\u0130DDEF, su problemleriyle m\u00fccadele edilen Afrika ve Asya k\u0131tas\u0131nda hay\u0131rseverlerin deste\u011fiyle a\u00e7t\u0131rd\u0131\u011f\u0131 su kuyular\u0131 sayesinde yakla\u015f\u0131k yar\u0131m milyon insan\u0131 suya kavu\u015fturdu.<\/p>\n
D\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 b\u00f6lgelerinde milyonlarca insan maddi ve manevi imk\u00e2ns\u0131zl\u0131klar nedeniyle ev, i\u015f yeri ve okullarda temiz ve g\u00fcvenli suya eri\u015femezken, \u00f6zellikle kad\u0131n, \u00e7ocuk ve m\u00fclteciler gibi dezavantajl\u0131 gruplar temiz suya eri\u015fimde daha da zorluk \u00e7ekiyor. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde su krizinin en yo\u011fun \u015fekilde hissedildi\u011fi Afrika ve Asya k\u0131tas\u0131nda su \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda bulunan \u0130nsana De\u011fer Veren Dernekler Federasyonu (\u0130DDEF), hay\u0131rseverlerin verdi\u011fi destekle \u00f6zellikle k\u0131rsal b\u00f6lgelerde a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 su kuyusu ve hayata ge\u00e7irdi\u011fi di\u011fer su \u00e7\u00f6z\u00fcmleri ile krizin etki alan\u0131n\u0131 daraltmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n
“Kirli su t\u00fcketimi nedeniyle her 2 dakikada bir \u00e7ocuk \u00f6l\u00fcyor”<\/p>\n
\u0130DDEF\u2019in Afrika ve Asya\u2019da a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 su kuyular\u0131 ile di\u011fer su \u00e7\u00f6z\u00fcmleri hakk\u0131nda bilgi veren \u0130DDEF Proje Birimi Sorumlusu Talha \u015eenol, D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn (DS\u00d6) verilerine g\u00f6re, d\u00fcnyada 2.1 milyar ki\u015finin evinde temiz su bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, susuzluk ve kirli sulardan dolay\u0131 ortaya \u00e7\u0131kan ishal hastal\u0131\u011f\u0131 nedeniyle her g\u00fcn 700\u2019den fazla 5 ya\u015f\u0131n alt\u0131ndaki \u00e7ocu\u011fun hayat\u0131n\u0131 kaybetti\u011fini ifade etti.<\/p>\n
\u015eenol, “Suya ba\u011fl\u0131 hastal\u0131klardan dolay\u0131 \u00f6l\u00fcmler baz\u0131 b\u00f6lgelerde \u00f6yle boyutlar\u0131 ula\u015f\u0131yor ki inanmakta g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekiyorsunuz. \u015eu an rakamlar ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda her 2 dakika bir \u00e7ocuk hayat\u0131n\u0131 kaybediyor ve bu tamamen suya ba\u011fl\u0131 hastal\u0131klardan kaynaklan\u0131yor. Mesela, \u00e7ocuk \u00f6l\u00fcmlerinin sebepleri aras\u0131nda ishal \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u0131rada yer al\u0131yor. \u0130shal ise tamamen temiz su ile alakal\u0131 bir durum. Durum b\u00f6yle olunca su \u00e7ok \u00f6nemli ciddi bir krize d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor \u00e7\u00fcnk\u00fc insanlar\u0131n sa\u011fl\u0131klar\u0131n\u0131 ve hayatlar\u0131n\u0131 do\u011frudan etkiliyor” dedi.<\/p>\n
“Afrika\u2019da su krizinin 2 boyutu var”<\/p>\n
Su krizinin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgelerde incelemelerde bulunan \u015eenol, su konusunda Afrika k\u0131tas\u0131nda ya\u015fanan krizin 2 boyutu oldu\u011funu s\u00f6yledi. \u015eenol, “Afrika\u2019daki su sorununun \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131 fiziksel anlamda suya ula\u015fmak te\u015fkil ediyor. Afrika\u2019da hem maddi ko\u015fullardan hem de co\u011frafi ko\u015fullardan dolay\u0131 insanlar\u0131n yeralt\u0131 sular\u0131na ula\u015fmalar\u0131 zorla\u015f\u0131yor. Ancak bununla birlikte su y\u00f6netim problemleri de s\u00f6z konusu. Afrika dedi\u011fimiz zaman akl\u0131m\u0131za sadece bir \u00e7\u00f6l b\u00f6lgesinin gelmemesi gerekiyor, \u00f6zellikle Sahra Alt\u0131 Afrika\u2019da, tropikal iklim ku\u015fa\u011f\u0131nda bulunan b\u00f6lgelerde asl\u0131nda su kaynaklar\u0131 bulunuyor. Bu b\u00f6lge 6 ay ya\u011f\u0131\u015fl\u0131 6 ay kurakl\u0131k d\u00f6nemlerinin ge\u00e7irildi\u011fi ki ya\u011fmurlar\u0131n \u00e7ok ciddi oranda. \u00dclkemizle k\u0131yaslanamayacak \u015fiddette sel felaketlerine neden oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Tropikal b\u00f6lgelerin asl\u0131nda su konusunda teknik olarak bir s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 yok, suya sahipler ancak suyu y\u00f6netme hususunda sorunlar var. Su y\u00f6netiminde olu\u015fan sorunlar\u0131n temel sebebi ise maddi imk\u00e2ns\u0131zl\u0131klar olarak \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. \u00c7ok b\u00fcy\u00fck nehirlere sahip olmalar\u0131na ra\u011fmen bu kaynaklar\u0131 \u015fehirlerine \u00e7ekebilecek altyap\u0131y\u0131 olu\u015fturam\u0131yorlar veya ya\u011f\u0131\u015fl\u0131 d\u00f6nemde ya\u011fmuru muhafaza edecek bir sistem, baraj in\u015fa edemiyorlar. Bu durum onlar\u0131n temiz suya ula\u015fmakta en b\u00fcy\u00fck engellerden biri olarak g\u00f6z\u00fck\u00fcyor” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Asya\u2019da as\u0131l sorun kirli su<\/p>\n
\u0130DDEF\u2019in su problemi ya\u015fanan \u00fclkelere bizzat gidip yerinde tespitlerde bulunarak haz\u0131rlanan raporlar kapsam\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmalar yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izen \u015eenol, “Su krizinin bir ba\u015fka \u015fekli de Asya\u2019da ya\u015fan\u0131yor. D\u00fcnya n\u00fcfusunun b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bu co\u011frafyada fiziksel anlamda su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yleyemeyiz. \u00c7\u00fcnk\u00fc Asya su varl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde yokluk \u00e7ekiyor. Daha do\u011fru ifadeyle kirli suya mahkum ya\u015famak zorunda kal\u0131yor. Asya\u2019da Afrika\u2019n\u0131n tropikal b\u00f6lgeleriyle ayn\u0131 sorun ya\u015fan\u0131yor. Tabi Asya\u2019daki problem daha \u00e7ok temizlikle ilgili bir durum. G\u00fcney Asya dedi\u011fimiz b\u00f6lge D\u00fcnya n\u00fcfusunun yo\u011fun olarak ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir co\u011frafya, hal b\u00f6yle olunca oradaki temiz su kaynaklar\u0131n kirlenmesi de ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oluyor. Temiz sular\u0131n kirlenmesi demek, oradaki hastal\u0131klar\u0131n ciddi oranda artmas\u0131 anlam\u0131na geliyor” dedi.<\/p>\n
Afrika ve Asya\u2019da yar\u0131m milyon insan\u0131 suya kavu\u015ftu<\/p>\n
\u0130slami e\u011fitim ve insani yard\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yapan \u0130DDEF\u2019in su projeleriyle insanlar\u0131 hayata ba\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan \u015eenol, “\u0130DDEF olarak 2010 y\u0131l\u0131ndan bu yana bin 700 civar\u0131nda su kuyusu a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 yapt\u0131k. Bu kuyulardan yakla\u015f\u0131k yar\u0131m milyon insan\u0131n faydaland\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Hem Afrika hem de Asya\u2019da bu bizim i\u00e7in ger\u00e7ekten \u00f6nemli bir e\u015fik ve gittik\u00e7e de say\u0131lar\u0131m\u0131z art\u0131yor. Bu kuyulardan faydalanmak sadece sudan faydalanmak, suyu temin etmekle ilgili de\u011fil ayn\u0131 zamanda biz kuyular\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6zellikle \u0130slami e\u011fitim \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z b\u00f6lgelerde a\u00e7\u0131yoruz ve medreselerimizde suyun kullan\u0131m\u0131 ve temizlik konusunda da e\u011fitim veriyoruz. D\u00fcnya \u00fczerinde \u00e7ocuk \u00f6l\u00fcmlerinin en \u00f6nemli sebeplerinden bir olan suyla ilgili salg\u0131n hastal\u0131klar\u0131n asl\u0131nda \u00e7\u0131k\u0131\u015f kayna\u011f\u0131 hijyen noktas\u0131ndaki eksiklik. \u00d6zellikle maddi anlamda s\u0131k\u0131nt\u0131 \u00e7eken b\u00f6lgelerdeki insanlar\u0131n yetersiz hijyen bilgisine sahip olmas\u0131, bu t\u00fcr hastal\u0131klara yakalanma riskini art\u0131r\u0131yor ve \u00e7o\u011funlukla sonu \u00f6l\u00fcmle bitiyor. Dolay\u0131s\u0131yla hijyen e\u011fitimi bu noktada olduk\u00e7a \u00f6nem kazan\u0131yor. Bu e\u011fitimi vererek insanlar\u0131n hastal\u0131\u011fa yakalanmas\u0131n\u0131n ve \u00f6l\u00fcmle sonu\u00e7lanmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilebilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Medreselerdeki hocalar\u0131m\u0131z, b\u00f6lgelerdeki partner kurulu\u015flar\u0131m\u0131z arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u00f6zellikle \u00e7ocuklara ve ev han\u0131mlar\u0131na genel e\u011fitimler veriyor” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
Su kuyusuna alternatif su \u00e7\u00f6z\u00fcmleri<\/p>\n
Su kuyusu ile birlikte b\u00f6lge \u00f6zelliklerinin g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131narak farkl\u0131 su \u00e7\u00f6z\u00fcmleri olu\u015fturulmas\u0131n\u0131n \u00f6nemine vurgu yapan \u015eenol, “Afrika \u00fclkeleri Gana, Gine, Tanzanya, Kenya ve Uganda tropikal iklim ku\u015fa\u011f\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131 gibi yeralt\u0131ndaki sular topra\u011f\u0131n 20-30 metre alt\u0131nda bulunuyor. Bu nedenle buralarda elle kaz\u0131lan kuyular\u0131m\u0131z oldu\u011fu gibi artezyen y\u00f6ntemiyle daha derinlerdeki suya ula\u015f\u0131yoruz. Asya b\u00f6lgesinde ise su kuyular\u0131 ile birlikte Biosand Filtre dedi\u011fimiz kirli sular\u0131n ar\u0131t\u0131lmas\u0131 ve y\u00fczde 99 oran\u0131nda bakterilerden ar\u0131t\u0131larak \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde suyun i\u00e7meye haz\u0131r hale getirilmesini sa\u011flayan bir projemiz var. Kirli sular\u0131n temizlenmesinde uzun y\u0131llard\u0131r ba\u015fvurulan bu sistemi biz de uygulayarak Filipinler, Banglade\u015f, Hindistan, Nepal\u2019de kirli sular\u0131n ar\u0131nd\u0131r\u0131larak i\u00e7ilebilir hale getirilmesini sa\u011flad\u0131k, sa\u011flamaya devam ediyoruz. Filipinler\u2019de Biosand Filtre ilgili olduk\u00e7a g\u00fczel geri d\u00f6n\u00fc\u015fler ald\u0131k. Baz\u0131 b\u00f6lgelerde insanlar bu sistemi biliyor ama baz\u0131 b\u00f6lgelerde insanlar bununla hi\u00e7 kar\u015f\u0131la\u015fmam\u0131\u015flar ve ger\u00e7ekten \u00e7ok ho\u015flar\u0131na giden bir \u00e7al\u0131\u015fma oldu” dedi.<\/p>\n
“Ya\u011fmur hasad\u0131 ile sular bo\u015fa ak\u0131p gitmeyecek”<\/p>\n
Farkl\u0131 su \u00e7\u00f6z\u00fcmleri ile insanlar\u0131 suya kavu\u015fturmay\u0131 hedeflediklerini belirten \u0130DDEF Proje Birimi Sorumlusu Talha \u015eenol, “Asya ve Afrika\u2019n\u0131n tropikal iklim ku\u015fa\u011f\u0131 \u00e7ok ciddi ya\u011fmur alan bir b\u00f6lge olmas\u0131na ra\u011fmen kirli su sorunu burada ba\u015fl\u0131yor. Suya sahipler ama bunun birincisi n\u00fcfusun fazla olmas\u0131ndan dolay\u0131, ikincisi de maddi imk\u00e2ns\u0131zl\u0131klardan dolay\u0131 suyu temiz olarak koruyam\u0131yorlar. Kirli sular\u0131n temiz hale d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi i\u015fleminin yan\u0131 s\u0131ra bir farkl\u0131 projemiz de ya\u011fmur sular\u0131n\u0131n toplanmas\u0131yla ilgili. Afrika\u2019n\u0131n ya\u011fmur alan bu b\u00f6lgelerinde ve G\u00fcney Asya\u2019da \u2019ya\u011fmur hasad\u0131\u2019 veya \u2019ya\u011fmur haznesi\u2019 olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z projelerimizi hayata ge\u00e7irece\u011fiz ve ya\u011fmur suyu bo\u015fa ak\u0131p gitmeyecek. Bu projede evlerin ya da bah\u00e7elerin i\u00e7erisine kurulan basit sistemlerle ya\u011fmur suyunun toplanmas\u0131 ve bunun y\u0131l i\u00e7inde kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 ama\u00e7l\u0131yoruz” diye konu\u015ftu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130DDEF, SU PROBLEMLER\u0130YLE M\u00dcCADELE ED\u0130LEN AFR\u0130KA VE ASYA KITASINDA HAYIRSEVERLER\u0130N DESTE\u011e\u0130YLE A\u00c7TIRDI\u011eI SU KUYULARI SAYES\u0130NDE YAKLA\u015eIK YARIM M\u0130LYON \u0130NSANI SUYA KAVU\u015eTURDU.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":201503,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[20710,7865,44303,712,294],"class_list":["post-201502","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-afrikaya","tag-asya","tag-iddeften","tag-suyu","tag-yasam"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/iddeften-asya-ve-afrikaya-yasam-suyu_3cb38f0.jpg?fit=1000%2C562","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-Qq2","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/201502","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=201502"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/201502\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/201503"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=201502"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=201502"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=201502"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}