Son y\u0131llarda \u00e7ift\u00e7ilerce ithal tohum kullan\u0131m\u0131 art\u0131\u015f g\u00f6sterirken, Dicle \u00dcniversitesi Ziraat Fak\u00fcltesi Tar\u0131m Bitkileri \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Mehmet Y\u0131ld\u0131r\u0131m, \u00e7ift\u00e7ilere bu konuda uyar\u0131da bulundu. Y\u0131ld\u0131r\u0131m, insanlar\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenmesi i\u00e7in yerli tohumun \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n
Son y\u0131llarda \u00e7ift\u00e7iler, pamuk, bu\u011fday, m\u0131s\u0131r ve bir\u00e7ok tohum kullan\u0131m\u0131nda ithal tohum tercihinde bulunuyor. \u00c7ift\u00e7ilerin tercih ettikleri ithal tohumlar, hem verim d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcne sebebiyet veriyor, hem de beraberinde bir\u00e7ok hastal\u0131k getirip a\u015f\u0131r\u0131 ila\u00e7lamaya neden oluyor. Dicle \u00dcniversitesi Ziraat Fak\u00fcltesi Tar\u0131m Bitkileri \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Mehmet Y\u0131ld\u0131r\u0131m, \u00e7ift\u00e7ilere bu konuda uyar\u0131da bulundu. Yerli tohumdaki faydalara ve yabanc\u0131 tohumdaki zararlara dikkat \u00e7eken a\u00e7\u0131klamada bulunan Prof. Dr. Y\u0131ld\u0131r\u0131m, \u00f6ncelikli olarak b\u00fct\u00fcn \u00e7ift\u00e7ilere sertifikal\u0131 tohum kullanmalar\u0131n\u0131 tavsiye etti\u011fini s\u00f6yledi. Sertifikal\u0131 tohumun bir\u00e7ok avantaj\u0131 oldu\u011funu, verimde art\u0131\u015f sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Prof. Dr. Mehmet Y\u0131ld\u0131r\u0131m, \u201cTabii burada g\u00fcvenilir tohumlar\u0131 kullanmam\u0131z gerekiyor. Bunun haricinde her y\u00f6reye uygun \u00e7e\u015fitler var, bunlar\u0131n se\u00e7ilmesi gerekiyor. Hibrit tohumlarda verim y\u00fcksek, fakat bu hibrit tohumlar kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman bunlar y\u00fcksek verim vermesinin yan\u0131nda fazla g\u00fcbre istiyor, fazla ila\u00e7 istiyor. Bunlarda \u00e7evreyi olumsuz y\u00f6nde etkileyebiliyor. Birde \u00e7ift\u00e7imizin eski yerli tohumlar\u0131 var. \u015eimdi bu yerli tohumlar \u00e7ok \u00f6nemli. Maalesef yerli tohumlar bu hibrit tohumlarla, yeni geli\u015ftirilen tohumlarla rekabet edemiyor. Ancak bizim insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan beslenmemiz a\u00e7\u0131s\u0131ndan da bu yerli tohumlar \u00e7ok \u00f6nemli. Bunlar\u0131 daha \u00e7ok organik tar\u0131mda kullan\u0131rsak bunlar organik tar\u0131ma uygun, di\u011ferleri ile rekabet edebiliyor. Bu bak\u0131mdan yerli tohumlar\u0131 kaybetmeden organik tar\u0131mda kullanabilirsek insan beslenmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemlidir\u201d dedi.<\/p>\n
\u201cBu\u011fday ve arpada y\u00fczde y\u00fcz kendi ihtiyac\u0131m\u0131z\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131yoruz\u201d<\/p>\n
GDO\u2019lu tohumlara kar\u015f\u0131 uyar\u0131larda bulunan Prof. Dr. Y\u0131ld\u0131r\u0131m, \u201cBu bak\u0131mdan \u00e7ift\u00e7ilerin mutlaka ka\u00e7ak tohumlar kullanmamas\u0131 gerekiyor. Onlar\u0131 kullan\u0131rsak hem hastal\u0131klar geliyor, hem yabanc\u0131 tohumlar bu otlarla gelebilir ve en tehlikelisi de hi\u00e7 g\u00f6r\u00fcnmeyen hastal\u0131klar bir geldi\u011fi zaman tarladan tekrar \u00e7\u0131km\u0131yor. \u00dclkemiz \u015fu anda tohum \u00fcretiminde iyi bir seviyeye geldi. \u00d6zellikle bu\u011fday ve arpada y\u00fczde y\u00fcz kendi ihtiyac\u0131m\u0131z\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131yoruz. Eksik olan kendi ara\u015ft\u0131rmam\u0131z\u0131 yap\u0131p d\u0131\u015far\u0131 kaynaklara ba\u011fl\u0131 kalmadan kendi tohumlar\u0131 m\u0131z\u0131 geli\u015ftirebilmemiz. T\u00fcrkiye de sat\u0131lan tohumlar\u0131 yine biz \u00fcretiyoruz ama maalesef patentlerin \u00e7o\u011fu yabanc\u0131lara ait. Diyarbak\u0131r\u2019da Lice domatesi var. Lezzeti falan \u00e7ok g\u00fczel, ancak depolamaya dayan\u0131kl\u0131 de\u011fil. Bir \u00e7al\u0131\u015fma ile dayan\u0131kl\u0131 hale getirilirse o da normal \u00e7e\u015fit gibi kullan\u0131labilir. Hem insanlar eski lezzette ula\u015f\u0131r, hem b\u00f6lgede kalk\u0131nma olu\u015fur, hem de kendi tohumumuzu g\u00fcven i\u00e7inde yemi\u015f oluruz. \u00c7ift\u00e7iye tohum gitmeden \u00f6nce ya kooperatifler, ya \u00fcniversiteler, ya da tar\u0131m m\u00fcd\u00fcrl\u00fcklerinin bunu bir \u00f6n denemeden ge\u00e7irmesi gerekiyor\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
\u201cYabanc\u0131 tohum hastal\u0131klar\u0131 beraberinde getiriyor\u201d<\/p>\n
Y\u0131llard\u0131r \u00e7ift\u00e7ilik yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Zeki Kaya, \u00fcretici olarak yabanc\u0131 tohuma kar\u015f\u0131 olduklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. Kaya, \u201cYabanc\u0131 tohum ekti\u011fimiz zaman beraberinde ila\u00e7lama gerektiriyor, verimi azd\u0131r. Yerli tohum \u00f6yle de\u011fildir. Yerli tohum g\u00fcvenli tohumdur, nereden ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 biliyoruz. \u0130la\u00e7lama fazla gerektirmiyor, verimi fazlad\u0131r. Onun i\u00e7in biz yerli tohum istiyoruz, d\u0131\u015far\u0131dan tohum getirilmesini istemiyoruz, ona kar\u015f\u0131y\u0131z. Biz yabanc\u0131 tohum da ekmi\u015fiz, yerli tohum da ekmi\u015fiz. Yabanc\u0131 tohum hastal\u0131klar\u0131 beraberinde getiriyor. \u00d6rne\u011fin pas ilac\u0131 eskiden yoktu. Bu yabanc\u0131 tohumlarla beraber pas ilac\u0131 gerektiriyor. Ama yerli tohumda \u00f6yle bir \u015fey yok\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
12 y\u0131ld\u0131r pamuk \u00fcreticisi ve \u00e7ift\u00e7ilik yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydeden Nurettin Ak\u0131nc\u0131, eskiden tohumlar\u0131n b\u00f6yle olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ila\u00e7 pek kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydetti. Ak\u0131nc\u0131, \u201c\u015eu an pamuk ila\u00e7la olmu\u015f. Yabanc\u0131 tohumda ila\u00e7lama \u00e7ok gidiyor. \u0130la\u00e7lamas\u0131 \u00e7ok oldu\u011fu zamanda zarard\u0131r. Yerli tohum oldu\u011funda daha iyidir. Fiyat iyi olmasa da \u00e7ift\u00e7i kendini kurtar\u0131yordu. Ama bu \u015fekil hem yabanc\u0131 tohum oldu, hem ila\u00e7lamas\u0131 oldu, fiyatta iyi olmad\u0131\u011f\u0131 zaman \u00e7ift\u00e7i zarar ediyor\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
SON YILLARDA \u00c7\u0130FT\u00c7\u0130LER TARAFINDAN \u0130THAL TOHUM KULLANIMI ARTI\u015e G\u00d6STER\u0130RKEN, D\u0130CLE \u00dcN\u0130VERS\u0130TES\u0130 Z\u0130RAAT FAK\u00dcLTES\u0130 TARIM B\u0130TK\u0130LER\u0130 \u00d6\u011eRET\u0130M \u00dcYES\u0130 PROF. DR. MEHMET YILDIRIM, \u00c7\u0130FT\u00c7\u0130LERE BU KONUDA UYARIDA BULUNDU.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":202927,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[1],"tags":[12186,4750,914,17751],"class_list":["post-202926","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-ithal","tag-tohum","tag-uyarisi","tag-uzmanlardan"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/uzmanlardan-ithal-tohum-uyarisi_e3a1649.jpg?fit=1000%2C666","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-QN0","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/202926","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=202926"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/202926\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/202927"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=202926"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=202926"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=202926"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}