T\u00fcm Uyku T\u0131bb\u0131 ve Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131 Do\u00e7. Dr. Vural Fidan, Kurban Bayram\u0131 tatilinde s\u00fcr\u00fcc\u00fcleri uykusuz ve yaln\u0131z yola \u00e7\u0131k\u0131lmamas\u0131 konusunda uyar\u0131yor.<\/p>\n
Do\u00e7. Dr. Vural Fidan, karayoluyla seyahat edeceklere dikkatli olmalar\u0131 uyar\u0131s\u0131nda bulunarak trafik kazalar\u0131n\u0131n bayram gibi uzun s\u00fcreli tatillerde daha s\u0131k ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.Ge\u00e7ti\u011fimiz Ramazan bayram\u0131 tatili s\u00fcresinde \u00fclkemizde trafik kazalar\u0131nda 83 ki\u015fi ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi\u011fini, 868 ki\u015fi yaraland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Do\u00e7. Dr. Vural Fidan, bu d\u00f6nemlerde trafik kazalar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funlukla s\u00fcr\u00fcc\u00fc hatalar\u0131ndan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, uykusuzluk ve yorgunlu\u011fun kaza yapma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bu nedenle uykusuz ve yaln\u0131z yola \u00e7\u0131k\u0131lmamas\u0131na dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n
Uyku ihtiyac\u0131 tam olarak kar\u015f\u0131lanmam\u0131\u015f bir ki\u015finin beyni, bir an \u00f6nce uykuya ge\u00e7i\u015fi sa\u011flayacak \u015fekilde bir \u2019uyku bask\u0131s\u0131\u2019 alt\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Fidan, “Uyan\u0131k kal\u0131nan s\u00fcre artt\u0131k\u00e7a uykuya ge\u00e7i\u015fi h\u0131zland\u0131racak bu bask\u0131 da artar ve ki\u015finin uykuya direnme g\u00fcc\u00fc azal\u0131r. B\u00f6ylece ki\u015fi daha kolay uykuya dalar. Her ne kadar ki\u015filer uykular\u0131n\u0131n geldi\u011fini hissettiklerinde \u2018uyan\u0131k kalabilirim\u2019 diye d\u00fc\u015f\u00fcnseler de uyku \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bir biyolojik d\u00fcrt\u00fcd\u00fcr. Dolay\u0131s\u0131yla uyan\u0131kl\u0131\u011f\u0131n \u00e7ok kritik oldu\u011fu motorlu ara\u00e7, kesici-delici alet kullan\u0131m\u0131 gibi durumlar i\u00e7in uykusuzluk b\u00fcy\u00fck bir tehlike arz eder” dedi.<\/p>\n
Eri\u015fkinlerde gerekli uyku s\u00fcresinin ki\u015fiye g\u00f6re de\u011fi\u015fti\u011fini, ancak g\u00fcnde ortalama 7-8 saat uyumak gerekti\u011fini belirten Fidan, sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ya\u015fam i\u00e7in t\u00fcm uyku evrelerinin tamamlanmas\u0131n\u0131n zorunlu oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izerek, Amerika\u2019da uykusuzluk \u00fczerine yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmada trafik kazalar\u0131n\u0131n y\u00fczde 7\u2019sinin uykusuzluktan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktard\u0131.<\/p>\n
\u201cToplumun y\u00fczde 5\u2019inde g\u00fcnd\u00fcz a\u015f\u0131r\u0131 uyku hali yak\u0131nmas\u0131 var\u201d<\/p>\n
Fidan “t\u0131kay\u0131c\u0131 uyku apnesi sendromu” olanlarda g\u00fcnd\u00fcz artan uyku hali nedeniyle kaza yapma riskinin normal ki\u015filere oranla daha fazla oldu\u011funa da i\u015faret ederek, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
“Epidemiyolojik \u00e7al\u0131\u015fmalar, toplumun y\u00fczde 5\u2019inde g\u00fcnd\u00fcz a\u015f\u0131r\u0131 uyku hali yak\u0131nmas\u0131 bulundu\u011funu ve bu uykululuk halinin hem end\u00fcstriyel hem de trafik kazalar\u0131nda rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. G\u00fcnd\u00fcz artm\u0131\u015f a\u015f\u0131r\u0131 uykululu\u011fu bulunan ki\u015filerin, normal bireylere g\u00f6re kaza yapma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 10 kat artmaktad\u0131r. Bir ba\u015fka \u00e7al\u0131\u015fmada ise t\u0131kay\u0131c\u0131 uyku apnesi olmadan basit horlamas\u0131 olanlar\u0131n y\u00fczde 23\u2019\u00fcn\u00fcn hayatlar\u0131nda en az bir kez direksiyon ba\u015f\u0131nda uyudu\u011fu ve bu olgularda kaza yapma riskinin y\u00fczde 4,5 oldu\u011funu bildirmi\u015flerdir. Bu noktada t\u0131kay\u0131c\u0131 uyku apnesi ya da basit horlamas\u0131 olan ki\u015filerin mutlaka bir uyku merkezinde de\u011ferlendirilerek tedavilerinin d\u00fczenlenmi\u015f olmas\u0131 olu\u015fabilecek kazalar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mede koruyucu olacakt\u0131r.”<\/p>\n
Fidan, uykusuz bir \u015fekilde trafi\u011fe \u00e7\u0131kmamak i\u00e7in al\u0131nabilecek \u00f6nlemleri de \u015f\u00f6yle s\u0131ralad\u0131:<\/p>\n
\u201c\u00d6zellikle uzun yol olmak \u00fczere trafi\u011fe \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131m\u0131z \u00f6nceden belliyse, yola \u00e7\u0131kmadan \u00f6nceki s\u00fcre\u00e7te baz\u0131 \u00f6nlemler alabiliriz. Yola \u00e7\u0131kmadan \u00f6nceki gece 6-8 saatlik bir uyku uyunmas\u0131, kaza riskini aza indiren en de\u011ferli \u00f6nlemdir. Gece yar\u0131s\u0131 ile sabah saat 6 aras\u0131nda yola \u00e7\u0131kmamak gerekir, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu saatler aras\u0131nda uyku bask\u0131s\u0131 daha fazla olur. S\u00fcr\u00fcc\u00fclerin en az 2 saate bir mola vermeleri gerekmektedir. Yola \u00e7\u0131kmadan \u00f6nce veya yolculukta bir mola verip k\u0131sa bir uyku uyumak dikkatin toparlanmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur. Bu k\u0131sa uykunun 20 dakikay\u0131 ge\u00e7memesi gerekir. Yolculuk s\u0131ras\u0131nda veya molalarda kafein i\u00e7eren kahve gibi i\u00e7eceklerin t\u00fcketilmesi uyan\u0131kl\u0131k sa\u011flamak i\u00e7in iyi olabilir ancak kafein etkisini yakla\u015f\u0131k 30 dakika sonra g\u00f6sterecektir. Yine kafeinin etkisinin k\u0131sa s\u00fcrece\u011fini ak\u0131lda tutmak gerekir. O nedenle tek ba\u015f\u0131na kafeinli i\u00e7ecek t\u00fcketmek bir \u00f6nlem niteli\u011fi ta\u015f\u0131maz. Tek ba\u015f\u0131na yerine yedek s\u00fcr\u00fcc\u00fc olabilecek birisiyle yolculuk etmek ve iki saatte bir s\u00fcr\u00fcc\u00fc de\u011fi\u015ftirip di\u011ferinin dinlenmesine izin vermek faydal\u0131 olur.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00dcM UYKU TIBBI VE ARA\u015eTIRMALARI DERNE\u011e\u0130 BA\u015eKANI DO\u00c7. DR. VURAL F\u0130DAN;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":191810,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[23995,48023,4755,23871,1535],"class_list":["post-191809","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-bayram","tag-cikmayin","tag-tatilinde","tag-uykusuz","tag-yola"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/bayram-tatilinde-uykusuz-yola-cikmayin_4fd06c3.jpg?fit=395%2C553","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-NTH","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/191809","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=191809"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/191809\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/191810"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=191809"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=191809"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=191809"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}