Prof.Dr. Ener \u00c7a\u011fr\u0131 Dinleyici; mikrobiyotan\u0131n bozulmas\u0131n\u0131n kanser, alerjik hastal\u0131klar, parkinson hastal\u0131\u011f\u0131 obezite, diyabet, depresyon gibi bir \u00e7ok hastal\u0131kta pay\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n
Eski\u015fehir Osmangazi \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi \u00c7ocuk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve Hastal\u0131klar\u0131 Anabilim Dal\u0131 \u00d6\u011fretim \u00dcyesi ve Pediatrik Probiyotik, Prebiyotik ve Mikrobiyota Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131 Prof.Dr. Ener \u00c7a\u011fr\u0131 Dinleyici mikrobiyotaya ili\u015fkin a\u00e7\u0131klamalarda bulundu. Prof.Dr. Dinleyici s\u00f6zlerini \u015fu \u015fekilde s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc: \u201c 2010 y\u0131l\u0131ndan itibaren \u00f6nce bilim d\u00fcnyas\u0131n\u0131n daha sonras\u0131nda ise toplumun ve medyan\u0131n g\u00fcndemine girdi mikrobiyota. Tan\u0131mlanmas\u0131 yeni olmakla birlikte insano\u011flu varolu\u015fundan beri mikrobiyotas\u0131 ile birlikte ya\u015famaktayd\u0131, yeni olan sadece bunu farketmemiz. Mikrobiyota v\u00fccudumuzda ba\u015fta ba\u011f\u0131rsaklar\u0131m\u0131z olmak \u00fczere t\u00fcm organlar\u0131m\u0131zda bizimle birlikte ya\u015fayan mikroplar, yani bakterileri, vir\u00fcsler ve di\u011ferleri. Asl\u0131nda \u00f6nemli de\u011fi\u015fim bu noktayd\u0131 ge\u00e7mi\u015fte bizi hasta eden bakterilerin yan\u0131nda bizimle birlikte ya\u015fad\u0131\u011f\u0131nda sa\u011fl\u0131kl\u0131 olmam\u0131z\u0131 sa\u011flayan, bir\u00e7ok hastal\u0131ktan koruyan bakterilerin oldu\u011fu \u00f6\u011frendik. Mikrobiyom ise bizim ile birlikte ya\u015fayan bakterilerin ve di\u011fer mikroorganizmalar\u0131n genetik \u00f6zelliklerini de tan\u0131mlamaktayd\u0131. Sonu\u00e7ta bizim bedenimiz, genetik \u00f6zelliklerimiz, mikrobiyota elemanlar\u0131 ve onlar\u0131n genetik y\u00fck\u00fc hep birlikte ya\u015f\u0131yoruz. T\u00fcm bu nedenlerin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda 27 Haziran g\u00fcn\u00fc t\u00fcm d\u00fcnyada D\u00fcnya Mikrobiyom G\u00fcn\u00fc olarak belirlenip, sa\u011fl\u0131kl\u0131 mikrobiyotan\u0131n korunmas\u0131 hedeflenmektedir.<\/p>\n
Bizim ile birlikte ya\u015fayan 100 trilyon mikroorganizma var ve bunlar\u0131n tamam\u0131na mikrobiyota diyoruz. G\u00f6ky\u00fcz\u00fcnde ki y\u0131ld\u0131zlardan say\u0131ca daha fazla olan bu mikroorganizmalar\u0131n y\u00fczde 95\u2019i ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131m\u0131zda ve say\u0131lar\u0131 bizim h\u00fccre say\u0131m\u0131z\u0131n 1.3 kat\u0131. Bu mikroorganizmalar\u0131n gen y\u00fck\u00fc ise bizim 150 kat\u0131m\u0131z. 10 binden farkl\u0131 bakteri yaln\u0131zca ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131m\u0131zda var ve a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131 da yakla\u015f\u0131k 2 kg. 2019 y\u0131l\u0131na geldi\u011fimizde, t\u00fcm hastal\u0131klar\u0131n y\u00fczde 90\u2019n\u0131n mikrobiyota ile az ya da \u00e7ok ili\u015fkisi oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor ama halen kesin neden ve sonu\u00e7 ili\u015fkisi kurulabilmi\u015f de\u011fil. Mikrobiyotam\u0131z\u0131n en b\u00fcy\u00fck dezavantaj\u0131 genetik \u00f6zelliklerimize g\u00f6re \u00e7ok \u00e7abuk de\u011fi\u015fikliklere u\u011fruyor olmas\u0131 ama bu ayn\u0131 zamanda mikrobiyotam\u0131z\u0131 korumak i\u00e7in \u00fcmit verici. Son s\u00f6z de mikrobiyotan\u0131z parmak iziniz gibi, hem size \u00f6zel ama ayn\u0131 zamanda ge\u00e7ti\u011finiz her yerde bir iz b\u0131rak\u0131yorsunuz, kolayca bulunabilece\u011finiz.<\/p>\n
K\u00f6t\u00fc senaryo asl\u0131nda mikrobiyota dengesinin bozulmas\u0131na neden olan bir\u00e7ok fakt\u00f6r\u00fcn bir arada olmas\u0131. \u0130nsanlar\u0131n do\u011fal olandan ve do\u011fadan uzakla\u015fmas\u0131, teknolojinin getirdi\u011fi az hareket eden ve \u00e7ok t\u00fcketen d\u00fcnya i\u00e7in bir\u00e7ok hastal\u0131k alarm d\u00fczeyinde. Bunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda obesite geliyor. T\u00fcm d\u00fcnya h\u0131zla \u015fi\u015fmanl\u0131yor. Diyabet, kalp hastal\u0131klar\u0131 ve kanser de \u00f6nemli sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131. Bedensel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n bozulmas\u0131n\u0131n bu \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc yanlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda, ruhsal sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n bozulmas\u0131 da bir ba\u015fka alarm veren durum. Depresyon s\u0131kl\u0131\u011f\u0131nda art\u0131\u015f var ve art\u0131k \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015flarda dahi depresyon tan\u0131s\u0131 konulabiliyor. Mikrobiyotan\u0131n bozulmas\u0131n\u0131n t\u00fcm bunlarda pay\u0131 var, ama temelde tek fakt\u00f6r de\u011fil tabii ki. Bunlar\u0131n yan\u0131nda hepimizi en \u00e7ok endi\u015felendiren konu ise \u201cantibiyotik direnci\u201d. Antibiyotiklerin gereksiz ve \u00e7ok kullan\u0131lmas\u0131 sonucu t\u00fcm d\u00fcnyada, hekim olarak hastay\u0131 tedavi edebilece\u011fimiz antibiyotik se\u00e7enekleri \u00e7ok k\u0131s\u0131tlanm\u0131\u015f durumda.\u201d<\/p>\n
Mikrobiyotay\u0131 korumak i\u00e7in yap\u0131lmas\u0131 gerekenler<\/p>\n
Prof.Dr. Ener \u00c7a\u011fr\u0131 Dinleyici mikrobiyotam\u0131z\u0131 korumak i\u00e7in yap\u0131lmas\u0131 gerekenleri \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klad\u0131:<\/p>\n
“Sa\u011fl\u0131kl\u0131 gebelik<\/p>\n
Mikrobiyota \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 net olarak g\u00f6sterdi ki bir bebe\u011fin mikrobiyotas\u0131n\u0131n geli\u015fmesi anne karn\u0131nda ba\u015fl\u0131yor. Annenin sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir gebelik ge\u00e7irmesi bebeklik ve sonras\u0131 d\u00f6neminde \u00e7ok \u00f6nemli. Annenin gebe kald\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn kilolu olmamas\u0131, gebelik s\u0131ras\u0131nda dengeli beslenmesi \u00f6nemli. Bunun yan\u0131nda annenin gebelik s\u0131ras\u0131nda psikolojisinin iyi olmas\u0131, bu anlamda desteklenmesi, k\u0131sacas\u0131 mutlu bir gebelik ge\u00e7irmesi bebek i\u00e7in de \u00e7ok k\u0131ymetli.<\/p>\n
Sezaryen yerine normal do\u011fumun desteklenmesi<\/p>\n
Mikrobiyota b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn bozulmas\u0131nda sezaryen ile do\u011fum en \u00f6nemli fakt\u00f6rlerden biri. Kad\u0131n do\u011fum hekiminin gerekli g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc durumlar d\u0131\u015f\u0131nda sezaryen do\u011fumdan ka\u00e7\u0131nmak ve normal do\u011fumu tercih etmek \u00f6nemli. Sezaryen rakamlar\u0131 \u00fclkemizde \u00e7ok y\u00fcksek d\u00fczeyde ve bunu uygun d\u00fczeltmek i\u00e7in \u00f6nlemler almak \u015fart. Hep alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi\u011fim konuyu tekrar s\u00f6ylemem de gerekli, normal do\u011fum mikrobiyota \u00e7ok \u00f6nemli ancak anne ve bebe\u011fin yarar\u0131n\u0131n s\u00f6z konusu oldu\u011fu, kad\u0131n do\u011fum hekiminin sezaryen karar\u0131 da \u00e7ok \u00f6nemli.<\/p>\n
Anne s\u00fct\u00fc<\/p>\n
\u0130lk 6 ay tek ba\u015f\u0131na, sonras\u0131nda da verebilen annelerin 2 ya\u015f\u0131na kadar di\u011fer besinler ile birlikte emzirmesinin mikrobiyota \u00fczerinden t\u00fcm ya\u015fam boyu olumlu etkileri oldu\u011fu net. Anne s\u00fct\u00fc ile beslenen bebeklerin ileri ya\u015flarda bir\u00e7ok hastal\u0131ktan koruyucu oldu\u011fu g\u00f6sterilmi\u015f durumda. Anneleri anne s\u00fct\u00fc ile beslenme konusunda motive etmek ve desteklememiz gerekli. Birka\u00e7 y\u0131l \u00f6ncesine kadar anne s\u00fct\u00fcn\u00fcn steril oldu\u011funu, ve i\u00e7inde hi\u00e7bir bakteri bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorduk. Son y\u0131llarda yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda anne s\u00fct\u00fcn\u00fcn i\u00e7erisinde farkl\u0131 t\u00fcrlerde bakterilerin bulundu\u011funu ve bunlar\u0131n prebiyotikler ile birlikte bebe\u011fin sindirim sistemi ve savunma sistemi \u00fczerine olumlu etkilerinin oldu\u011fu g\u00f6sterildi.<\/p>\n
Ak\u0131lc\u0131 antibiyotik kullan\u0131m\u0131<\/p>\n
Antibiyotikler ciddi enfeksiyonlar\u0131n tedavisinde tek silah\u0131m\u0131z. Ancak antibiyotikleri gereksiz yere kullan\u0131lmas\u0131 durumunda ba\u011f\u0131rsak mikrobiyotas\u0131nda ciddi ve uzun s\u00fcreli bozulmalara neden olabiliyor. Doktorunuzun uygun g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ko\u015fullarda, \u00f6nerilen s\u00fcrede antibiyotik kullanmak tek \u00e7\u00f6z\u00fcm.<\/p>\n
Do\u011fa ile daha \u00e7ok zaman<\/p>\n
Son y\u0131llarda \u00f6zellikle \u00e7ocuklarda devaml\u0131 olarak ev i\u00e7erisinde bulunmas\u0131n\u0131n, daha do\u011frusu \u201caya\u011f\u0131n\u0131n topra\u011fa basmamas\u0131n\u0131n\u201d mikrobiyota \u00fczerine olumsuz etkileri oldu\u011fu g\u00f6sterildi. \u00c7ocuklar\u0131n ye\u015fil alanlarda bulunmas\u0131, do\u011fa ile bar\u0131\u015f\u0131k b\u00fcy\u00fcmesi \u00f6nemli. Bununla birlikte annenin hamileli\u011finden itibaren evde k\u00f6pek bulunmas\u0131n\u0131n \u00e7ocu\u011fun savunma sistemi \u00fczerine olumlu etkilerinin oldu\u011fu g\u00f6sterildi. Ebeveynlerin sigara i\u00e7memesi de di\u011fer t\u00fcm yararlar\u0131 yan\u0131nda \u00e7ocu\u011fun mikrobiyotas\u0131 i\u00e7in de \u00e7ok \u00f6nemli.<\/p>\n
Sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenme<\/p>\n
End\u00fcstriyel ve i\u015flenmi\u015f \u00fcr\u00fcnlerin t\u00fcketiminin de mikrobiyota \u00fczerine olumsuz etkileri var. Dengeli ve m\u00fcmk\u00fcnse kendi k\u00fclt\u00fcr\u00fcne ait olan besin \u00f6gelerinden olu\u015fan bir beslenme \u00f6nemli. Beslenmenin mikrobiyota \u00fczerine etkileri ile ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar devam ediyor. Bu anlamda pop\u00fcler beslenme \u00f6nerilerinden \u00e7ok, k\u00fclt\u00fcrel zenginliklere sahip kendi co\u011frafyam\u0131za ait beslenme \u00f6nemli. Akdeniz tipi beslenme \u015fu anda mikrobiyota \u00e7e\u015fitlili\u011fi \u00fczerine en ideal beslenme.<\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak, mikrobiyota dengemizin bozuklu\u011funa neden olan bir\u00e7ok fakt\u00f6rle daha anne karn\u0131ndan ba\u015flayarak kar\u015f\u0131la\u015fmaktay\u0131z. \u015eu anda d\u00fcnyada insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 etkileyen bir\u00e7ok hastal\u0131\u011f\u0131n mikrobiyota ile ili\u015fkili oldu\u011fu da g\u00f6sterildi. Mikrobiyota t\u00fcm hastal\u0131klar\u0131n ne tek nedeni, ne de tek sonucu. Ama mikrobiyota \u00e7e\u015fitlili\u011fi ve renklili\u011finizi korunman\u0131z hastal\u0131klardan korunman\u0131zda ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015flanman\u0131zda \u00e7ok \u00f6nemli. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7a\u011fda bize d\u00fc\u015fen, bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n bize g\u00f6sterdi\u011fi (asl\u0131nda hepimizin etkilerini uzun y\u0131llard\u0131r bildi\u011fimiz) baz\u0131 yakla\u015f\u0131mlar ile mikrobiyotam\u0131z\u0131 korumak. \u00d6zellikle \u00e7ocuklar\u0131n uzun d\u00f6nem sa\u011fl\u0131kl\u0131 olabilmesi i\u00e7in herkesin \u201csa\u011fl\u0131kl\u0131 ge\u00e7en bir gebelik\u201d, \u201cnormal do\u011fum\u201d, \u201canne s\u00fct\u00fc ile beslenme\u201d ve \u201cak\u0131lc\u0131 antibiyotik kullan\u0131m\u0131\u201d konusunda \u00e7aba g\u00f6stermesi \u00e7ok \u00f6nemli. Gelecek sa\u011fl\u0131kl\u0131 nesiller bu \u00e7abalar ve do\u011faya dost\u201d olarak b\u00fcy\u00fcyen \u00e7ocuklar ile m\u00fcmk\u00fcn.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
PROF.DR. ENER \u00c7A\u011eRI D\u0130NLEY\u0130C\u0130; M\u0130KROB\u0130YOTANIN BOZULMASININ KANSER, ALERJ\u0130K HASTALIKLAR, PARK\u0130NSON HASTALI\u011eI OBEZ\u0130TE, D\u0130YABET, DEPRESYON G\u0130B\u0130 B\u0130R \u00c7OK HASTALIKTA PAYI OLDU\u011eUNU S\u00d6YLED\u0130.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":183085,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[1],"tags":[1054,45217,279,45216,2659,45218,2750,1648],"class_list":["post-183084","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-cagri","tag-dinleyici","tag-dr","tag-ener","tag-hedef","tag-mikrobiyota","tag-prof","tag-saglikli"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/prof-dr-ener-cagri-dinleyici-hedef-saglikli-mikrobiyota_d07da4a.jpg?fit=600%2C340","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-LCY","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/183084","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=183084"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/183084\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/183085"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=183084"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=183084"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=183084"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}