Prof. Dr. G\u00f6khan Akbulut, Kurban Bayram\u0131\u2019n\u0131n vazge\u00e7ilmezi mangal\u0131n s\u0131k kullan\u0131m\u0131na ili\u015fkin uyard\u0131: “Etin \u00f6zellikle ate\u015f ve alevle, a\u015f\u0131r\u0131 dumana maruz kalmas\u0131, yanarak k\u00f6m\u00fcrle\u015fmesi yap\u0131s\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftiriyor. Bu da yemek borusu ve mide kanseri riskini art\u0131r\u0131yor.”<\/p>\n
Medipol Mega \u00dcniversite Hastanesi\u2019nden Genel Cerrah Prof. Dr. G\u00f6khan Akbulut, y\u00fcksek ate\u015f ve dumana maruz kalan yiyeceklerin a\u015f\u0131r\u0131 t\u00fcketilmemesi tavsiyesinde bulundu. Akbulut, yapt\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klamada, y\u00fcksek ate\u015fe maruz b\u0131rak\u0131lan etin ve salamura al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yemek borusu ile mide kanseri riskini artt\u0131\u011f\u0131na dikkati \u00e7ekti. Kanserin genellikle sessiz seyretti\u011fini belirten Akbulut \u201cAncak kilo kayb\u0131, i\u015ftahs\u0131zl\u0131k ve halsizlik, kans\u0131zl\u0131k gibi belirtilerle kendini g\u00f6sterebilir. Yemek borusu ve midenin \u00fcst k\u0131sm\u0131na ait t\u00fcm\u00f6rlerde ise yutma g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc, kat\u0131 g\u0131dalar\u0131n tak\u0131lmas\u0131, \u015fi\u015fkinlik, kar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131 olabilir. Bazen kal\u0131n ba\u011f\u0131rsak t\u00fcm\u00f6rlerinde de b\u00fcy\u00fck abdestte kan g\u00f6r\u00fclmesi, d\u0131\u015fk\u0131 karakterinde, \u015feklinde de\u011fi\u015fiklik olabilir\u201d bilgisini verdi.<\/p>\n
“Alev etin yap\u0131s\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftiriyor”<\/p>\n
Akbulut, yemek borusu kanserlerinin genellikle buzdolab\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131, kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 uzak do\u011fu \u00fclkelerinde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcne i\u015faret ederek \u201cG\u0131dalar\u0131 saklamak i\u00e7in \u00f6zellikle bal\u0131klar\u0131 t\u00fcts\u00fcleyerek yani duman ve is alt\u0131nda kurutuyorlar. Bazen, g\u0131dalar a\u015f\u0131r\u0131 tuzlanarak ya da salamura yap\u0131larak saklan\u0131yor. B\u00f6ylece bir mevsim tuttuklar\u0131 bal\u0131klar\u0131 bu \u015fekilde saklayarak y\u0131l boyu t\u00fcketiyorlar. Bu t\u00fcr saklama y\u00f6ntemlerinde besini bozmayacak kadar bakteri \u00e7o\u011fal\u0131yor ve bu bakteriler nitrit dedi\u011fimiz kanserojen maddeler \u00fcretiyor\u201d de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n
Bu t\u00fcr g\u0131dalar\u0131 \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131ndan itibaren t\u00fcketmenin yemek borusu ve mide kanserlerine neden oldu\u011funu belirten Akbulut \u201cBir kez bu t\u00fcr g\u0131dalar t\u00fcketmek elbette buna sebep olmaz. Kanser olu\u015fumunda daha m\u00fczmin bir s\u00fcre\u00e7ten, al\u0131\u015fkanl\u0131klardan s\u00f6z etmek daha uygun olur. Ayn\u0131 \u015fekilde mangal yaparak et t\u00fcketmek, g\u0131dalar\u0131n \u00f6zellikle ate\u015f ve alev, a\u015f\u0131r\u0131 dumana maruz kalmas\u0131, yanarak k\u00f6m\u00fcrle\u015fmesi g\u0131dalar\u0131n yap\u0131lar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftiriyor. Bu t\u00fcr g\u0131dalar\u0131 s\u00fcrekli t\u00fcketmek de bir risk fakt\u00f6r\u00fc olarak de\u011ferlendirilmeli\u201d dedi.<\/p>\n
Akbulut, sigara, tand\u0131r f\u0131r\u0131nlar\u0131, asfalt, mangal, a\u015f\u0131r\u0131 hava kirlili\u011fi gibi ki\u015finin s\u00fcrekli dumana maruz kalmas\u0131n\u0131n sadece akci\u011fer kanseri de\u011fil, sindirim sistemi, \u00fcriner sistem kanserleri i\u00e7inde risk fakt\u00f6r\u00fc oldu\u011funa dikkati \u00e7ekti.<\/p>\n
\u201cKab\u0131zl\u0131\u011fa neden oluyor\u201d<\/p>\n
Salamura g\u0131dalar, yani a\u015f\u0131r\u0131 tuz i\u00e7eren ve asidik-bazik kimyasallara maruz b\u0131rak\u0131lan g\u0131dalardan uzak durulmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulayan Akbulut, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc: \u201cBu g\u0131dalar\u0131 \u00e7ok miktarlarda ve s\u00fcrekli t\u00fcketmek sindirim sisteminde tahri\u015fe neden olur. Bu t\u00fcr g\u0131dalar\u0131 a\u015f\u0131r\u0131ya ka\u00e7madan t\u00fcketmek gerekiyor. Bu t\u00fcr g\u0131dalar\u0131n t\u00fcketilmeden \u00f6nce iyice y\u0131kanmas\u0131 \u00fczerindeki tuz ve kimyasallar\u0131n azalmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Bir di\u011fer \u00f6nemli konu bu g\u0131dalar\u0131n i\u00e7inde bozulmaya neden olmayacak kadar bakteri \u00fcrer ve bu bakteriler nitrit, nitrat t\u00fcrevleri \u00fcretebilirler. Bunlarda kanserojendir. Y\u00fcksek kalorili, ya\u011fdan zengin, posas\u0131 az g\u0131dalar t\u00fcketmek ve bunun sebep oldu\u011fu \u015fi\u015fmanl\u0131k, hareketsizlik b\u00fct\u00fcn kanserler i\u00e7in \u00f6nemli bir risk fakt\u00f6r\u00fcd\u00fcr. \u00d6zellikle kab\u0131zl\u0131\u011fa neden olan bu durum kal\u0131n ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131n besinlerle al\u0131nan kanser yapan maddelere daha uzun s\u00fcre maruz kalmas\u0131na neden olur.\u201d<\/p>\n
\u201cYiyecekleri k\u00f6m\u00fcrle\u015ftirmeyin\u201d<\/p>\n
Akbulut, en ideal pi\u015firme ve saklama y\u00f6ntemlerine ili\u015fkin \u201cYiyecekleri taze t\u00fcketmeli, iyice y\u0131kamal\u0131 ve yap\u0131lar\u0131n\u0131 bozmayacak \u015fekilde pi\u015firmeliyiz. \u00d6zellikle mangal yaparken etleri k\u00f6m\u00fcrle\u015ftirmeyecek \u015fekilde pi\u015firmek gerekir. Yiyecekleri \u00e7ok tuzlamadan, fazla kimyasallara maruz b\u0131rakmadan saklamak ya da pi\u015firmek en uygunu. Saklama y\u00f6ntemleri i\u00e7inde en uygunu buzdolab\u0131 ama yine de g\u0131dalar\u0131n taze t\u00fcketilmesi gerekiyor. Uzun s\u00fcre buzdolab\u0131nda saklanan g\u0131dalar da yava\u015f yava\u015f bozulur. Bir g\u0131day\u0131 dondurduktan sonra buzlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde tekrar dondurmak g\u0131dan\u0131n yap\u0131s\u0131n\u0131n bozulmas\u0131na neden olur. Dolay\u0131s\u0131yla taze t\u00fcketmek, iyi y\u0131kamak, yeterince pi\u015firmek en uygun y\u00f6ntem\u201d dedi.<\/p>\n
Akbulut, kanser geli\u015ftikten sonra temel tedavinin cerrahi oldu\u011funa dikkati \u00e7ekerek s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle tamamlad\u0131: \u201cDisiplinler aras\u0131 ortak bir \u00e7al\u0131\u015fma gerekir. Bu bir tak\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131d\u0131r. Bu tak\u0131m\u0131n i\u00e7inde, gastroenterolog, onkolog, radyasyon onkolo\u011fu, radyolog, giri\u015fimsel radyolog, diyetisyen, psikolog, sosyal hizmet uzman\u0131 bulunmal\u0131. Bazen ameliyattan \u00f6nce ve sonra \u0131\u015f\u0131n tedavisi ve ila\u00e7 tedavisi (kemoterapi) gerekebilir. Hastan\u0131n ameliyat \u00f6ncesi ve sonras\u0131 diyetisyen g\u00f6zetiminde beslenme deste\u011fi ve psikolojik destek almas\u0131 gerekebilir.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
PROF. DR. G\u00d6KHAN AKBULUT, “ET\u0130N \u00d6ZELL\u0130KLE ATE\u015e VE ALEVLE, A\u015eIRI DUMANA MARUZ KALMASI, YANARAK K\u00d6M\u00dcRLE\u015eMES\u0130 YAPISINI DE\u011e\u0130\u015eT\u0130R\u0130YOR. BU DA YEMEK BORUSU VE M\u0130DE KANSER\u0130 R\u0130SK\u0130N\u0130 ARTIRIYOR” DED\u0130.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":193267,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[1],"tags":[4075,19662,9187,11330,15367],"class_list":["post-193266","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-aliskanligi","tag-kanserini","tag-mangal","tag-mide","tag-tetikliyor"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/mangal-aliskanligi-mide-kanserini-tetikliyor_c96e4c3.jpg?fit=890%2C1000","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-Ohc","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/193266","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=193266"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/193266\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/193267"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=193266"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=193266"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=193266"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}