Konya\u2019da 13 y\u0131ld\u0131r arkeolojik kaz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n devam etti\u011fi Boncuklu H\u00f6y\u00fck\u2019\u00fcn turizme kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar devam ediyor. Boncuklu H\u00f6y\u00fck yerle\u015fim yerinde elde edilen kal\u0131nt\u0131lar do\u011frultusunda bu b\u00f6lgenin, UNESCO taraf\u0131ndan D\u00fcnya Miras Listesine al\u0131nan ve insanl\u0131k tarihinin ilk yerle\u015fim yerlerinden birisi oldu\u011fu varsay\u0131lan \u00c7atalh\u00f6y\u00fck\u2019\u00fcn atas\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n
Konya\u2019n\u0131n merkez Karatay il\u00e7esi Hay\u0131ro\u011flu Mahallesinde bulunan Boncuklu H\u00f6y\u00fck, insanl\u0131k tarihine \u0131\u015f\u0131k tutuyor. B\u00f6lgede 2006 y\u0131l\u0131ndan itibaren yap\u0131lan arkeolojik kaz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda, bu b\u00f6lgenin \u00c7atalh\u00f6y\u00fck\u2019ten yakla\u015f\u0131k bin y\u0131l daha eski bir yerle\u015fim yeri oldu\u011funa dair bulgular ortaya \u00e7\u0131kmaya devam ediyor. \u015eimdiye kadar yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda o d\u00f6neme ait oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen mezarlar, hayvan kafataslar\u0131, insanlar\u0131n sosyal hayatlar\u0131nda kulland\u0131klar\u0131 baz\u0131 malzemeler g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n
\u201c\u00c7ift\u00e7ili\u011fin en uzun hikayesine burada tan\u0131k oluyoruz\u201d<\/p>\n
Kaz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 hakk\u0131nda bilgi veren Liverpool \u00dcniversitesi Arkeoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fcnden Prof. Dr. Douglas Baird, Boncuklu H\u00f6y\u00fck\u2019te \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n sebebinin, Orta Anadolu\u2019daki en eski k\u00f6y yerle\u015fimlerinin ve \u00e7ift\u00e7ilik toplumlar\u0131n\u0131n k\u00f6kenini ara\u015ft\u0131rmak ve geli\u015fimlerini belirlemek oldu\u011funu s\u00f6yledi. Prof. Dr. Baird, \u201cHala devam etti\u011fi gibi 10 bin y\u0131l \u00f6ncesinde de tar\u0131m Konya Ovas\u0131nda devam ediyor. \u00c7ift\u00e7ili\u011fin en uzun hikayesine burada tan\u0131k oluyoruz. Ayn\u0131 zamanda yemek pi\u015firme ve \u00e7e\u015fitli sosyal aktivitelerin bir par\u00e7as\u0131 olarak tabii burada da \u00e7e\u015fitli ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fckleri tuvalet alanlar\u0131n\u0131 tespit ettik. Tabii bunlar\u0131n analizlerini yaparak b\u00f6lgenin ge\u00e7mi\u015fini, insanlar\u0131n sa\u011fl\u0131klar\u0131na kadar giden bir \u015fey de bilgi sahibi olabiliyoruz\u201d dedi.<\/p>\n
Boncuklu H\u00f6y\u00fck\u2019te ya\u015fam\u0131\u015f olan toplumlar\u0131n Avrupa\u2019ya ve \u00f6zelikle G\u00fcney Avrupa\u2019ya yay\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131n izlerini tespit ettiklerini belirten Prof. Dr. Baird, \u201cBunu yaparken sadece buradaki delilleri de\u011fil ayn\u0131 zamanda Avrupa\u2019daki meslekta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n da yapm\u0131\u015f oldu\u011fu DNA \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmalar yaparak Boncuklu\u2019daki bireylerle olan akrabal\u0131k ili\u015fkilerini ortaya \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Son d\u00f6nemde yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7al\u0131\u015fmalarda bunlar\u0131 a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde ortaya koyduk. Orta Anadolu\u2019nun, Avrupa\u2019ya tar\u0131m toplumlar\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131nda \u00f6nemli bir b\u00f6lge oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliyoruz\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n
\u201c\u00c7atalh\u00f6y\u00fck\u2019\u00fcn atas\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemekte \u00e7ekince g\u00f6rm\u00fcyoruz\u201d<\/p>\n
Bulunan kal\u0131nt\u0131lar\u0131n do\u011frultusunda Boncuklu H\u00f6y\u00fck\u2019te yakla\u015f\u0131k 50 ile 100 insan\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tahmin ettiklerini kaydeden Prof. Dr. Baird, \u201cArkeolojik verilerle \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda \u00c7atalh\u00f6y\u00fck\u2019ten bin y\u0131l daha eski oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyoruz Boncuklu\u2019nun. Fakat kaz\u0131lardan elde etti\u011fimiz bilgiler bize baz\u0131 uygulamalar\u0131n \u00f6zellikle mimari ve yerle\u015fim dinamikleri ile ilgili olan baz\u0131 uygulamalar neticesinde \u00c7atalh\u00f6y\u00fck\u2019\u00fcn direkt atas\u0131 olabilece\u011fini g\u00f6steriyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc buradaki mimaride biraz sonra size geleneksel evleri g\u00f6sterirken anlataca\u011f\u0131m ama burada da s\u00f6yleyeyim. Evlerin kirli ve temiz ayr\u0131lmas\u0131, tabanlara g\u00f6m\u00fclerin yap\u0131lmas\u0131, bo\u011fa kafataslar\u0131n\u0131n ya da di\u011fer hayvanlar\u0131n kafataslar\u0131n\u0131n duvarlara apike edilmesinin ilk \u00f6rnekleri Boncuklu\u2019da g\u00f6z\u00fck\u00fcyor ve bin y\u0131l sonra \u00c7atalh\u00f6y\u00fck\u2019te devam etti\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu nedenle \u00c7atalh\u00f6y\u00fck\u2019\u00fcn atas\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemekte \u00e7ekince g\u00f6rm\u00fcyoruz Boncuklu\u2019daki insanlar\u0131n. \u00c7ok miktarda boncuk \u00e7\u0131k\u0131yor kaz\u0131dan. \u00d6zellikle ya\u011fmurlu bir d\u00f6nemde h\u00f6y\u00fc\u011f\u00fcn \u00fczerinde kendiniz bile g\u00f6zlerinizle g\u00f6rebilirsiniz boncuklar\u0131. Ta\u015f, kemik ve deniz kabuklular\u0131ndan yap\u0131l\u0131yor\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
Prof. Dr. Baird, 13 y\u0131ld\u0131r devam eden arkeolojik kaz\u0131lar\u0131n, 2 y\u0131l daha s\u00fcrece\u011fini ve 2021 y\u0131l\u0131nda sonland\u0131r\u0131l\u0131p elde edilen bulgular\u0131n analizinin yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Prof. Dr. Baird, Boncuklu H\u00f6y\u00fck\u2019te arkeolojik kaz\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda, ziyaret\u00e7i merkezi i\u00e7ine konulan T\u00fcrk\u00e7e ve \u0130ngilizce bilgi panolar\u0131yla da gelen ziyaret\u00e7ileri bilgilendirmeyi ama\u00e7lad\u0131klar\u0131n\u0131 vurgulad\u0131.<\/p>\n
\u201cEn eski tah\u0131l izleri g\u00fcn\u00fcm\u00fczden 10 bin 300 y\u0131l \u00f6ncesine aittir\u201d<\/p>\n
\u00c7atalh\u00f6y\u00fck\u2019ten farkl\u0131 olarak Boncuklu H\u00f6y\u00fck\u2019te koyunlar\u0131n evcille\u015ftirildi\u011fine dair bir tak\u0131m izler tespit ettiklerini ifade eden Queensland \u00dcniversitesinden Do\u00e7. Dr. Andrew Fairbairn ise, \u201cBunlar\u0131 kemikler \u00fczerinde yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z kimyasal analizlerle buluyoruz. Sabit izotop analizleri ile tespit edebiliyoruz. Burada \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck d\u00fczeyde bir hayvanc\u0131l\u0131k yani s\u00fcr\u00fc otlat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve \u00e7ok da d\u00fc\u015f\u00fck d\u00fczeyde bitki yeti\u015ftiricili\u011fi y\u00f6nelik izleri tespit etmi\u015f bulunmaktay\u0131z. Bug\u00fcne kadar Boncuklu\u2019nun kaz\u0131lar\u0131nda bulmu\u015f oldu\u011fumuz en eski tohum, en eski tah\u0131l izleri g\u00fcn\u00fcm\u00fczden 10 bin 300 y\u0131l \u00f6ncesine aittir. \u015eu andaki \u00f6rnekler o d\u00f6nemki eski tah\u0131llar\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki \u00f6rnekleridir. Yani biz bunlar\u0131 bulmad\u0131k, ifade etmekte fayda var, yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lma olmas\u0131n. Bunlar bizim ge\u00e7mi\u015fte yani 10 bin 300 y\u0131l \u00f6ncesinde buldu\u011fumuz eski tohum \u00f6rneklerinin benzerleri. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde de Anadolu\u2019nun \u00e7e\u015fitli yerlerinde de mevcut. Bunlar\u0131 biz neden po\u015fetin i\u00e7in duruyor diye merak edebilirsiniz. Biz bunlar\u0131 ziyaret\u00e7i merkezimizin yan\u0131ndaki alana ekerek o d\u00f6nemki neolitik bir bah\u00e7enin ya da neolitik bir tarlan\u0131n bir benzerini yapmak istiyoruz\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
“Boncuklu H\u00f6y\u00fck\u2019\u00fcn Konya\u2019ya, Karatay\u2019a yeni bir turizm destinasyonu olarak kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in el birli\u011fiyle \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fcyoruz”<\/p>\n
\u0130l\u00e7edeki en eski tarihi mekanda bulunduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Karatay Belediye Ba\u015fkan\u0131 Hasan K\u0131lca da, \u201cBurada belediye olarak bizlerde, bu tarihi yap\u0131n\u0131n daha iyi gezilebilmesi, daha iyi alg\u0131lanabilmesi i\u00e7in \u00f6zelikle buran\u0131n yolunun yap\u0131lmas\u0131, \u00e7evre d\u00fczenlenmesinin yap\u0131lmas\u0131, buradaki kar\u015f\u0131lama merkezinin yeniden g\u00f6zden ge\u00e7irilip yap\u0131lmas\u0131, burada kaz\u0131 yap\u0131lan alanlar\u0131n \u00fcst\u00fcn\u00fcn kapat\u0131lmas\u0131yla ile ilgili ciddi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z, projelerimiz var. Birlikte in\u015fallah buran\u0131n Konya\u2019m\u0131za, Karatay\u2019\u0131m\u0131za yeni bir turizm destinasyonu olarak kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in el birli\u011fiyle \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fcyoruz\u201d ifadelerine yer verdi.<\/p>\n
Konya \u0130l K\u00fclt\u00fcr Turizm M\u00fcd\u00fcr\u00fc Abd\u00fcssettar Yarar ise Boncuklu H\u00f6y\u00fck\u2019\u00fcn ilerleyen y\u0131llar\u0131nda y\u0131ld\u0131z\u0131 parlayan bir turizm alan\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
KONYA\u2019DA 13 YILDIR ARKEOLOJ\u0130K KAZI \u00c7ALI\u015eMALARININ DEVAM ETT\u0130\u011e\u0130 BONCUKLU H\u00d6Y\u00dcK’\u00dcN TUR\u0130ZME KAZANDIRILMASI \u0130\u00c7\u0130N \u00c7ALI\u015eMALAR DEVAM ED\u0130YOR. BONCUKLU H\u00d6Y\u00dcK YERLE\u015e\u0130M YER\u0130NDE ELDE ED\u0130LEN KALINTILAR DO\u011eRULTUSUNDA BU B\u00d6LGEN\u0130N, UNESCO TARAFINDAN D\u00dcNYA M\u0130RAS L\u0130STES\u0130NE ALINAN VE \u0130NSANLIK TAR\u0130H\u0130N\u0130N \u0130LK YERLE\u015e\u0130M YERLER\u0130NDEN B\u0130R\u0130S\u0130 OLDU\u011eU VARSAYILAN \u00c7ATALH\u00d6Y\u00dcK\u2019\u00dcN ATASI OLDU\u011eU D\u00dc\u015e\u00dcN\u00dcL\u00dcYOR.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":199536,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[656],"tags":[43787,50168,50167,50169,14948,4148],"class_list":["post-199535","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-sanat","tag-atasi","tag-boncuklu","tag-catalhoyukun","tag-hoyuk","tag-kazandiriliyor","tag-turizme"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/catalhoyukun-atasi-boncuklu-hoyuk-turizme-kazandiriliyor_5925884.jpg?fit=1000%2C666","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-PUj","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/199535","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=199535"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/199535\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/199536"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=199535"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=199535"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=199535"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}