Ke\u00e7i\u00f6ren E\u011fitim ve Ara\u015ft\u0131rma Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastal\u0131klar\u0131 Klini\u011fi E\u011fitim ve \u0130dari sorumlusu Prof. Dr. Mustafa Altay, yakla\u015fan Kurban Bayram\u0131 dolay\u0131s\u0131yla beslenme ve dikkat edilmesi gereken durumlar hakk\u0131nda a\u00e7\u0131klamalarda bulundu.<\/p>\n
Ke\u00e7i\u00f6ren E\u011fitim ve Ara\u015ft\u0131rma Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastal\u0131klar\u0131 Klini\u011fi E\u011fitim ve idari sorumlusu Prof. Dr. Mustafa Altay, “Dini vecibeleri yerine getirmek mutlaka hepimiz i\u00e7in \u00f6nemlidir. Ancak bunlar\u0131 yaparken sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ihmal etmek, bedenimizi maddi-manevi yormak ve a\u015f\u0131r\u0131ya ka\u00e7mak da istenmeyen sonu\u00e7lar do\u011furacakt\u0131r. Dinimizce de kabul edilen durumlar de\u011fildir. Kurban Bayram\u0131 boyunca ve hatta takip eden g\u00fcnlerde kurban keselim veya kesmeyelim toplumca her zamankine g\u00f6re daha fazla miktarda k\u0131rm\u0131z\u0131 et, hayvansal ya\u011f, sakatat t\u00fcketti\u011fimiz bir ger\u00e7ektir. Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 korumak ad\u0131na her zaman oldu\u011fu gibi Kurban Bayram\u0131 s\u00fcresince ve sonras\u0131nda da gerekli gayreti g\u00f6stermekle y\u00fck\u00fcml\u00fcy\u00fcz. \u2019Hekimlerin Hakimi\u2019 olarak bilinen \u0130bn-i Sina yakla\u015f\u0131k bin y\u0131l \u00f6nce bu konuda kulaklar\u0131m\u0131za k\u00fcpe olabilecek nitelikte bir s\u00f6z s\u00f6ylemi\u015ftir. \u0130lm-i t\u0131bb\u0131 iki sat\u0131rla topluyorum. S\u00f6z\u00fcn g\u00fczelli\u011fi k\u0131sal\u0131\u011f\u0131ndad\u0131r. Yedi\u011fin vakit az ye. Yedikten sonra 4-5 saat kadar daha yeme. \u2019\u015eifa haz\u0131mdad\u0131r\u2019 bu \u00f6zl\u00fc s\u00f6z g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de ge\u00e7erlili\u011fini korumaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc ba\u015fta obezite olmak \u00fczere bir\u00e7ok hastal\u0131\u011f\u0131n en \u00f6nemli sebebi a\u015f\u0131r\u0131 yemek, s\u0131k s\u0131k ve d\u00fczensiz beslenmektir” dedi.<\/p>\n
“G\u0131da miktar\u0131na, porsiyon kontrol\u00fcne dikkat etmeliyiz”<\/p>\n
Altay, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“Kurban Bayram\u0131\u2019nda da di\u011fer zamanlarda oldu\u011fu gibi sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenme ile ilgili genel kurallar ge\u00e7erlidir. V\u00fccudumuzun ihtiyac\u0131 olan t\u00fcm besin gruplar\u0131n\u0131n dengeli bir \u015fekilde al\u0131nmas\u0131 i\u00e7in yiyecek se\u00e7imine ve yiyece\u011fimiz g\u0131da miktar\u0131na-porsiyon kontrol\u00fcne dikkat etmeliyiz. Bayram s\u00fcresince et t\u00fcketimine a\u011f\u0131rl\u0131k vermek dengesiz beslenmeye ve v\u00fccudumuzun ihtiya\u00e7 duydu\u011fu di\u011fer besin gruplar\u0131yla al\u0131nacak karbonhidrat, protein, vitamin ve minerallerin eksik al\u0131nmas\u0131na sebep olabilir. Bu y\u00fczden uygun karbonhidrat grubu, s\u00fct grubu, sebze-meyve grubu besinlerin de \u00f6zellikle bayramda uygun porsiyonlarda yeterince t\u00fcketilmesi gereklidir. Elbette hem sindirim hem de v\u00fccudun di\u011fer bir\u00e7ok i\u015flevinde rol\u00fc olan suyu unutmamak gerekir. Son y\u0131llarda Kurban Bayram\u0131\u2019n\u0131n s\u0131cak yaz aylar\u0131na rastlamas\u0131 sebebiyle su-s\u0131v\u0131 t\u00fcketimi daha da \u00f6nem kazanmaktad\u0131r. Kurban Bayram\u0131 s\u00fcresince sa\u011fl\u0131kl\u0131 yeti\u015fkin bir ki\u015finin g\u00fcnl\u00fck ortalama 2.5-3 litre su ve s\u0131v\u0131 g\u0131dalar t\u00fcketmesi gerekir. B\u00f6brek yetmezli\u011fi, kalp yetmezli\u011fi, \u015feker hastal\u0131\u011f\u0131, gebelik gibi \u00f6zel durumu olanlarda g\u00fcnl\u00fck s\u0131v\u0131 ihtiyac\u0131 bireysel farkl\u0131l\u0131klar g\u00f6sterdi\u011fi i\u00e7in bu ki\u015filer mutlaka hekimlerine dan\u0131\u015farak g\u00fcnl\u00fck su t\u00fcketimini ayarlamal\u0131d\u0131r.”<\/p>\n
\u015eeker hastalar\u0131, y\u00fcksek tansiyon hastalar\u0131, kalp-damar hastal\u0131\u011f\u0131 olanlar, kronik b\u00f6brek hastal\u0131\u011f\u0131 olanlar\u0131n Kurban Bayram\u0131\u2019nda m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca ya\u011fs\u0131z veya az ya\u011fl\u0131 etleri tercih etmeleri ve az miktarda t\u00fcketmeleri gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Prof. Dr. Mustafa Altay, “\u00c7\u00fcnk\u00fc ya\u011fl\u0131 etlerin doymu\u015f ya\u011f ve kolesterol i\u00e7eri\u011fi daha y\u00fcksektir ve kalp-beyin gibi \u00f6nemli organlarda damar t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131, tansiyon y\u00fckselmeleri, kan \u015fekeri kontrol\u00fcn\u00fcn bozulmas\u0131 ve b\u00f6breklere y\u00fck art\u0131\u015f\u0131 gibi olumsuz sonu\u00e7lar do\u011furabilir” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
“Etler bir g\u00fcn dinlendirilmeli\u2019”<\/p>\n
Altay, mide-ba\u011f\u0131rsak gibi sindirim organlar\u0131nda hastal\u0131\u011f\u0131 olanlar i\u00e7in yeni kesilmi\u015f kurban etlerinin en az bir g\u00fcn bekletilip ha\u015flama ve \u0131zgarada pi\u015firme y\u00f6ntemi ile t\u00fcketilmesini tavsiye ederken, etlerin pi\u015firilmesi s\u0131ras\u0131nda m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca az ya\u011f kullan\u0131lmas\u0131 veya hi\u00e7 ya\u011f eklemeden etin kendi ya\u011f\u0131yla pi\u015firilmesi daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 olaca\u011f\u0131 vurgusunu yapt\u0131.<\/p>\n
Etlerin tek ba\u015f\u0131na de\u011fil de sebzelerle beraber pi\u015firilmesi gerekti\u011fini aktaran Altay, “Ye\u015fillik-salata, yo\u011furt, az ya\u011fl\u0131 ve az tuzlu ayran gibi di\u011fer besinlerle birlikte t\u00fcketilmesi daha hafif ve dengeli bir beslenme olana\u011f\u0131 sa\u011flar” \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n
“Etler \u0131zgarada pi\u015firilirken ate\u015f ile et aras\u0131ndaki mesafe hem k\u00f6m\u00fcrle\u015fmeye engel olacak \u015fekilde hem de yeterince pi\u015fmeyi sa\u011flayacak \u015fekilde ayarlanmal\u0131d\u0131r” uyar\u0131s\u0131nda bulunan Prof. Dr. Mustafa Altay s\u00f6zlerine \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“\u015eeker, lokum gibi basit karbonhidratlardan m\u00fcmk\u00fcn mertebe sak\u0131nmak gerekir. \u00dclkemizin geleneksel bayram ikramlar\u0131 aras\u0131nda yer alan \u015feker, lokum gibi basit karbonhidratlardan m\u00fcmk\u00fcn mertebe sak\u0131nmak gerekir. \u00d6zellikle \u015feker hastalar\u0131n\u0131n \u015fekerli g\u0131dalar ve \u015ferbetli tatl\u0131lardan ka\u00e7\u0131nmas\u0131 gerekir. Bunlar\u0131n yerine \u015feker i\u00e7eri\u011fi az olan taze meyve, kuruyemi\u015f ve s\u00fctl\u00fc tatl\u0131lar; k\u00fc\u00e7\u00fck porsiyon ve miktarlarda t\u00fcketilebilir. Unutulmamas\u0131 gereken di\u011fer bir nokta da tuz t\u00fcketimidir. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 yeti\u015fkin bir insan\u0131n g\u00fcnl\u00fck ihtiyac\u0131 olan tuz miktar\u0131 4-6 gram gibi olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fck miktardad\u0131r. Bu tuz ihtiyac\u0131, dengeli ve uygun porsiyonlu ola\u011fan bir g\u00fcndelik beslenme ile zaten kar\u015f\u0131lanmaktad\u0131r. \u00d6zellikle y\u00fcksek tansiyon, kalp yetmezli\u011fi, kronik b\u00f6brek hastal\u0131\u011f\u0131 gibi durumlarda hastalar\u0131n yemeklere tuz eklemekten ve haz\u0131r g\u0131da t\u00fcketiminden \u015fiddetle ka\u00e7\u0131nmas\u0131 gerekir. Her zaman tekrar etti\u011fim gibi; bayramlar\u0131 bir tatil olarak g\u00f6r\u00fcp, s\u00fcrekli evde dinlenme ve yemek yeme f\u0131rsat\u0131 olarak alg\u0131lamamak, g\u00fcnl\u00fck yakla\u015f\u0131k yar\u0131m saatlik hafif tempolu y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fler yapmak kendimize verece\u011fimiz g\u00fczel bir bayram hediyesi olacakt\u0131r.”<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
KE\u00c7\u0130\u00d6REN E\u011e\u0130T\u0130M VE ARA\u015eTIRMA HASTANES\u0130 ENDOKR\u0130NOLOJ\u0130 VE METABOL\u0130ZMA HASTALIKLARI KL\u0130N\u0130\u011e\u0130 E\u011e\u0130T\u0130M VE \u0130DAR\u0130 SORUMLUSU PROF. DR. MUSTAFA ALTAY, YAKLA\u015eAN KURBAN BAYRAMI NEDEN\u0130YLE BESLENME VE D\u0130KKAT ED\u0130LMES\u0130 GEREKEN DURUMLAR HAKKINDA A\u00c7IKLAMALARDA BULUNDU.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":191782,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[1],"tags":[24243,1440,13970,5959,20956,11218],"class_list":["post-191781","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-bayraminda","tag-dikkat","tag-hastaligi","tag-kronik","tag-kurban","tag-olanlar"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/kurban-bayraminda-kronik-hastaligi-olanlar-dikkat_421110b.jpg?fit=600%2C400","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-NTf","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/191781","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=191781"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/191781\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/191782"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=191781"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=191781"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=191781"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}