{"id":190225,"date":"2019-08-05T09:32:06","date_gmt":"2019-08-05T06:32:06","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/gelisen-teknoloji-genclere-zarar-veriyor\/"},"modified":"2019-08-05T09:32:06","modified_gmt":"2019-08-05T06:32:06","slug":"gelisen-teknoloji-genclere-zarar-veriyor","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/gelisen-teknoloji-genclere-zarar-veriyor\/","title":{"rendered":"Geli\u015fen teknoloji gen\u00e7lere zarar veriyor"},"content":{"rendered":"<p>Yak\u0131n Do\u011fu \u00dcniversitesi Hastanesi Psikiyatri Anabilim Dal\u0131 Uzman\u0131 Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Kuzeymen Bal\u0131k\u00e7\u0131 \u201cD\u00fcnya Ruh Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 G\u00fcn\u00fc\u201d i\u00e7in \u201cDe\u011fi\u015fen D\u00fcnyada Gen\u00e7ler ve Ruh Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131\u201d Olarak ilan edilen bu y\u0131lki tema arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, gen\u00e7lerin ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131n artt\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n hedeflendi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>\u201c10 Ekim, D\u00fcnya Ruh Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Federasyonu taraf\u0131ndan \u201cD\u00fcnya Ruh Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 G\u00fcn\u00fc\u201d olarak kabul edilmekte ve her y\u0131l farkl\u0131 bir tema ile etkinlikler d\u00fczenlenmektedir\u201d diyen Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Kuzeymen Bal\u0131k\u00e7\u0131, D\u00fcnya Ruh Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 G\u00fcn\u00fc\u2019n\u00fcn bu y\u0131l ki temas\u0131n\u0131n \u201cDe\u011fi\u015fen D\u00fcnyada Gen\u00e7ler ve Ruh Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131\u201d olarak ilan edildi\u011fini bildirdi. Bu tema arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla gen\u00e7lerin ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131n artt\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n hedeflendi\u011fini ifade eden Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Bal\u0131k\u00e7\u0131, ger\u00e7ekle\u015ftirilen etkinliklerle bu konuda toplumsal fark\u0131ndal\u0131k olu\u015fturulmak istendi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Bal\u0131k\u00e7\u0131; \u201cBir\u00e7ok gen\u00e7 i\u00e7in heyecan verici olarak nitelendirilen gen\u00e7lik d\u00f6nemi, ayn\u0131 zamanda stres ve endi\u015feler i\u00e7erebilir\u201d<\/p>\n<p>D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn sitesinde, \u201cErgenlik ve yeti\u015fkinlik d\u00f6neminin ilk y\u0131llar\u0131 bir \u00e7ok de\u011fi\u015fimin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131, \u00f6rne\u011fin okullar\u0131n de\u011fi\u015fti\u011fi, gen\u00e7lerin evden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ve \u00fcniversiteye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 veya yeni bir i\u015fin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 bir ya\u015fam zaman\u0131d\u0131r\u201d ifadelerinin yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildiren Bal\u0131k\u00e7\u0131, yaz\u0131n\u0131n devam\u0131nda \u201cBir\u00e7ok gen\u00e7 i\u00e7in bu d\u00f6nem heyecan verici zamanlard\u0131r. Bununla birlikte, bu de\u011fi\u015fimler stres ve endi\u015fe zamanlar\u0131 da olabilir\u201d ifadelerine yer verildi\u011fini de s\u00f6zlerine ekledi.<\/p>\n<p>Gen\u00e7lik d\u00f6neminin, bireyin yeti\u015fkin rol\u00fcne haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131, kimli\u011fini olu\u015fturmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli bir d\u00f6nem olmakla birlikte, \u00f6nemli ruhsal hastal\u0131klar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kma riskini de bar\u0131nd\u0131ran bir s\u00fcre\u00e7 oldu\u011funu da hat\u0131rlatan Bal\u0131k\u00e7\u0131, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz gen\u00e7lerinin daha \u00f6nceki d\u00f6nemlerden daha farkl\u0131 ve h\u0131zl\u0131 de\u011fi\u015fimlerin oldu\u011fu bir d\u00f6nemde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131, yo\u011fun olarak teknolojik geli\u015fmelere maruz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131, bir\u00e7o\u011funun teknolojinin sundu\u011fu sanal ili\u015fkilerle ba\u011f kurmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, sosyal etkile\u015fimin azl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle kendini yaln\u0131z hissetti\u011fini, ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirecek do\u011fru kaynaklar\u0131 ise her zaman fark edemedi\u011fini ifade etti.<\/p>\n<p>Bal\u0131k\u00e7\u0131; \u201cRuh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 yerinde olan bir insan, hem kendisiyle hem de di\u011fer insanlarla uyum ve denge i\u00e7erisinde olur\u201d<\/p>\n<p>A\u00e7\u0131klamalar\u0131nda, 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n en \u00f6nemli d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerinden biri olarak kabul edilen Sigmund Freud\u2019un s\u00f6zlerine de yer veren  Bal\u0131k\u00e7\u0131, Freud\u2019un, ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u2018sevmek ve \u00e7al\u0131\u015fmak\u2019 olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatarak \u015f\u00f6yle devam etti; \u201cBu a\u00e7\u0131klama, ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ile ilgili \u00e7ok k\u0131sa ama olduk\u00e7a kapsay\u0131c\u0131 bir a\u00e7\u0131klamad\u0131r. Ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 yerinde olan bir insan, hem kendisiyle hem de di\u011fer insanlarla uyum ve denge i\u00e7erisinde olur. Ki\u015finin ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 bozuldu\u011funda, sevme yetisi etkilenir ve insanlarla olan ili\u015fkisi bozulmaya ba\u015flar. Ki\u015finin ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bozulmas\u0131; i\u015f, aile, sosyal ve fiziksel sorunlar ya\u015famas\u0131na yol a\u00e7ar\u201d dedi.<\/p>\n<p>Gen\u00e7lerde en s\u0131k rastlanan ruhsal sa\u011fl\u0131k sorunu anksiyete bozuklu\u011fu<\/p>\n<p>Son d\u00f6nemde yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalarda, gen\u00e7lerde en s\u0131k anksiyete bozuklu\u011fu g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade eden  Bal\u0131k\u00e7\u0131, bu duruma k\u0131zlarda y\u00fczde 20, erkeklerde ise y\u00fczde 10 oran\u0131nda rastland\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekti. Gen\u00e7lerde g\u00f6zlenen di\u011fer ruhsal bozukluklar hakk\u0131nda bilgiler de veren Bal\u0131k\u00e7\u0131 a\u00e7\u0131klamalar\u0131na \u015f\u00f6yle devam etti; \u201cAnksiyete bozuklu\u011funun ard\u0131ndan depresif bozukluk, alkol ve madde kullan\u0131m bozuklu\u011fu gelmektedir. \u00d6te yandan gen\u00e7lerde depresyon korkutucu bir h\u0131zla artmaktad\u0131r. Major depresyon g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 \u00e7ocuklukta y\u00fczde 1.7 iken ergenlik \u00f6ncesi y\u00fczde 3\u2019e, ergenlikle birlikte ise y\u00fczde 5\u2019e y\u00fckselmektedir. D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019ne (WHO) g\u00f6re depresyon, 10-19 ya\u015flar\u0131ndaki \u00e7ocuk ve gen\u00e7lerde hastal\u0131klara sebep olan ve fiziksel yetileri k\u0131s\u0131tlayan en \u00f6nemli etkenlerden biridir. Yeti\u015fkinlerden farkl\u0131 olarak depresyon ergenlerde y\u00fcksek oranda su\u00e7luluk duygular\u0131na ve intihar giri\u015fimine sebep olabilmektedir. Ayr\u0131ca gen\u00e7lik d\u00f6neminde ortaya \u00e7\u0131kan depresyonlarda, tan\u0131 konmad\u0131\u011f\u0131 ve tedavi edilmedi\u011fi zaman bir\u00e7ok ba\u015fka sorunlar da ortaya \u00e7\u0131kabilmektedir. Bu durum hastalar\u0131n okul ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrmekte, sosyal ili\u015fki kurma becerisini azaltmakta, madde kullanma s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve en \u00f6nemlisi de intihar riskini art\u0131rmaktad\u0131r\u201d ifadelerinde bulundu.<\/p>\n<p>Bal\u0131k\u00e7\u0131; \u201cRuh hastal\u0131klar\u0131n\u0131 \u00f6nlemek, erken belirti ve bulgular\u0131n\u0131 bilmek ve anlamakla ba\u015flar\u201d<\/p>\n<p>Ergenlik \u00e7a\u011f\u0131ndaki gen\u00e7lerin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131n\u0131n, hem k\u0131sa hem de uzun vadede sadece gen\u00e7lerin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 bak\u0131m\u0131ndan de\u011fil, ayn\u0131 zamanda ekonomiler ve toplum a\u00e7\u0131s\u0131ndan da son derece \u00f6nemli oldu\u011funu vurgulayan Bal\u0131k\u00e7\u0131, sa\u011fl\u0131kl\u0131 gen\u00e7 yeti\u015fkinlerin i\u015f g\u00fcc\u00fcne, ailelerine ve \u00e7evrelerine, bir b\u00fct\u00fcn olarak da topluma daha fazla katk\u0131 sa\u011flayabilecekleri y\u00f6n\u00fcndeki kan\u0131tlar\u0131n artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Ergenlik \u00e7a\u011f\u0131ndakiler ve gen\u00e7 yeti\u015fkinlerde, ruhsal s\u0131k\u0131nt\u0131 ve hastal\u0131\u011f\u0131n \u00f6nlenmesine yard\u0131mc\u0131 olmak, ruhsal hastal\u0131klar\u0131n \u00fcstesinden gelmek ve iyile\u015ftirilmesi i\u00e7in erken ya\u015flardan itibaren zihinsel dayan\u0131kl\u0131l\u0131k sa\u011flamak amac\u0131yla pek \u00e7ok \u015fey yap\u0131labilece\u011fini kaydeden Bal\u0131k\u00e7\u0131, \u201c\u00d6nlemek, ruh hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n erken belirti ve bulgular\u0131n\u0131 bilmek ve anlamakla ba\u015flar. Ebeveynler ve \u00f6\u011fretmenler, evde ve okuldaki g\u00fcnl\u00fck zorluklar\u0131n \u00fcstesinden gelmelerini sa\u011flamak i\u00e7in \u00e7ocuklar\u0131n ve ergenlerin ya\u015fam becerilerini geli\u015ftirmeye yard\u0131mc\u0131 olabilir. Okulda ve di\u011fer toplumsal ortamlarda psikososyal destek verilebilir. Sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n ruhsal bozukluklar\u0131 tespit etmelerini sa\u011flayan e\u011fitimler geli\u015ftirilebilir veya geni\u015fletilebilir\u201d diyerek s\u00f6zlerini noktalad\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>YAKIN DO\u011eU \u00dcN\u0130VERS\u0130TES\u0130 HASTANES\u0130 PS\u0130K\u0130YATR\u0130 ANAB\u0130L\u0130M DALI UZMANI DR. \u00d6\u011eR. \u00dcYES\u0130 KUZEYMEN BALIK\u00c7I \u201cD\u00dcNYA RUH SA\u011eLI\u011eI G\u00dcN\u00dc\u201d \u0130\u00c7\u0130N \u201cDE\u011e\u0130\u015eEN D\u00dcNYADA GEN\u00c7LER VE RUH SA\u011eLI\u011eI\u201d OLARAK \u0130LAN ED\u0130LEN BU YILK\u0130 TEMA ARACILI\u011eIYLA, GEN\u00c7LER\u0130N RUH SA\u011eLI\u011eININ KORUNMASI VE DAYANIKLILI\u011eIN ARTTIRILMASININ HEDEFLEND\u0130\u011e\u0130N\u0130 S\u00d6YLED\u0130.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":190226,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[1],"tags":[37490,4624,341,806,900],"class_list":["post-190225","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-gelisen","tag-genclere","tag-teknoloji","tag-veriyor","tag-zarar"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/gelisen-teknoloji-genclere-zarar-veriyor_0e7bafa.jpg?fit=875%2C1000","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-Nu9","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/190225","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=190225"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/190225\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/190226"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=190225"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=190225"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=190225"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}