\u0130\u015fletim sistemi Microsoft Windows 10\u2019un son g\u00fcncellemesi bilgisayarlar\u0131n donan\u0131m performans\u0131n\u0131 g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr \u015fekilde etkileyince \u2018planl\u0131 eskitme\u2019 tart\u0131\u015fmalar\u0131 yeniden ba\u015flad\u0131.<\/p>\n
\u0130\u015fletim sistemi g\u00fcncellemeleri g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131m\u0131zda \u00f6nemli bir yer tutuyor. Cep telefonlar\u0131, bilgisayar ya da televizyonlar\u0131m\u0131zda yap\u0131lan her g\u00fcncelleme ile i\u015fletim sisteminin haf\u0131za, i\u015flemci ve ge\u00e7ici bellek kullan\u0131m\u0131 art\u0131yor. B\u00f6ylece g\u00fcnl\u00fck hayatta yo\u011fun olarak kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z e\u015fyalar\u0131m\u0131z\u0131n kullan\u0131m \u00f6mr\u00fc k\u0131s\u0131tlan\u0131yor.<\/p>\n
\u0130stanbul Ayd\u0131n \u00dcniversitesi M\u00fchendislik Fak\u00fcltesi Bilgisayar M\u00fchendisli\u011fi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Kutluk \u00d6zg\u00fcven, “planl\u0131 eskitme”yi dev \u015firketlerin ve k\u00fcresel piyasaya h\u00e2kim konumdaki \u00fclkelerin bilin\u00e7li olarak yapt\u0131klar\u0131, daha fazla satmak ama\u00e7l\u0131 bir taktik oldu\u011funu s\u00f6yledi. 1920\u2019lerde Amerika\u2019da planl\u0131 eskitme ad\u0131 verilen bu y\u00f6ntemin, t\u00fcketimi art\u0131r\u0131p insanlar\u0131n s\u00fcrekli firmalara para ta\u015f\u0131mas\u0131n\u0131 hedefledi\u011fini belirtti.<\/p>\n
Bilgisayar ve ileti\u015fim cihazlar\u0131n\u0131n donan\u0131mlar\u0131 her y\u0131l iki kat h\u0131zlanmakta diyen Prof. Dr. \u00d6zg\u00fcven, 50 y\u0131ld\u0131r devam eden bu geli\u015fime Moore Yasas\u0131 dendi\u011fini ve b\u00fcy\u00fck \u015firketlerin aras\u0131nda kararla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir teknoloji geli\u015ftirme h\u0131z\u0131 oldu\u011funu iddia ederek, \u201cYine de bu cihazlar\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ran ana yaz\u0131l\u0131m olan i\u015fletim sistemleri bunlara uyacak \u015fekilde tasarlanabilirdi. Cihazlarda da h\u0131zl\u0131 geli\u015fen i\u015flemci ya da bellek gibi b\u00f6l\u00fcmler de\u011fi\u015fip ana cihaz kalacak \u015fekilde tasarlamak, b\u00fct\u00fcn cihaz\u0131 atmaya gerek b\u0131rakmamak m\u00fcmk\u00fcn olabilirdi. Aksine gerek yaz\u0131l\u0131mlar gerekse donan\u0131mlar bireylerin s\u00fcrekli olarak bunlar\u0131 yenilemesi amac\u0131yla yap\u0131lmaktad\u0131r\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
Planl\u0131 eskitmeyle m\u00fccadelenin yollar\u0131n\u0131 da anlatan Prof. Dr. \u00d6zg\u00fcven, \u201cPlanl\u0131 eskitmeyle iki farkl\u0131 katmanda m\u00fccadele edebiliriz. Bir yandan devlet olarak bir strateji izlerken bir yandan da bunu beklemeden biz bireysel bir yol izleyebiliriz. Devlet, T\u00fcrkiye ve \u00e7evre \u00fclkeler gibi y\u00fcz milyonlarca m\u00fc\u015fteriden olu\u015fan pazara y\u00f6nelik, ana kasas\u0131 ve temel par\u00e7alar\u0131 kolayca eskimeyecek, par\u00e7alar\u0131 zamanla ve farkl\u0131 d\u00f6nemlerde de\u011fi\u015ftirilebilecek, b\u00f6ylece \u00e7ok daha az masraf olu\u015fturacak bir yolu benimseyen sistemler planlayabilir ve \u00fcretilmesi i\u00e7in koordinasyon yapabilir. Di\u011fer yandan, geli\u015ftirilecek \u00f6zg\u00fcr yaz\u0131l\u0131mlarla, eski par\u00e7alar\u0131 de\u011fi\u015ftirilmese bile tam olarak \u00e7al\u0131\u015fabilecek ancak performans olarak belki daha yava\u015f olabilecek, ancak bunu da ak\u0131ll\u0131 y\u00f6ntemler ve yaz\u0131l\u0131m teknolojisinin geli\u015fmesiyle k\u0131smen kapatacak programlar\u0131n geli\u015fmesi i\u00e7in \u00f6nc\u00fcl\u00fck yapabilir. Ayr\u0131ca bireylerin de yapabilecekleri var. Bunlar\u0131n aras\u0131nda ku\u015fkusuz \u00e7ok zorunlu olmayan de\u011fi\u015fiklikler i\u00e7in mutlaka cihaz ve yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirme zorunlulu\u011fu hissedilmemesi, toplum bask\u0131s\u0131na direnilmesi, daha uzun s\u00fcre kullanmak i\u00e7in cihazlar\u0131n \u00f6zellikle hareketli par\u00e7alar\u0131n\u0131 \u00e7ok hassas kullanmak, s\u00fcrekli \u00f6nlem almak, ekran\u0131n\u0131 korumak gibi yollar bulunmakta. Teknolojik olarak se\u00e7eneklerdeyse al\u0131nacak yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n giderek a\u00e7\u0131k kaynak kodlu olmas\u0131na dikkat etmek, a\u00e7\u0131k kaynak kod alternatifleri almak, bulut \u00f6zelliklerini daha iyi kullanarak daha az verinin cihazlarda bulunmas\u0131, bu sayede daha y\u00fcksek performans g\u00f6stermesini sa\u011flamak gibi bireysel ek \u00f6nlemler de al\u0131nabilir. Gerek devlet \u00f6l\u00e7e\u011finde gerekse birey olarak bilin\u00e7li bir yakla\u015f\u0131m elde edildi\u011finde, \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n s\u00f6m\u00fcr\u00fc y\u00f6ntemlerinden biri olan Planl\u0131 Eskitmeye kar\u015f\u0131 m\u00fccadele edilebilir\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
PLANLI ESK\u0130TME HAKKINDA A\u00c7IKLAMALARDA BULUNAN PROF. DR. KUTLUK \u00d6ZG\u00dcVEN, \u201cTEKNOLOJ\u0130 \u015e\u0130RKETLER\u0130 VE K\u00dcRESEL P\u0130YASAYA H\u00c2K\u0130M \u00dcLKELER PLANLI ESK\u0130TME YAPARAK T\u00dcKET\u0130ME ZORLUYOR\u201d \u0130FADELER\u0130N\u0130 KULLANDI.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":204329,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[24],"tags":[51585,6491,341,51586,6417,17276,8190],"class_list":["post-204328","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji","tag-eskitme","tag-planli","tag-teknoloji","tag-tuketime","tag-ureticileri","tag-yaparak","tag-zorluyor"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/teknoloji-ureticileri-planli-eskitme-yaparak-tuketime-zorluyor_267dad0.jpg?fit=664%2C354","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-R9C","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/204328","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=204328"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/204328\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":204372,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/204328\/revisions\/204372"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/204329"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=204328"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=204328"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=204328"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}