0131ndan \u00f6nce avla ilgili bir \u015fey yapam\u0131yoruz. Zaten yasal olarak bile avc\u0131l\u0131\u011f\u0131n k\u00f6k\u00fcn\u00fc kaz\u0131maya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
\u00dclkemizde y\u0131lda avlanan hayvan say\u0131s\u0131 kotas\u0131 500 civar\u0131nda iken, Amerika\u2019da bu say\u0131n\u0131n 10 milyon rakamlar\u0131n\u0131n \u00fczerinde oldu\u011funu belirten Ba\u015fkaya, \u201c\u00dclkemizde avlanan av hayvanlar aras\u0131nda en \u00e7ok avlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z yaban ke\u00e7isi. Y\u0131lda 300\u2019l\u00fc rakamlarda, bu komik bir rakam. Karacam\u0131z 100 kadar. Y\u0131lda toplam yivli avc\u0131ya sunabildi\u011fimiz av hayvan\u0131 say\u0131m\u0131z yaban ke\u00e7isinde 300\u2019e kadar. Karacada 100 kadar. Yan\u0131nda yaban koyunu, ceylan, melez yaban ke\u00e7isi v.s. hepsiyle birlikte 500 kadar. Amerika\u2019da vurdurulan hayvan say\u0131s\u0131 10 milyon rakamlar\u0131nda. Ay\u0131 40-50 bin tane avlan\u0131yor. Bizi yese de koruyaca\u011f\u0131m\u0131z hayvanlardan bir tanesi; bizde yok ama y\u0131lda 5 bin tane puma avlatt\u0131r\u0131yorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc eko sistem onu gerektiriyor. Bizde ise ay\u0131 adam yese bile \u00f6ld\u00fcremiyorsunuz. Yurt d\u0131\u015f\u0131nda, AB \u00fclkelerinde bizim geli\u015fmemizi istemeyen bu kafadaki insanlard\u0131r. Bu \u00fclkede av olmal\u0131, geli\u015ftirilmeli. Turizm gelirlerimiz 30 milyar band\u0131nda. Yabanc\u0131lar, Amerikal\u0131 bundan 35 milyar dolar kazan\u0131yorken, bunun yan\u0131nda da avc\u0131l\u0131k konusunda 195-200 bine yak\u0131n i\u015f kolundan hizmet al\u0131yor. Yani ula\u015f\u0131m\u0131ndan giyim ku\u015fam\u0131na, av malzemesine kadar 195 bin i\u015f kolundan avc\u0131l\u0131k camias\u0131 destek al\u0131yor. Bizde ise yok denecek kadar az. Konu\u015faca\u011f\u0131m\u0131z rakamlar\u0131m\u0131z yok. Bizim avdan kazand\u0131\u011f\u0131m\u0131z para 4 milyon dolar. Bu \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir rakam de\u011fil. \u00d6zellikle baz\u0131 STK\u2019lar bir s\u00fcr\u00fc av hayvan\u0131n\u0131n avc\u0131lar taraf\u0131ndan avland\u0131\u011f\u0131ndan bahsediyor. Bizim T\u00fcrkiye\u2019de avlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z av hayvan\u0131 say\u0131s\u0131 5-10 tanedir. Biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fimiz zengin, avc\u0131 bunu tahrip ediyor gibi sa\u00e7ma sapan alg\u0131lar olu\u015fturan insanlar var maalesef. Halbuki avc\u0131n\u0131n avlad\u0131\u011f\u0131 av t\u00fcr\u00fc say\u0131s\u0131 \u00e7ok az. 500 tane ku\u015f t\u00fcr\u00fcnden avc\u0131n\u0131n toplamda ku\u015f t\u00fcr\u00fc say\u0131s\u0131 10. Bu 10 tanenin de pop\u00fclasyonlar\u0131 iyi ise, iyi oldu\u011fu avlaklarda ona g\u00f6re devlet kota veriyor. Biz bunu her avlakta avlatmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z halde 5-10 tane ku\u015f t\u00fcr\u00fcn\u00fc avlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman diyorsunuz ki 500 tane ku\u015f t\u00fcr\u00fc yok oluyor. 500\u2019\u00fcn\u00fc 10 tane avlayan avc\u0131ya faturas\u0131n\u0131 kesemezsiniz\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
KARADEN\u0130Z TEKN\u0130K \u00dcN\u0130VERS\u0130TES\u0130 YABAN HAYATI EKOLOJ\u0130S\u0130 VE Y\u00d6NET\u0130M\u0130 B\u00d6L\u00dcM\u00dc \u00d6\u011eRET\u0130M \u00dcYES\u0130 PROF. DR. \u015eA\u011eDAN BA\u015eKAYA, T\u00dcRK\u0130YE\u2019DEN HER YIL D\u00dcNYANIN FARKLI \u00dcLKELER\u0130NE AV YAPMAK \u0130\u00c7\u0130N G\u0130DENLER\u0130N OLDU\u011eUNU BEL\u0130RTEREK \u00dcLKEM\u0130ZDE AVCILARA GEREKEN \u015eARTLARIN SA\u011eLANMADI\u011eINI S\u00d6YLED\u0130.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[1],"tags":[11831,2355,468,5976,8706,453],"class_list":["post-174959","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel","tag-aliyor","tag-dolarlik","tag-milyon","tag-pay","tag-turizminden","tag-turkiye"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-JvV","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/174959","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=174959"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/174959\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=174959"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=174959"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=174959"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}