Dicle \u00dcniversitesi (D\u00dc) Ziraat Fak\u00fcltesi Tar\u0131m Makinalar\u0131 ve Teknoloji M\u00fchendisleri B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Dr. Murat Turgut ve D\u00dc Fen Fak\u00fcltesi Zooloji Ana Bilim Dal\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Ali Satar, hasat zaman\u0131yla birlikte ba\u015flayan an\u0131z yang\u0131nlar\u0131n\u0131n topra\u011fa, topraktaki canl\u0131lara ve \u00e7evreye verdi\u011fi zararlar\u0131na dikkat \u00e7ekerek, \u00e7ift\u00e7ilere ekilen tarlalar\u0131 yakmamalar\u0131 uyar\u0131s\u0131nda bulundu.<\/p>\n
Yaz aylar\u0131nda hasad\u0131n ba\u015flamas\u0131 sonras\u0131 ekilen arazilerdeki an\u0131z yang\u0131nlar\u0131 artarak devam ediyor. Hasattan sonra an\u0131zlar\u0131n ve bo\u015f arazilerdeki kuru otlar\u0131n yak\u0131lmas\u0131 \u00fczerine D\u00dc Ziraat Fak\u00fcltesi Tar\u0131m Makinalar\u0131 ve Teknoloji M\u00fchendisleri B\u00f6l\u00fcm\u00fcnden \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Dr. Murat Turgut ve D\u00dc Fen Fak\u00fcltesi Zooloji Ana Bilim Dal\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Ali Satar an\u0131z yang\u0131nlar\u0131n\u0131n zararlar\u0131 konusunda \u00f6nemli a\u00e7\u0131klamalarda bulundu.<\/p>\n
“Toprak \u00fczerindeki an\u0131z erozyonu engelleyen \u00f6nemli bir fakt\u00f6r”<\/p>\n
D\u00dc. Ziraat Fak\u00fcltesi Tar\u0131m Makinalar\u0131 ve Teknoloji M\u00fchendisleri B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Dr. Murat Turgut, kendi topraklar\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck sorununun organik madde s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yledi. Tar\u0131m topraklar\u0131n\u0131n y\u00fczde 85\u2019inde y\u00fczde 2\u2019den daha az organik madde miktar\u0131n\u0131n mevcut oldu\u011funu belirten Turgut, “Siz an\u0131z\u0131 yakarak zaten hali haz\u0131rda d\u00fc\u015f\u00fck olan madde miktar\u0131n\u0131 tekrardan s\u0131f\u0131ra indirmi\u015f oluyorsunuz. \u00c7ift\u00e7ilerimizin an\u0131z\u0131 topra\u011fa kar\u0131\u015ft\u0131racak alet, ekipman eksiklikleri olabiliyor. Bir ba\u015fka an\u0131z yakma nedeni mevsimsel zorunluklar oluyor. Bir \u00fcr\u00fcn\u00fc hasat ettikten sonra \u00f6zellikle ikinci \u00fcr\u00fcn mekanizasyonun da topra\u011f\u0131 i\u015flemek veya di\u011fer i\u015flemler i\u00e7in yeterli vakit olmuyor. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn pop\u00fcler nedeni olan bir di\u011fer nedenlerinden biri de yak\u0131t maliyetleri. \u00c7ift\u00e7ilerimiz genelde zaten ayn\u0131 tarlay\u0131 s\u00fcrsem \u015fu kadar dekar tarlay\u0131 yine ayn\u0131 masraf\u0131 yapaca\u011f\u0131m diyor. \u00c7o\u011fu zaman dekar ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen cezay\u0131 vermeyi tercih ediyorlar. Toprak d\u00fczeyindeki an\u0131z ayn\u0131 zamanda bizim \u00fclkesel bazda sorunumuz olan toprak erozyonunu engellemeye yarayan bir fakt\u00f6r. \u0130ki t\u00fcrl\u00fc belli ba\u015fl\u0131 erozyon var. R\u00fczgar erozyonu ve su erozyonu. Toprak y\u00fczeyinde tuttu\u011fumuz an\u0131z, hem r\u00fczgar hem su erozyonuna kar\u015f\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde konumda bulunuyor. Ayr\u0131ca toprakta ya\u015fayan g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclen, g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclemeyen bir\u00e7ok canl\u0131 var. Siz ayn\u0131 topra\u011f\u0131 yakarak bunlar\u0131 da yok etmi\u015f oluyorsunuz. Tabi an\u0131z\u0131 yakt\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman toprak y\u00fczeyinde 280-300 derecelere varan bir s\u0131cakl\u0131k olu\u015fuyor. Bu s\u0131cakl\u0131k zaten topra\u011f\u0131 toprak vasf\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131yor. \u00dcst katman\u0131 bizim i\u00e7in tamamen etkili olan katman. Tohum ekim derinli\u011fi olan katman\u0131 zaten siz toprak vasf\u0131ndan \u00e7\u0131karm\u0131\u015f oluyorsunuz\u201d dedi.<\/p>\n
\u201cHem topra\u011f\u0131, hem \u00e7evreyi kirletiyoruz\u201d<\/p>\n
An\u0131z yang\u0131nlar\u0131n\u0131n \u00e7evreye de zarar\u0131 oldu\u011funu ifaden eden Turgut, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n
“Bir biriyle ba\u011flant\u0131l\u0131 bir s\u00fcre\u00e7. Bir hem topra\u011f\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcyoruz ayn\u0131 zamanda \u00e7evreyi kirletiyoruz. \u015eehirde \u00e7ama\u015f\u0131r\u0131n\u0131 y\u0131kay\u0131p balkona asan bir bayan\u0131 bile dolayl\u0131 yoldan etkiliyor. As\u0131yor \u00e7ama\u015f\u0131r\u0131n\u0131 geliyor bir bak\u0131yor ki yanm\u0131\u015f an\u0131z par\u00e7alar\u0131, ya\u015fl\u0131lar\u0131m\u0131z var, \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z var, nefes alma g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc \u00e7ekenler var. Temiz hava ihtiyac\u0131 olan ki\u015filer var, bunlar\u0131nda havas\u0131n\u0131 kirletmi\u015f oluyorsunuz. Enerji hatlar\u0131, telefon direkleri, enerji iletim direkleri bunlarda zara g\u00f6r\u00fcyor. Hasattan sonra toprak \u00fczerinde kalan nas\u0131l ba\u015f edebilece\u011fimizi bilmek gerekiyor. Bunun birka\u00e7 y\u00f6ntemi var. Bu y\u00f6ntemlerden biri k\u0131sa yoldan kurtulu\u015f re\u00e7etesi gibi g\u00f6r\u00fcnen bir sorun. \u00c7ift\u00e7ilerimiz an\u0131z\u0131n\u0131 yak\u0131yor. Bir di\u011fer y\u00f6ntem an\u0131z\u0131 topra\u011fa kar\u0131\u015ft\u0131rabilirsiniz. An\u0131z\u0131 \u00e7e\u015fitli y\u00f6ntemlerle toplay\u0131p balyalayarak toprakta uzakla\u015ft\u0131rabilirsiniz. Ama tabi bunlar ilk bak\u0131\u015fta genel olarak bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda bir ek masraf olarak getirebilecek y\u00f6ntemler gibi geliyor. Ama inan\u0131n topra\u011f\u0131 yakmakla sizin sonradan topra\u011f\u0131 yakmakla kaybedilen organik madde, canl\u0131lar\u0131n aktiviteleri gibi faaliyetleri kazanmak i\u00e7in belki de fark\u0131nda olmadan kat kat fazla g\u00fcbre kullan\u0131m\u0131yla, de\u011fi\u015fik ila\u00e7lar\u0131n kullan\u0131m\u0131yla, \u00e7ift\u00e7ilerimiz bitki geli\u015fim d\u00fczenleyici kullan\u0131m\u0131yla kat kat masraf yap\u0131yor.\u201d<\/p>\n
“Zarar verilen canl\u0131, 40 canl\u0131y\u0131 etkiler”<\/p>\n
Hasat yap\u0131ld\u0131ktan sonra insanlar\u0131n sanki o alanda hi\u00e7bir canl\u0131 yokmu\u015f gibi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcklerini aktaran Dicle \u00dcniversitesi Fen Fak\u00fcltesi Zooloji Ana Bilim Dal\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Ali Satar, \u201cAsl\u0131nda bu an\u0131z yak\u0131lan yerlerde bir\u00e7ok tarla ku\u015flar\u0131n\u0131n yavrular\u0131, yuvalar\u0131 bulunuyor. Ayr\u0131ca bir\u00e7ok b\u00f6ce\u011fin yumurtalar\u0131 bulunuyor. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda bir\u00e7ok s\u00fcr\u00fcngen ve kirpi omurgal\u0131 canl\u0131lar var bu alanda. Bu y\u00fczden bunlara \u00e7ok dikkat etmek gerekir ve burada ya\u015fayan canl\u0131lar\u0131n \u00e7o\u011fu besin zincirinde \u00e7ok \u00f6nemli bir yere sahip. Nedir bu, bunu \u015f\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz, bir canl\u0131ya zarar verdi\u011finiz zaman o canl\u0131, yakla\u015f\u0131k olarak 40 canl\u0131y\u0131 etkiler. Yani bazen bir canl\u0131 t\u00fcr\u00fcn\u00fcn say\u0131s\u0131nda, zararl\u0131 t\u00fcr\u00fcn say\u0131s\u0131nda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck art\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Nedir bunlar, do\u011fal d\u00fc\u015fmanlar\u0131 yok edildi\u011fi zaman baz\u0131 canl\u0131lar\u0131n fazla say\u0131da do\u011fada g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6rebiliriz\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
DR. MURAT TURGUT VE D\u00dc FEN FAK\u00dcLTES\u0130 ZOOLOJ\u0130 ANA B\u0130L\u0130M DALI BA\u015eKANI PROF. DR. AL\u0130 SATAR, ANIZ YANGINLARININ TOPRA\u011eA, TOPRAKTAK\u0130 CANLILARA VE \u00c7EVREYE ZARAR VERD\u0130\u011e\u0130N\u0130 S\u00d6YLED\u0130.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":179865,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[1],"tags":[40639,15352,44233,44232,7958],"class_list":["post-179864","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-aniz","tag-bozuyor","tag-dokusunu","tag-topragin","tag-yanginlari"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/aniz-yanginlari-topragin-dokusunu-bozuyor_3365e6a.jpg?fit=1000%2C666","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-KN2","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/179864","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=179864"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/179864\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/179865"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=179864"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=179864"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=179864"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}