{"id":187061,"date":"2019-07-27T12:32:31","date_gmt":"2019-07-27T09:32:31","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/konyanin-tarihi-cesmeleri-zamana-direniyor\/"},"modified":"2019-07-27T12:32:31","modified_gmt":"2019-07-27T09:32:31","slug":"konyanin-tarihi-cesmeleri-zamana-direniyor","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/konyanin-tarihi-cesmeleri-zamana-direniyor\/","title":{"rendered":"Konya\u2019n\u0131n tarihi \u00e7e\u015fmeleri zamana direniyor"},"content":{"rendered":"<p>\u0130slam eserlerinin se\u00e7kin \u00f6rneklerini b\u00fcnyesinde bar\u0131nd\u0131ran Konya, \u00e7o\u011funlu\u011fu Osmanl\u0131 d\u00f6neminden kalma tarihi \u00e7e\u015fmeleriyle y\u00fczlerce y\u0131ld\u0131r \u2018sebil\u2019 k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc devam ettiriyor.<\/p>\n<p>Konya\u2019da Sel\u00e7uklu d\u00f6neminde ilk \u00f6rnekleri g\u00f6r\u00fclen \u00e7e\u015fmelerde, sular kaynaklardan kanallar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ta\u015f\u0131n\u0131rken, ta\u015f\u0131ma sistemi Osmanl\u0131 d\u00f6neminde biraz daha geli\u015fti. Sel\u00e7uk \u00dcniversitesi (S\u00dc) Edebiyat Fak\u00fcltesi Sanat Tarihi B\u00f6l\u00fcm\u00fc Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Ya\u015far Erdemir, su mimarisinin \u0130slam inanc\u0131nda ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde \u00e7ok yayg\u0131n oldu\u011funu s\u00f6yledi. M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrkler\u2019in Anadolu\u2019ya gelerek Konya\u2019y\u0131 ba\u015fkent yapmas\u0131yla su k\u00fclt\u00fcr\u00fcne ayr\u0131 bir \u00f6nem verdi\u011fini ifade eden Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Erdemir, \u201cT\u00fcrkler ba\u015fkentleri Konya\u2019da bu su k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc, \u00e7e\u015fme k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc en y\u00fcksek seviyeye getirmi\u015flerdir, bunu \u00f6zellikle s\u00f6yleyebiliriz. Bug\u00fcne gelmese bile y\u00fczlerce \u00e7e\u015fme ile di\u011fer su tesisleriyle hem inanc\u0131m\u0131za paralel olarak hem de insanl\u0131\u011f\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na paralel olarak b\u00f6yle bir mimari unsuru \u00f6n plana \u00e7\u0131kartt\u0131klar\u0131n\u0131 rahatl\u0131kla s\u00f6yleyebiliriz\u201d dedi.<\/p>\n<p>Selsebiller, \u015fad\u0131rvanlar, buzhaneler ve maksemlerin de T\u00fcrk-\u0130slam k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde insanlar\u0131n su ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in mimari olarak yap\u0131lm\u0131\u015f olan yap\u0131lar oldu\u011funu ifade eden Ya\u015far Erdemir, \u00e7e\u015fmelerin \u0130slam inanc\u0131nda, hadislerde ve ayetlerde yaz\u0131l\u0131 olan \u00e7ok \u00f6nemli kutsal tesisler oldu\u011funa dikkati \u00e7ekti.<\/p>\n<p>\u201cKalan en eski \u00f6rnekler Yavuz Sultan Selim zaman\u0131nda\u201d<\/p>\n<p>Kendi ba\u015f\u0131na ya da bir yap\u0131ya ba\u011fl\u0131 meydan \u00e7e\u015fmesi olarak Sel\u00e7uklu eseri bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan Erdemir, \u201cG\u00f6r\u00fclen \u00f6rneklerin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 Osmanl\u0131 d\u00f6nemine aittir. En eski \u00f6rneklerinden birisi de Yavuz Sultan Selim zaman\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015f olan \u00e7e\u015fmelerdir. Onun zaman\u0131nda \u0130ran seferi s\u0131ras\u0131nda Konya\u2019ya u\u011frad\u0131\u011f\u0131nda su getirmek i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir \u00e7aba harcad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve Kanuni Sultan S\u00fcleyman zaman\u0131nda da bu \u00e7aban\u0131n devam etti\u011fini kaynaklardan biliyoruz\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p>\u0130lk \u00f6rnekleri Sel\u00e7uklu\u2019da<\/p>\n<p>Sel\u00e7uklu veziri Sahip Ata Fahreddin Ali zaman\u0131nda ve Sel\u00e7uklu Sultan\u0131 1. Alaaddin Keykubat zaman\u0131nda \u00e7ok zengin su yap\u0131lar\u0131n\u0131n in\u015fa edildi\u011fini aktaran Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Erdemir, \u201cBunlar sadece Konya\u2019n\u0131n i\u00e7inden de\u011fil, Konya \u00e7evresinden gelen akarlar\u0131n kaynaklar\u0131ndan getirilerek Konya\u2019ya tesis edilen yap\u0131lar olup, bunlara ait \u00f6rnekler yap\u0131lan kaz\u0131larda ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Nitekim \u0130nce Minareli Medrese ile Karatay Medresesinin i\u00e7inde yap\u0131lan kaz\u0131larda \u00e7ok zengin su tesisleri ortaya \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Bu bak\u0131mdan bunlar bizim Sel\u00e7uklu d\u00f6nemi su mimarisiyle alakal\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli ipu\u00e7lar\u0131 veren belgeler olarak dikkatimizi \u00e7ekerler\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n<p>Eserlerin mimari yap\u0131lar\u0131 ve beslendi\u011fi kaynaklar hakk\u0131nda da bilgi veren Erdemir, \u015funlar\u0131 kaydetti: \u201c\u00c7ok say\u0131da kaynak var. \u00c7ay\u0131rba\u011f\u0131, Mukbil, Dutlu, Beyp\u0131nar kaynaklar\u0131 Konya\u2019ya su getiren tatl\u0131 su kaynaklar\u0131 olarak bilinir. Di\u011ferleri yer alt\u0131 sular\u0131ndan kaynaklanan ve Konya\u2019y\u0131 besleyen sular olarak dikkat \u00e7eker. Eserlerde genel olarak Konya \u00e7evresinden getirilen, Sille ta\u015f\u0131 dedi\u011fimiz d\u00fczg\u00fcn kesme ta\u015f kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Zaman zaman mermer de kullan\u0131l\u0131r ama mermer daha \u00e7ok kitabeliklerde yer al\u0131r. Di\u011fer k\u0131s\u0131mlar\u0131nda k\u00f6\u015feliklerde ya da kemer ayakl\u0131klar\u0131nda s\u00fcslemeli geometrik bitkisel motiflerle \u00e7ok zengin, \u00e7ok \u015fatafatl\u0131 yap\u0131lar yerine, daha sade yap\u0131lar tercih edilmi\u015ftir. Fakat daha kutsal, daha ulvi yap\u0131lar olarak bilinirler.\u201d<\/p>\n<p>Tarihi \u00f6zellikleriyle \u00f6ne \u00e7\u0131kan \u00e7e\u015fmeler aras\u0131nda Yavuz Sultan Selim, Alipa\u015fa, Hoca Habib, Ferhuniye, Sahip Ata, Ferit Pa\u015fa, S\u0131r\u00e7al\u0131 ve Gevraki gibi y\u00fczlerce \u00e7e\u015fme yer al\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00dcRK-\u0130SLAM ESERLER\u0130N\u0130N SE\u00c7K\u0130N \u00d6RNEKLER\u0130N\u0130 B\u00dcNYES\u0130NDE BARINDIRAN KONYA, \u00c7O\u011eUNLU\u011eU OSMANLI D\u00d6NEM\u0130NDEN KALMA TAR\u0130H\u0130 \u00c7E\u015eMELER\u0130YLE Y\u00dcZLERCE YILDIR \u2018SEB\u0130L\u2019 K\u00dcLT\u00dcR\u00dcN\u00dc DEVAM ETT\u0130R\u0130YOR. (YAVUZ SULTAN SEL\u0130M \u00c7E\u015eMES\u0130)<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":187062,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[656],"tags":[32802,37242,35269,800,26381],"class_list":["post-187061","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-sanat","tag-cesmeleri","tag-direniyor","tag-konyanin","tag-tarihi","tag-zamana"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/konyanin-tarihi-cesmeleri-zamana-direniyor_39df5e3.jpg?fit=1000%2C666","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-MF7","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/187061","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=187061"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/187061\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/187062"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=187061"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=187061"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=187061"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}