{"id":185411,"date":"2019-07-23T12:16:22","date_gmt":"2019-07-23T09:16:22","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/norvec-somonuna-alternatif-karadeniz-alabaligi\/"},"modified":"2019-07-23T12:16:22","modified_gmt":"2019-07-23T09:16:22","slug":"norvec-somonuna-alternatif-karadeniz-alabaligi","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/norvec-somonuna-alternatif-karadeniz-alabaligi\/","title":{"rendered":"Norve\u00e7 somonuna alternatif Karadeniz alabal\u0131\u011f\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Ege \u00dcniversitesi (E\u00dc) Su \u00dcr\u00fcnleri Fak\u00fcltesinden bir grup ara\u015ft\u0131rmac\u0131, Norve\u00e7 somonu ile Karadeniz alabal\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde yapt\u0131\u011f\u0131 incelemede, iki bal\u0131\u011f\u0131n besin de\u011ferlerinin birbirine \u00e7ok yak\u0131n oldu\u011funu belirledi. Norve\u00e7 somonuna g\u00f6re 3 kat daha ucuz olan Karadeniz alabal\u0131\u011f\u0131n\u0131n tan\u0131t\u0131lmas\u0131yla ihracata da katk\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131 belirten Su \u00dcr\u00fcnleri Fak\u00fcltesi Dekan\u0131 Prof. Dr. U\u011fur Sunlu, T\u00fcrkiye\u2019de 2018 y\u0131l\u0131nda ilk kez bal\u0131k yeti\u015ftiricili\u011finin avc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ti\u011fine dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n<p>Ege \u00dcniversitesi (E\u00dc) Su \u00dcr\u00fcnleri Fak\u00fcltesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. Tolga Din\u00e7er, Ara\u015ft\u0131rma G\u00f6revlisi Dr. Alper Erdem ile y\u00fcksek lisans \u00f6\u011frencisi Ba\u015fak Alkan, Norve\u00e7 somonu ile yerli bir t\u00fcr olan Karadeniz alabal\u0131\u011f\u0131n\u0131 besin de\u011ferleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan inceledi.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019deki bal\u0131k t\u00fcketimi ve ihracat\u0131n\u0131n artmas\u0131 anlam\u0131nda, Norve\u00e7 somonuna g\u00f6re 3 kat daha ucuz olan Karadeniz alabal\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6nemine de\u011finen Su \u00dcr\u00fcnleri Fak\u00fcltesi Dekan\u0131 Prof. Dr. U\u011fur Sunlu, &#8220;2018 y\u0131l\u0131nda avc\u0131l\u0131k miktar\u0131 314 bin 94 ton iken; yeti\u015ftiricilik \u00fcretimi 314 bin 537 ton olarak istatistiklere girdi. T\u00fcrkiye\u2019de ge\u00e7en y\u0131l yakla\u015f\u0131k toplam olarak su \u00fcr\u00fcnleri \u00fcretimi 628 bin ton olarak a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lk kez bal\u0131k yeti\u015ftiricili\u011fi, avc\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ti. Su \u00fcr\u00fcnleri yeti\u015ftiricilik sekt\u00f6r\u00fc 2018 y\u0131l\u0131nda 1 milyar dolar civar\u0131nda ihracat ger\u00e7ekle\u015ftirdi. \u00dclkemizin 2023 y\u0131l\u0131 hedefleri aras\u0131nda bu rakam\u0131n 2 milyar dolara ula\u015fmas\u0131 var. \u00dclkemiz, zengin i\u00e7 su kaynaklar\u0131na sahip yap\u0131s\u0131 ve do\u011fas\u0131 ile y\u00fcksek potansiyele sahip durumda. \u0130\u00e7 sular\u0131m\u0131zda \u00fcretilen g\u00f6kku\u015fa\u011f\u0131 alabal\u0131\u011f\u0131 gerek kendisi gerekse dumanlanm\u0131\u015f (t\u00fcts\u00fclenmi\u015f) \u00fcr\u00fcn \u00e7e\u015fitlili\u011fi ile Avrupa \u00fclkelerine ihra\u00e7 edilen en de\u011ferli i\u00e7 su t\u00fcr\u00fcm\u00fcz. Bunun yan\u0131nda i\u00e7 sularda sazan t\u00fcrleri \u00fczerine bal\u0131kland\u0131rma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131 ve bu t\u00fcr\u00fcn yeti\u015ftirilmesinin di\u011fer art\u0131 bir de\u011fer olaca\u011f\u0131n\u0131 ifade etmek isterim. Alternatif t\u00fcrler \u00fczerine yap\u0131lacak \u00e7al\u0131\u015fmalar \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llar i\u00e7in \u00e7ok de\u011ferli olacakt\u0131r; ayr\u0131ca yerli \u00fcr\u00fcn\u00fcm\u00fcz Karadeniz alabal\u0131\u011f\u0131n\u0131n gelecekte ihracatta \u00f6nemli bir paya sahip olaca\u011f\u0131na inan\u0131yorum&#8221; diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>&#8220;Yak\u0131n protein de\u011ferleri i\u00e7eren bir tatl\u0131 su bal\u0131\u011f\u0131d\u0131r&#8221;<\/p>\n<p>Karadeniz alabal\u0131\u011f\u0131n\u0131n somona alternatif oldu\u011funu dile getirip Dekan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Do\u00e7. Dr. Tolga Din\u00e7er, \u201cAlabal\u0131kgiller, Salmoniformes tak\u0131m\u0131na ait olan ve t\u00fcketiciler taraf\u0131ndan sevilen alabal\u0131k ve somon bal\u0131\u011f\u0131 gibi t\u00fcrlerini i\u00e7eren bal\u0131k familyas\u0131n\u0131n t\u00fcrlerinden bahsetti\u011fimizi hat\u0131rlatmak gerekir. Bu familya da 20\u2019nin \u00fczerinde farkl\u0131 bal\u0131k t\u00fcr\u00fc var. Baz\u0131lar\u0131 Norve\u00e7 somonu gibi so\u011fuk denizlerde ya\u015farken, baz\u0131lar\u0131 tatl\u0131 sularda ya\u015famlar\u0131na devam etmektedir. T\u00fcrkiye a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak somon (Salmo salar) bal\u0131klar\u0131n\u0131 Norve\u00e7\u2019ten ithal etmektedir. Norve\u00e7\u2019in y\u0131ll\u0131k \u00fcretimi 1 milyon 200 bin ton civar\u0131nda ve her ge\u00e7en g\u00fcn artan de\u011ferlere sahiptir. \u00dclkemiz ithalat\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde ilk olarak 5 bin ton civar\u0131nda ba\u015flayan miktar talebe g\u00f6re her ge\u00e7en g\u00fcn artmaktad\u0131r. Somon bal\u0131\u011f\u0131n\u0131n yeti\u015ftiricili\u011fi ne yaz\u0131k ki iklimsel \u015fartlar dolay\u0131s\u0131 ile en uygun \u015fartlara sahip denizimiz Karadeniz\u2019de dahi ba\u015far\u0131l\u0131 sonu\u00e7lar vermemi\u015ftir. Karadeniz\u2019de yeti\u015ftiricili\u011fi yap\u0131lan t\u00fcr\u00fcn Denizalas\u0131 (Salmo trutta labrax) olarak bilinen t\u00fcr oldu\u011funu et rengi k\u0131smen benzese de bir somon olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmek gerekir. Tezgahlarda g\u00f6r\u00fclen bir t\u00fcr daha vard\u0131r ki, gerek fiyat\u0131 gerek ise boyutlar\u0131 ile dikkat \u00e7ekmektedir. Bu t\u00fcr dere alabal\u0131\u011f\u0131 olarak bilinen Salmo trutta fario (Karadeniz Alabal\u0131\u011f\u0131) t\u00fcr\u00fcd\u00fcr.  Karadeniz alabal\u0131\u011f\u0131, T\u00fcrkiye\u2019de ba\u015fta Do\u011fu Anadolu, Karadeniz ve \u0130\u00e7 Anadolu olmak \u00fczere pek \u00e7ok su kayna\u011f\u0131nda do\u011fal olarak bulunmakta ve yeti\u015ftiricili\u011fi yap\u0131lmaktad\u0131r. Norve\u00e7 somonu ile k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda y\u00fczde 50 daha az ya\u011f oran\u0131na sahip; fakat yak\u0131n protein de\u011ferleri i\u00e7eren bir tatl\u0131 su bal\u0131\u011f\u0131d\u0131r ve yeti\u015ftiricilik a\u015famas\u0131nda deniz suyuna uyum sa\u011flamaktad\u0131r&#8221; dedi.<\/p>\n<p>Fiyatlar\u0131 ne kadar?<\/p>\n<p>Do\u00e7. Dr. Din\u00e7er, Norve\u00e7 somonu filetosunun kilogram fiyat\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k 100 TL oldu\u011funu, yerli \u00fcr\u00fcn olan Karadeniz alabal\u0131\u011f\u0131n\u0131n ise 35 TL oldu\u011funu s\u00f6yledi. Yapt\u0131klar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarda, Karadeniz alabal\u0131\u011f\u0131n\u0131n Norve\u00e7 somununa kesinlikle alternatif olabilecek de\u011ferlerde oldu\u011funu kaydeden Ara\u015ft\u0131rma G\u00f6revlisi Dr. Erdem, ara\u015ft\u0131rman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131yla ilgili bilgi verdi.<\/p>\n<p>&#8220;Asla somon tercih etmeyin demiyoruz; fakat yerli ve milli bal\u0131\u011f\u0131m\u0131z var&#8221;<\/p>\n<p>Dr. Erdem, &#8220;Omega 3 d\u00fczeyleri ya\u011f asit kompozisyon da\u011f\u0131l\u0131mlar\u0131 incelendi\u011finde; do\u011fal Karadeniz alabal\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u00fczde 8 omega 3, yeti\u015ftirilen Karadeniz alabal\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u00fczde 15 Omega 3 ve Norve\u00e7 somonunun ise y\u00fczde 18 Omega 3 de\u011ferine sahip oldu\u011funu tespit ettik. Toplam \u00e7oklu doymam\u0131\u015f ya\u011f asitleri (PUFA) de\u011ferleri ise do\u011fal Karadeniz alabal\u0131\u011f\u0131 ve Norve\u00e7 somonunda y\u00fczde 37 civar\u0131ndayken, yeti\u015ftiricilik \u00fcr\u00fcn\u00fc olan Karadeniz alabal\u0131\u011f\u0131 da y\u00fczde 45 de\u011ferlerini g\u00f6rd\u00fck. Bu farkl\u0131l\u0131k hepimizin DHA (Dokosahekzaenoik Asit) olarak bildi\u011fi Omega 3 oran\u0131ndan gelmektedir. Sonu\u00e7 olarak Norve\u00e7 somonunun sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve Omega 3 oran\u0131 y\u00fcksek bir t\u00fcr oldu\u011fu ger\u00e7ektir; fakat \u2018Bir alternatifi yok mudur?\u2019 sorusunun cevab\u0131 yeti\u015ftiricili\u011fi yap\u0131lan Karadeniz alabal\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Asla somon tercih etmeyin demiyoruz; fakat yerli ve milli bir bal\u0131\u011f\u0131m\u0131z oldu\u011funa ve daha d\u00fc\u015f\u00fck fiyatla daha fazla t\u00fcketiminde somondan alabilece\u011finiz de\u011ferlere ula\u015fabilece\u011finizi belirtmek istiyoruz. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 nesillerin ve gelece\u011fin hafta da en az iki kez bal\u0131k t\u00fcketmekten ge\u00e7ti\u011fini hat\u0131rlatmakta yarar g\u00f6r\u00fcyoruz\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>EGE \u00dcN\u0130VERS\u0130TES\u0130 (E\u00dc) SU \u00dcR\u00dcNLER\u0130 FAK\u00dcLTES\u0130NDEN B\u0130R GRUP ARA\u015eTIRMACI, NORVE\u00c7 SOMONU \u0130LE KARADEN\u0130Z ALABALI\u011eI \u00dcZER\u0130NDE YAPTI\u011eI \u0130NCELEMEDE, \u0130K\u0130 BALI\u011eIN BES\u0130N DE\u011eERLER\u0130N\u0130N B\u0130RB\u0130R\u0130NE \u00c7OK YAKIN OLDU\u011eUNU BEL\u0130RLED\u0130.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":185412,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[19],"tags":[45988,10338,4220,37339,45987],"class_list":["post-185411","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi","tag-alabaligi","tag-alternatif","tag-karadeniz","tag-norvec","tag-somonuna"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/norvec-somonuna-alternatif-karadeniz-alabaligi_a11a198.jpg?fit=1000%2C666","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-Mev","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/185411","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=185411"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/185411\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/185412"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=185411"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=185411"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=185411"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}