{"id":187768,"date":"2019-07-29T16:32:27","date_gmt":"2019-07-29T13:32:27","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/gunes-carpmasini-tetikleyen-faktorler\/"},"modified":"2019-07-29T16:32:27","modified_gmt":"2019-07-29T13:32:27","slug":"gunes-carpmasini-tetikleyen-faktorler","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/gunes-carpmasini-tetikleyen-faktorler\/","title":{"rendered":"G\u00fcne\u015f \u00e7arpmas\u0131n\u0131 tetikleyen fakt\u00f6rler"},"content":{"rendered":"<p>\u0130\u00e7 Hastal\u0131klar\u0131 Uzman\u0131 Dr. Sena \u0130lin, yaz aylar\u0131nda s\u0131caklar\u0131n da art\u0131\u015f\u0131 ile g\u00fcne\u015f \u00e7arpmas\u0131na ba\u011fl\u0131 geli\u015fen<\/p>\n<p>sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 ve basit bir g\u00fcne\u015f yan\u0131\u011f\u0131ndan, hayat\u0131 tehdit edici etkenlere kadar ula\u015fan durumlar hakk\u0131nda bilgi verdi. S\u0131ca\u011f\u0131n en yo\u011fun oldu\u011fu ve zararl\u0131 UV \u0131\u015f\u0131nlar\u0131na en fazla maruz kal\u0131nan \u00f6\u011fle saatlerinde, g\u00fcne\u015f alt\u0131nda uzun saatler ge\u00e7irmenin, yeterli s\u0131v\u0131 almaman\u0131n ve alkol i\u00e7eren i\u00e7ecekler t\u00fcketmenin de g\u00fcne\u015f \u00e7arpmas\u0131na neden oldu\u011funu belirtti.<\/p>\n<p>\u00d6zellikle Akdeniz b\u00f6lgesini i\u00e7ine alan co\u011frafyada y\u00fcksek oranda nem i\u00e7eren havan\u0131n oldu\u011funu s\u00f6yleyen Yak\u0131n Do\u011fu \u00dcniversitesi Hastanesi \u0130\u00e7 Hastal\u0131klar\u0131 Uzm. Dr. Sena \u0130lin, terlemeyle sa\u011flanan so\u011futma mekanizmas\u0131n\u0131n etkisinin azalt\u0131c\u0131 bir fakt\u00f6r oldu\u011funu belirtti. Buna ek olarak karbonhidrat i\u00e7eri\u011finden zengin g\u0131dalar\u0131n, a\u011f\u0131r ya\u011fl\u0131 yiyeceklerin ve fazla alkol t\u00fcketiminin g\u00fcne\u015f \u00e7arpmas\u0131n\u0131 tetikleyen di\u011fer fakt\u00f6rler aras\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Uzm. Dr. Sena \u0130lin, v\u00fccudumuzun, normal d\u00fczeninde, s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131 durumlarda kan ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 deriye do\u011fru y\u00f6nlendirerek, terleme olay\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fini belirtti. Uzm. Dr. Sena \u0130lin s\u00f6zlerine \u015f\u00f6yle devam etti: \u201cSoluk al\u0131p verme say\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131rma ve terleme i\u015flevi ile s\u0131cak havan\u0131n d\u0131\u015far\u0131 at\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak, kendisini fazla \u0131s\u0131dan kurtarmakta, bu sayede normal v\u00fccut s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 dengede tutmaktad\u0131r. Uzun s\u00fcre g\u00fcne\u015fe maruz kal\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ise bu mekanizmalar tam olarak g\u00f6revini yapamaz hale gelmektedir\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>&#8220;\u015e\u00fcphelenilmesi gereken durumlar&#8221;<\/p>\n<p>G\u00fcne\u015f \u00e7arpmas\u0131nda \u00f6nlem al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 takdirde kalp, beyin, karaci\u011fer ve b\u00f6brekler gibi hayati organ fonksiyonlar\u0131nda bozulma ve hatta \u00f6l\u00fcmc\u00fcl seyredebilecek organ yetmezli\u011fi g\u00f6r\u00fclebilece\u011fini s\u00f6yleyen Uzm. Dr. Sena \u0130lin, g\u00fcne\u015f \u00e7arpmas\u0131 ile ilgili \u015f\u00fcphelenilmesi gereken durumlar hakk\u0131nda bilgi verdi. \u0130lin, \u201cBa\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, bulant\u0131, kusma ve ba\u015f d\u00f6nmesi, 40 derece ve \u00fczeri y\u00fcksek ate\u015f, kas kramplar\u0131, uyku e\u011filimi, hal\u00fcsinasyon ve sersemlik halinden ve koma tablosuna varabilecek d\u00fczeyde bilin\u00e7 bozuklu\u011funun t\u00fcm\u00fc g\u00fcne\u015f \u00e7arpmas\u0131ndan \u015f\u00fcphelenmesi gereken durumlard\u0131r\u201d dedi.<\/p>\n<p>&#8220;Riski tan\u0131\u015fan ki\u015filer&#8221;<\/p>\n<p>Y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131\u011fa maruz kalan ki\u015filerin g\u00fcne\u015f \u00e7arpmas\u0131 riski alt\u0131nda oldu\u011funu s\u00f6yleyen Uzm. Dr. Sena \u0130lin, \u00f6zellikle 5 ya\u015f alt\u0131ndaki \u00e7ocuklar ile 65 ya\u015f \u00fczerindeki bireylerin y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131\u011fa maruz kald\u0131\u011f\u0131 durumda g\u00fcne\u015f \u00e7arpmas\u0131 riski alt\u0131nda olan en y\u00fcksek risk gurubu oldu\u011funu belirterek s\u00f6zlerine \u015f\u00f6yle devam etti: \u201cKalp hastal\u0131\u011f\u0131 olan ki\u015filer, y\u00fcksek tansiyon, damar sertli\u011fi ve kalp yetmezli\u011fi olan ki\u015filer, \u00f6zellikle kalp yetmezli\u011fi tan\u0131s\u0131 ile izlenen ve di\u00fcretik dedi\u011fimiz idrar s\u00f6kt\u00fcr\u00fcc\u00fc ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131 olan hasta grubu. Kronik b\u00f6brek yetmezli\u011fi olan ki\u015filer, kanser tan\u0131s\u0131 alan hasta grubu ve \u015feker hastalar\u0131, alkol t\u00fcketimi olan bireyler, gebeler, a\u011f\u0131r egzersiz yapan uzun mesafe ko\u015fucular\u0131 ve bisiklet sporu ile u\u011fra\u015fanlar ki\u015filer g\u00fcne\u015f \u00e7arpmas\u0131 riski alt\u0131nda olan gruptur\u201d ifadesinde bulundu.<\/p>\n<p>&#8220;G\u00fcne\u015f \u00e7arpmas\u0131nda al\u0131nacak \u00f6nlemler&#8221;<\/p>\n<p>Bir ki\u015finin g\u00fcne\u015f \u00e7arpmas\u0131na maruz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc durumda ve \u00f6zellikle ki\u015finin bilin\u00e7 durumunda bozulma gibi acil m\u00fcdahale gerektiren bir tablo ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131nd\u0131\u011f\u0131 durumda en yak\u0131n sa\u011fl\u0131k kurumuna ula\u015fmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yleyen Uzm. Dr. Sena \u0130lin, acil olarak ambulans \u00e7a\u011fr\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini belirtti. Sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n bulunulan yere ula\u015fmas\u0131 i\u00e7in ge\u00e7en s\u00fcre zarf\u0131nda ise \u00e7evredeki ki\u015filerce al\u0131nabilecek birtak\u0131m \u00f6nlemler oldu\u011funu da s\u00f6yleyen Uzm. Dr. Sena \u0130lin s\u00f6zlerine \u015f\u00f6yle devam etti: \u201cG\u00fcne\u015f \u00e7arpmas\u0131na maruz kalan ki\u015finin hemen serin bir ortama al\u0131narak, varsa \u00fczerindeki s\u0131k\u0131 giysilerin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, so\u011fuk du\u015fa al\u0131nmas\u0131 gerekmektedir. Ki\u015filerin ba\u015f ve boyun b\u00f6lgesinin so\u011futulmas\u0131, bulant\u0131, kusma tablosunun e\u015flik etme ihtimaline kar\u015f\u0131l\u0131k hastan\u0131n yan yat\u0131r\u0131lmas\u0131, v\u00fccut \u0131s\u0131s\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrmeye y\u00f6nelik koltuk alt\u0131, kas\u0131k b\u00f6lgesi, boyun b\u00f6lgesi gibi damarlanman\u0131n yo\u011fun oldu\u011fu b\u00f6lgelere ise so\u011fuk su veya buz kal\u0131plar\u0131 ile kompres uygulanmas\u0131 ve belirli aral\u0131klarla bunun tekrarlanmas\u0131 gerekmektedir. Termometreye eri\u015fim \u015fans\u0131 varsa her on dakikada bir \u00f6l\u00e7\u00fcm yap\u0131larak, hastan\u0131n ate\u015finin takip edilmesi, termometrenin olmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda ilk m\u00fcdahaleden sonra hastan\u0131n v\u00fccudunda so\u011fuma hissedilinceye kadar kompres uygulamas\u0131na devam edilmesi, \u0131s\u0131nman\u0131n tekrar ba\u015flamas\u0131 halinde so\u011futma i\u015fleminin tekrarlanmas\u0131, kan dola\u015f\u0131m\u0131n\u0131 art\u0131rmak ama\u00e7l\u0131 kol ve bacaklara masaj yap\u0131lmas\u0131 ve su takviyesi yap\u0131lmas\u0131 \u00f6nemlidir. Hastan\u0131n bilincinin yerinde oldu\u011fu durumlarda ise a\u011f\u0131zdan su verilmesinde sak\u0131nca olmamakla birlikte bilin\u00e7 bulan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 olan durumlarda, a\u011f\u0131zdan asla s\u0131v\u0131 verilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Verildi\u011fi durumlarda ise \u00f6l\u00fcmc\u00fcl sonu\u00e7lar do\u011fabilir\u201d a\u00e7\u0131klamalar\u0131nda bulundu.<\/p>\n<p>&#8220;G\u00fcne\u015f \u00e7arpmas\u0131na maruz kalan ki\u015filere asla yap\u0131lmamas\u0131 gerekenler&#8221;<\/p>\n<p>G\u00fcne\u015f \u00e7arpmas\u0131na maruz kalan ki\u015filere asla yap\u0131lmamas\u0131 gereken uygulamalarla ilgili olarak da a\u00e7\u0131klamalarda bulunan Uzm. Dr. Sena \u0130lin, ki\u015finin bilin\u00e7 durumu yerinde de\u011filse kesinlikle hastaya a\u011f\u0131z yoluyla i\u00e7ecek veya kat\u0131 yiyecekler verilmemesi gerekti\u011fini belirtti. Bunun yap\u0131lmas\u0131 ile birlikte \u00f6l\u00fcmc\u00fcl sonu\u00e7lar do\u011furabilece\u011fini s\u00f6yleyen Uzm. Dr. Sena \u0130lin, toplumumuzda en yayg\u0131n olarak yap\u0131lan alkol veya kolonya koklatma gibi davran\u0131\u015flardan mutlaka ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini belirtti. \u00d6zellikle \u00e7ocuk ve 65 ya\u015f\u0131n \u00fczerindeki gruplar\u0131n \u00f6\u011flen 10:00 ile 15:00 saatleri aras\u0131nda g\u00fcne\u015ften korunmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yleyen Uzm. Dr. Sena \u0130lin, s\u00f6zlerine \u015f\u00f6yle devam etti: \u201c\u00d6\u011fle saatlerinde zorunlu olarak g\u00fcne\u015fe maruz kalma durumu varsa g\u00fcne\u015fin zararl\u0131  \u0131\u015f\u0131nlar\u0131ndan korunmak i\u00e7in mutlaka y\u00fcksek koruma fakt\u00f6rl\u00fc g\u00fcne\u015f kremleri kullan\u0131lmal\u0131, koruyucu giysiler ile \u015fapka, g\u00f6zl\u00fck ve \u015femsiye gibi aksesuarlar kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Yaz aylar\u0131nda g\u00fcne\u015fin yararlar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra zararlar\u0131n\u0131n da olabilece\u011fi unutulmamal\u0131, gerekli \u00f6nlemler al\u0131nmal\u0131d\u0131r\u201d diyerek s\u00f6zlerini noktalad\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130\u00c7 HASTALIKLARI UZMANI DR. SENA \u0130L\u0130N, YAZ AYLARINDA SICAKLARIN DA ARTI\u015eI \u0130LE G\u00dcNE\u015e \u00c7ARPMASINA BA\u011eLI GEL\u0130\u015eEN SA\u011eLIK SORUNLARI VE BAS\u0130T B\u0130R G\u00dcNE\u015e YANI\u011eINDAN, HAYATI TEHD\u0130T ED\u0130C\u0130 ETKENLERE KADAR ULA\u015eAN DURUMLAR HAKKINDA B\u0130LG\u0130 VERD\u0130. SICA\u011eIN EN YO\u011eUN OLDU\u011eU VE ZARARLI UV I\u015eINLARINA EN FAZLA MARUZ KALINAN \u00d6\u011eLE SAATLER\u0130NDE, G\u00dcNE\u015e ALTINDA UZUN SAATLER GE\u00c7\u0130RMEN\u0130N, YETERL\u0130 SIVI ALMAMANIN VE ALKOL \u0130\u00c7EREN \u0130\u00c7ECEKLER T\u00dcKETMEN\u0130N DE G\u00dcNE\u015e \u00c7ARPMASINA NEDEN OLDU\u011eUNU BEL\u0130RTT\u0130.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":187769,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[1],"tags":[46734,24227,1386,46735],"class_list":["post-187768","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-carpmasini","tag-faktorler","tag-gunes","tag-tetikleyen"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/gunes-carpmasini-tetikleyen-faktorler_fd5c927.jpg?fit=875%2C1000","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-MQw","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/187768","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=187768"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/187768\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/187769"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=187768"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=187768"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=187768"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}