{"id":178558,"date":"2019-07-06T11:02:00","date_gmt":"2019-07-06T08:02:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/haban-hayati-uzmani-prof-dr-baskaya-sadece-tuncelide-degil-30-ilimizde-de-var\/"},"modified":"2019-07-06T11:02:00","modified_gmt":"2019-07-06T08:02:00","slug":"haban-hayati-uzmani-prof-dr-baskaya-sadece-tuncelide-degil-30-ilimizde-de-var","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/haban-hayati-uzmani-prof-dr-baskaya-sadece-tuncelide-degil-30-ilimizde-de-var\/","title":{"rendered":"Haban Hayat\u0131 Uzman\u0131 Prof. Dr. Ba\u015fkaya: &#8220;Sadece Tunceli\u2019de de\u011fil 30 ilimizde de var&#8221;"},"content":{"rendered":"<p>Tunceli\u2019de ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde bir taksici taraf\u0131ndan cep telefonu ile g\u00f6r\u00fcnt\u00fclenen havyan\u0131n Anadolu Pars\u0131 oldu\u011fu belirtildi.<\/p>\n<p>Konuyla ilgili bir de\u011ferlendirmelerde bulunan ve alan\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin en \u00f6nemli akademisyenlerinden biri olarak kabul edilen Karadeniz Teknik \u00dcniversitesi (KT\u00dc) Yaban Hayat\u0131 Ekolojisi ve Y\u00f6netimi B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. \u015ea\u011fdan Ba\u015fkaya, Tunceli\u2019de bir taksici taraf\u0131ndan \u00e7ekilen g\u00f6r\u00fcnt\u00fcdeki hayvan\u0131n Anadolu Pars\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de Pars\u2019\u0131n varl\u0131\u011f\u0131ndan y\u0131llar \u00f6nce s\u00f6z ettiklerini ve en az 30 ilde bu hayvan\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydeden Ba\u015fkaya, \u201cTaksici vatanda\u015f\u0131m\u0131z\u0131n  Tunceli\u2019de \u00e7ekmi\u015f oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcnt\u00fcye bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u2018Pars\u2019 oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyoruz. Koruma alt\u0131nda olan bu hayvan korunmas\u0131, kollanmas\u0131 gerekiyor. Biz 1990 y\u0131l\u0131ndan bu yana yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z  a\u00e7\u0131klamalarda, yazd\u0131\u011f\u0131m\u0131z  makalelerde, raporlarda \u00fclkemizde \u2018Pars\u2019\u0131n varl\u0131\u011f\u0131ndan bahsettik. Yakla\u015f\u0131k 10 y\u0131l \u00f6ncesinde en az 30 ilimizde \u2018Pars\u2019 oldu\u011funu s\u00f6yledik. Buna inanmayan epey bir kesim \u00e7\u0131kt\u0131, hala g\u00f6r\u00fcnt\u00fclere kedi diyenler var. S\u00f6yleyece\u011fimiz \u015fudur; Pars, Marmara b\u00f6lgesinin Trakya b\u00f6lgesi hari\u00e7, b\u00fct\u00fcn Anadolu yar\u0131madas\u0131nda her yerde rastlayabilece\u011fimiz bir hayvan. \u00d6yle ki birka\u00e7 il ismi s\u00f6yleyeyim bu hayvan, Antalya\u2018da, Mu\u011fla\u2019da, Kastamonu\u2019da, Eski\u015fehir\u2019de ya\u015f\u0131yor. Kuzeye gelecek olursak Artvin, Ardahan\u2019dan tutun Hakkari, \u015e\u0131rnak\u2019a kadar bu \u00fclkede bu hayvan ya\u015f\u0131yor. Birinci s\u0131rada Do\u011fu Anadolu, ikinci s\u0131ray\u0131 Do\u011fu Karadeniz ba\u015fta olmak \u00fczere Akdeniz ve \u0130\u00e7 Anadolu\u2019nun civar b\u00f6lgelerinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. T\u00fcrkiye\u2019nin hemen hemen her yerinde rastlayabilirsiniz. Pars\u2019a dair g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri  \u015fimdiye kadar \u00e7o\u011fu kez kay\u0131t alt\u0131na ald\u0131k. Mesela 2004 y\u0131l\u0131nda Do\u011fu Karadeniz da\u011flar\u0131nda yay\u0131l\u0131\u015f\u0131yla alakal\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fma yay\u0131nlad\u0131k. Sadece Do\u011fu Karadeniz\u2019e has ama T\u00fcrkiye\u2019nin bir \u00e7ok yerinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131na tan\u0131\u011f\u0131z. Gitti\u011fimizde ayak izleri g\u00f6r\u00fcyoruz d\u0131\u015fk\u0131lar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz, foto kapan g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri elde ediyoruz. Son zamanlarda k\u0131smi k\u00fc\u00e7\u00fck videolar elde ettik. Di\u011fer bir veri kayna\u011f\u0131 da askerlerimiz son y\u0131llarda artan \u00e7ekimleri, termal kamera \u00e7ekimleri noktas\u0131nda gayet iyi durumda. Son y\u0131llarda bir\u00e7ok askeri kamera kay\u0131tlar\u0131nda bu hayvana rastlamaktay\u0131z. Hayvan, T\u00fcrkiye\u2019nin sadece do\u011fusunda ya\u015fam\u0131yor. Bundan y\u0131llar \u00f6nce Diyarbak\u0131r \u00c7\u0131nar\u2019da vuruldu\u011funda \u2019Bu hayvan Irak\u2019tan, \u0130ran\u2019dan ka\u00e7t\u0131\u2019 gibi tuhaf a\u00e7\u0131klamalarda bulunuldu. Bu hayvan\u0131n ana ya\u015fam alan\u0131 T\u00fcrkiye\u2019dir\u201d dedi.<\/p>\n<p>\u201cPars, g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerine daha \u00e7ok rastlayaca\u011f\u0131z\u201d<\/p>\n<p>Pars\u2019\u0131n y\u0131rt\u0131c\u0131 bir hayvan oldu\u011funu belirten Ba\u015fkaya, bu hayvan\u0131n \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda daha \u00e7ok kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 kaydederek, \u201cPars, b\u00fcy\u00fck bir y\u0131rt\u0131c\u0131 hayvan. \u0130nsanlar\u0131n ondan kendini korumas\u0131 gerekir. O kendisini zaten kolluyor, uzak duruyor ancak ani kar\u015f\u0131la\u015fmalarda aksi durum diyece\u011fimiz durumlarda s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 sonu\u00e7larla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalabiliriz. O y\u00fczden insanlar\u0131n tedbirli davranmas\u0131 gerekiyor. Say\u0131lar\u0131 her ge\u00e7en y\u0131la oranla art\u0131\u015f g\u00f6stermektedir. Ve bu art\u0131\u015f halen devam etmektedir. Bu \u015fu demektir; Pars,  art\u0131k olmaz in\u015fallah diyerek, trafik kazalar\u0131nda kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kacak, taksicinin \u00e7ekti\u011fi gibi y\u00f6redeki vatanda\u015flar, yaylaya \u00e7\u0131kanlar, askerler, avc\u0131lar\u0131n kar\u015f\u0131la\u015fma say\u0131s\u0131 daha da artacak\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>\u201cAvrupa ve Amerika\u2019da ya\u015famayan bir hayvan\u201d<\/p>\n<p>Pars\u2019\u0131n, Avrupa ve Amerika\u2019da ya\u015famayan bir hayvan oldu\u011funu kaydeden Ba\u015fkaya, \u201cPars\u2019\u0131n d\u00fcnya yay\u0131l\u0131\u015f\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ba\u015fta Afrika\u2019da, Asya\u2019n\u0131n Kuzey ve G\u00fcney kesimleri ve T\u00fcrkiye\u2019nin \u0130\u00e7 ve Do\u011fu kesimlerini kapayacak kadar geni\u015f bir co\u011frafi b\u00f6lgede varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir. Avrupa ve Amerika\u2019da ya\u015famayan bir hayvan. Bulundu\u011fu \u00fclke i\u00e7i pop\u00fclasyon bak\u0131m\u0131ndan Afrika ba\u015f\u0131 \u00e7ekmektedir. T\u00fcrkiye\u2019deki pop\u00fclasyonlar\u0131n\u0131 \u015fahsen ben d\u00fc\u015f\u00fck g\u00f6rm\u00fcyorum. Her ne kadar nesli tehdit alt\u0131nda olan bir t\u00fcr olarak bahsedilse de 1990 y\u0131l\u0131ndan beri g\u00fcn\u00fcm\u00fcze Pars\u2019\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de bat\u0131dan do\u011fuya bir\u00e7ok yerde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha \u00f6nce s\u00f6yledim. T\u00fcr\u00fcn\u00fcn tehdit alt\u0131nda oldu\u011funu s\u00f6ylemeyen bir ki\u015fiyim. \u00c7\u00fcnk\u00fc bizde yeterince bir pop\u00fclasyon var. Biz onlar\u0131 \u015fuan korumasak bile o kendilerini koruyor. Sadece bulunduklar\u0131 b\u00f6lgeye ve \u00fczerlerine gitmesek yetiyor, \u00f6nemli olan da bu\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ONUYLA \u0130LG\u0130L\u0130 B\u0130R DE\u011eERLEND\u0130RMEDE BULUNAN KARADEN\u0130Z TEKN\u0130K \u00dcN\u0130VERS\u0130TES\u0130 (KT\u00dc) YABAN HAYATI EKOLOJ\u0130S\u0130 VE Y\u00d6NET\u0130M\u0130 B\u00d6L\u00dcM\u00dc \u00d6\u011eRET\u0130M \u00dcYES\u0130 PROF. DR. \u015eA\u011eDAN BA\u015eKAYA: TUNCEL\u0130\u2019DE \u00c7EK\u0130LEN G\u00d6R\u00dcNT\u00dcN\u00dcN \u201cPARS\u201d OLDU\u011eUNU \u0130FADE ETT\u0130.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":178559,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[1],"tags":[38180,2039,279,43768,991,43769,2750,8705,4230,6871,181],"class_list":["post-178558","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-baskaya","tag-degil","tag-dr","tag-haban","tag-hayati","tag-ilimizde","tag-prof","tag-sadece","tag-tuncelide","tag-uzmani","tag-var"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/haban-hayati-uzmani-prof-dr-baskaya-sadece-tuncelide-degil-30-ilimizde-de-var_ff04386.jpg?fit=1000%2C662","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-KrY","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/178558","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=178558"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/178558\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/178559"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=178558"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=178558"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=178558"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}