{"id":176060,"date":"2019-07-01T09:16:18","date_gmt":"2019-07-01T06:16:18","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/kemaliyede-kapi-tokmaklarinin-sirlari\/"},"modified":"2019-07-01T09:16:18","modified_gmt":"2019-07-01T06:16:18","slug":"kemaliyede-kapi-tokmaklarinin-sirlari","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/kemaliyede-kapi-tokmaklarinin-sirlari\/","title":{"rendered":"Kemaliye\u2019de kap\u0131 tokmaklar\u0131n\u0131n s\u0131rlar\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Erzincan\u2019\u0131n Kemaliye il\u00e7esinde sadece bir demirci ustas\u0131 taraf\u0131ndan \u00fcretilen kap\u0131 tokmaklar\u0131 motifleri ve sesleriyle bin y\u0131ll\u0131k bir tarihin kap\u0131s\u0131n\u0131 aral\u0131yor. Tarihe a\u00e7\u0131lan kap\u0131lardaki bu s\u0131rr\u0131 tekrar ya\u015fatmaya \u00e7al\u0131\u015fan Mustafa Demirci, yok olmakla y\u00fcz y\u00fcze olan bir gelene\u011fi ya\u015fatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. \u0130l\u00e7e sakinleri evlerin kap\u0131lar\u0131na tak\u0131lan tokmaklar sayesinde ev sahipleri, kap\u0131y\u0131 \u00e7alan misafirlerini g\u00f6rmeden kad\u0131n ya da erkek olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlayabiliyor.<\/p>\n<p>Derin kanyonlar aras\u0131nda uzanan bir vadiye yerle\u015ftirilmi\u015f k\u00fc\u00e7\u00fck ve \u015firin bir il\u00e7e olan Kemaliye\u2019de as\u0131rlard\u0131r ya\u015fat\u0131lan ve T\u00fcrklerin \u015eamanizm\u2019e inand\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemdeki geleneklerden olan \u00e7e\u015fitli motiflerle kap\u0131 s\u00fcsleme ve demir kap\u0131 tokma\u011f\u0131 \u00fcretimi gelene\u011fi, il\u00e7edeki Mustafa Demirci usta taraf\u0131ndan ya\u015fat\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>Erzincan\u2019a 150 kilometre uzakl\u0131kta bulunan 2 bin n\u00fcfuslu Kemaliye\u2019de yazlar\u0131 n\u00fcfus 15 bini buluyor. \u0130nsanlar\u0131n genelde y\u00fcr\u00fcyerek bir yere gitmeyi tercih etti\u011fi il\u00e7ede hi\u00e7 trafik olmuyor. \u0130l\u00e7eye d\u0131\u015far\u0131dan gelenlerin g\u00f6z\u00fcne ilk \u00e7arpan \u015fey ah\u015fap yap\u0131lar ve bu yap\u0131lar\u0131n kap\u0131lar\u0131 \u00fczerindeki tokmaklar oluyor. Kemaliye\u2019nin binlerce y\u0131ll\u0131k tarihini ve sosyolojik yap\u0131s\u0131n\u0131 anlatan kap\u0131 tokmaklar\u0131 kentin g\u00f6ze \u00e7arpan en belirgin \u00f6zelliklerinden biri. Geleneklere g\u00f6re bir eve gelen misafir kap\u0131 tokma\u011f\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131\u015f\u0131na g\u00f6re kar\u015f\u0131lan\u0131yor. Ev sahibi tokmak sesine g\u00f6re misafirin kim oldu\u011funu anl\u0131yor. Kap\u0131 tokma\u011f\u0131n\u0131n sesi gelenin kad\u0131n m\u0131 yoksa erkek mi oldu\u011funu haber veriyor. E\u011fer misafir b\u00fcy\u00fck tokma\u011f\u0131 kullan\u0131r ve ses tok ve g\u00fcr \u00e7\u0131karsa gelen ki\u015fi erkek ama di\u011ferine g\u00f6re ince daha az sesi olan k\u00fc\u00e7\u00fck tokmak kullan\u0131l\u0131rsa gelen ki\u015fi kad\u0131nd\u0131r.<\/p>\n<p>Her motifin bir anlam\u0131 var<\/p>\n<p>Kap\u0131 tokmaklar\u0131n\u0131n mesajlar\u0131 bunlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil. Tokmaklar \u00fczerindeki motiflerin de bir anlam\u0131 var. \u00d6rne\u011fin lamba motifli bir kap\u0131 tokma\u011f\u0131 evin oca\u011f\u0131 s\u00f6nmesin hayat daim olsun anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yor. Ku\u015f motifi kullan\u0131lm\u0131\u015fsa bu da ev sahibinin gurbette bir yak\u0131n\u0131n\u0131n oldu\u011fu ve haber bekledi\u011fi anlam\u0131na geliyor. Sa\u011fa sola ayr\u0131lan ve ku\u015f kafas\u0131n\u0131 and\u0131ran motifler evin M\u00fcsl\u00fcman bir aileye ait oldu\u011funu vurguluyor. \u00d6k\u00fcz motifi ise ailenin birlik oldu\u011funu simgeliyor. Kap\u0131 tokmaklar\u0131nda akrep y\u0131lan gibi motiflerde var. Bu motifler \u015eaman k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden kalma. Y\u0131lan motifleri genellikle anahtar delikleri \u00e7evresinde bulunuyor ve bu motifteki kilide anahtar sokulunca \u015feytan\u0131n o eve giremeyece\u011fine inan\u0131l\u0131yor. Akrep motifi olan evlerde ise cinin \u015feytan\u0131n bar\u0131namayaca\u011f\u0131 inanc\u0131 var. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Kemaliye\u2019de kap\u0131 tokmaklar\u0131 yapan ki\u015fi 6 ku\u015fakt\u0131r geleneklere ba\u011fl\u0131 olarak bu i\u015fi yapan Demirci ailesinden Mustafa Demirci. Yakla\u015f\u0131k 120 y\u0131l aradan sonra tekrar 1996 y\u0131l\u0131nda bu gelene\u011fi s\u00fcrd\u00fcrme karar\u0131 alan Demirci ailesinin bu karar\u0131 sadece kaybolmakta olan bir gelene\u011fi ya\u015fatmak de\u011fil ayn\u0131 zamanda bu tokmaklar\u0131n i\u015flenece\u011fi kap\u0131lar\u0131 yapan marangozlar\u0131 ve buna ba\u011fl\u0131 olarak da eski ta\u015f ustalar\u0131n\u0131 hayata ba\u011flam\u0131\u015f. Pek kimsenin ra\u011fbet etmedi\u011fi marangozluk ve ta\u015f ustac\u0131l\u0131\u011f\u0131 da kap\u0131 tokmaklar\u0131 sayesinde yeniden nefes almaya ba\u015flam\u0131\u015f.<\/p>\n<p>\u2018Kopya maneviyat\u0131 bozar\u2019<\/p>\n<p>Y\u0131llar \u00f6nce Kemaliye\u2019de kap\u0131 tokma\u011f\u0131 yapan yakla\u015f\u0131k 350 ki\u015finin oldu\u011funu ifade eden Mustafa Demirci, \u201cTabi o zaman kimse birbirinin yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 kopya etmezmi\u015f. Ama bir s\u00fcre sonra kopyalama ba\u015flam\u0131\u015f. Kopya i\u015fin i\u00e7ine girince i\u015fin kalitesi d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ve ustalar da art\u0131k kendi yapt\u0131klar\u0131ndan zevk alamaz duruma gelmi\u015fler ve i\u015fi b\u0131rakm\u0131\u015flar. 120 y\u0131ld\u0131r kimse yapm\u0131yordu. Biz 1996\u2019da tekrar ba\u015flad\u0131k\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>Kopyan\u0131n yap\u0131lmas\u0131n\u0131n i\u015fin kalitesini bozaca\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Demirci, \u201cYapt\u0131\u011f\u0131 \u00fcr\u00fcne maneviyat vermeli ki\u015fi. Bir tokmak 3-4 g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fc al\u0131yor. Fiyatlar\u0131 ise 200 liradan ba\u015fl\u0131yor 750 liraya kadar \u00e7\u0131k\u0131yor.\u201d dedi.<\/p>\n<p>\u201cMisafiri kap\u0131 tokma\u011f\u0131 sesinden tan\u0131yorlar\u201d<\/p>\n<p>Erzincan\u2019\u0131n Kemaliye il\u00e7esinde, evlerin kap\u0131lar\u0131na tak\u0131lan tokmaklar sayesinde ev sahipleri, kap\u0131y\u0131 \u00e7alan misafirlerini g\u00f6rmeden kad\u0131n ya da erkek olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlayabiliyor.<\/p>\n<p>\u015eamanizm gelene\u011fine g\u00f6re, ge\u00e7mi\u015fte hane halk\u0131n\u0131 \u015feytana kar\u015f\u0131 korudu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle kap\u0131lara yap\u0131lan y\u0131lan fig\u00fcr\u00fc gibi s\u00fcslemeleri kap\u0131 ve kap\u0131 tokmaklar\u0131na i\u015fleyen ustalar, T\u00fcrklerin \u0130slam\u2019a ge\u00e7i\u015finin ard\u0131ndan uygulanan kap\u0131lara iki farkl\u0131 tokmak takma gelene\u011fini de ya\u015fatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p>\u00d6zellikle \u0130slam gelene\u011finde ev halk\u0131n\u0131n evlerine gelen misafirlerin cinsiyetine g\u00f6re k\u0131yafetlerine dikkat etmesini sa\u011flamak amac\u0131yla ustalarca yap\u0131l\u0131p kap\u0131lara tak\u0131lan iki farkl\u0131 tokmak, eve gelen misafirin cinsiyeti konusunda ev sahibine bilgi veriyor.<\/p>\n<p>\u0130l\u00e7e sakinleri, ge\u00e7mi\u015fte adeta g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc kap\u0131 sistemi olan bu y\u00f6ntemi kullanmaya devam ediyor.<\/p>\n<p>Kap\u0131 tokma\u011f\u0131 imalat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n unutulmaya y\u00fcz tutan bir meslek dal\u0131 oldu\u011funa i\u015faret eden Mustafa Demirci, kendi \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 ve torunlar\u0131n\u0131 yeti\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p>Bu t\u00fcr kap\u0131 tokmaklar\u0131n\u0131n halen ra\u011fbet g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcne i\u015faret eden Demirci, el eme\u011fi g\u00f6z nuruyla uzun u\u011fra\u015flar sonucunda \u00fcretti\u011fi kap\u0131 tokmaklar\u0131n\u0131n \u00fczerine farkl\u0131 anlamlara gelen motifler de i\u015flediklerini s\u00f6zlerine ekledi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ERZ\u0130NCAN\u2019IN KEMAL\u0130YE \u0130L\u00c7ES\u0130NDE SADECE B\u0130R DEM\u0130RC\u0130 USTASI TARAFINDAN \u00dcRET\u0130LEN KAPI TOKMAKLARI MOT\u0130FLER\u0130 VE SESLER\u0130YLE B\u0130N YILLIK B\u0130R TAR\u0130H\u0130N KAPISINI ARALIYOR<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":176061,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[1],"tags":[3110,2017,42946,42945],"class_list":["post-176060","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-kapi","tag-kemaliyede","tag-sirlari","tag-tokmaklarinin"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/kemaliyede-kapi-tokmaklarinin-sirlari_a3dfb50.jpg?fit=1000%2C669","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-JNG","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/176060","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=176060"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/176060\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/176061"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=176060"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=176060"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=176060"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}