{"id":205034,"date":"2019-09-19T15:32:14","date_gmt":"2019-09-19T12:32:14","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/unlu-tarihci-yazar-prof-dr-ilber-ortayli\/"},"modified":"2019-09-19T15:32:14","modified_gmt":"2019-09-19T12:32:14","slug":"unlu-tarihci-yazar-prof-dr-ilber-ortayli","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/unlu-tarihci-yazar-prof-dr-ilber-ortayli\/","title":{"rendered":"\u00dcnl\u00fc Tarih\u00e7i-Yazar Prof. Dr. \u0130lber Ortayl\u0131:"},"content":{"rendered":"<p>\u00dcnl\u00fc Tarih\u00e7i-Yazar Prof. Dr. \u0130lber Ortayl\u0131, Balkan devletlerinin her zaman kendi i\u00e7lerinde g\u00f6\u00e7 ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 belirterek, \u201cBu g\u00f6\u00e7ler i\u00e7erisinde gelen muhaciri kabul etmeye en haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olan \u00fclke her zaman T\u00fcrkiye olmu\u015ftur\u201d dedi.<\/p>\n<p>Trakya \u00dcniversitesi ev sahipli\u011finde T\u00fcrk Tarih Kurumu, Burdur Mehmet Akif Ersoy \u00dcniversitesi, T\u00fcrk \u0130\u015fbirli\u011fi ve Koordinasyon Ajans\u0131 Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 (T\u0130KA), Os\u0131jek Jos\u0131p Juraj Strossmayer \u00dcniversitesi (H\u0131rvatistan) ve Tuzla \u00dcniversitesi (Bosna-Hersek) i\u015f birli\u011finde d\u00fczenlenecek olan \u201cBalkan Tarihi Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Sempozyumu\u201d bu y\u0131l \u201cBalkanlar\u2019a ve Balkanlar\u2019dan Anadolu\u2019ya G\u00f6\u00e7ler (Osmanl\u0131\u2019dan Cumhuriyet\u2019e)\u201d temas\u0131yla sempozyum ger\u00e7ekle\u015ftirildi.<\/p>\n<p>Trakya \u00dcniversitesi Balkan Kongre Merkezi\u2019nde d\u00fczenlenen, sempozyuma \u00fcnl\u00fc tarih\u00e7i Prof. Dr. \u0130lber Ortayl\u0131 ve Prof. Dr. erbo Rastoder\u2019\u2019\u0131n kat\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>\u201cEdirne bizim tarihimizdeki payitahtlardan birisidir\u201d<\/p>\n<p>Balkanlar\u2019a ve Balkanlar\u2019dan Anadolu\u2019ya g\u00f6\u00e7ler (Osmanl\u0131\u2019dan Cumhuriyet\u2019e) konular\u0131na de\u011finerek, bir konu\u015fma ger\u00e7ekle\u015ftirilen Prof. Dr. \u0130lber Ortayl\u0131, \u201cEdirne\u2019de g\u00f6\u00e7 \u00fczerinde konu\u015faca\u011f\u0131z. Edirne\u2019de tarihte 2 kere g\u00f6\u00e7 ya\u015fad\u0131. Birisi fetihten hemen sonra daha I. Murat zaman\u0131nda Anadolu\u2019dan yap\u0131lan g\u00f6\u00e7lerle ve ard\u0131ndan Rumeli\u2019deki ana vatan\u0131n kaybedili\u015fi s\u0131ras\u0131nda bug\u00fcnk\u00fc Bulgaristan, Yunanistan, Makedonya ve Arnavutluk\u2019ta kalan k\u0131s\u0131mlarda ana vatana yap\u0131lan b\u00fcy\u00fck g\u00f6\u00e7 oldu. Bu g\u00f6\u00e7lerle Edirne olu\u015ftu. Bizim i\u00e7in tarihte g\u00f6\u00e7\u00fcn olu\u015fturdu\u011fu, T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn en kozmopolit, en b\u00f6lgesel renklili\u011fi ta\u015f\u0131yan ve dolay\u0131s\u0131yla da ba\u015fka gruplarla temas\u0131 \u00e7ok olan bir payitahttan bahsediyoruz. Edirne bizim tarihimizdeki payitahtlardan birisidir. \u015euras\u0131 ger\u00e7ek ki bu \u015fehirde bu hayat\u0131 ya\u015fad\u0131k. Buras\u0131 imparatorlar\u0131n dikkatini \u00e7eken bir yer oldu her zaman. Hadrianus bu \u015fehri yeniden kurdu. Murat H\u00fcdavendigar\u2019dan beri Osmanl\u0131 imparatorlu\u011fu \u015fehri say\u0131s\u0131z eserlerle donatt\u0131. B\u00fct\u00fcn Osmanl\u0131 mimarisinin, do\u011fu mimarisinin ve as\u0131l b\u00fcy\u00fck mimar olan Mimar Sinan\u2019\u0131n en b\u00fcy\u00fck eseriyle dalgalanan bir \u015fehirdeyiz. Bu \u015fehrin halk\u0131 Balkanlar\u2019\u0131n Bosna\u2019dan Deliorman\u2019a kadar, Kuzey\u2019den G\u00fcney\u2019e Yanya\u2019ya kadar uzanan g\u00f6\u00e7menleridir\u201d dedi.<\/p>\n<p>\u201c15. as\u0131rlar\u0131 ya\u015fayan insanlarla bizim tarih\u00e7ilerimizin fikir d\u00fcnyalar\u0131 \u00e7ok farkl\u0131d\u0131r\u201d<\/p>\n<p>Ortayl\u0131, g\u00f6\u00e7 konusunda 15\u2019nci as\u0131rlar\u0131 ya\u015fayan insanlarla \u015fu anki tarih\u00e7ilerin fikir d\u00fcnyalar\u0131n\u0131n \u00e7ok farkl\u0131 oldu\u011funu vurgulayarak, \u201cG\u00f6\u00e7 ikilidir. \u0130nsanlar Balkanlar\u2019a g\u00f6\u00e7t\u00fcler. Bu hi\u00e7 kolay bir i\u015f de\u011fildir. G\u00f6\u00e7 konusunda 15\u2019nci as\u0131rlar\u0131 ya\u015fayan insanlarla bizim tarih\u00e7ilerimizin fikir d\u00fcnyalar\u0131 \u00e7ok farkl\u0131d\u0131r. Hi\u00e7 kimse Karaman\u2019dan, Kastamonu\u2019dan Rumeli\u2019ye gitmeyi, g\u00f6\u00e7e zorlanmay\u0131 hi\u00e7 istemedi. Ama ondan sonra da tarih o insanlar\u0131n torunlar\u0131n\u0131 tekrardan buraya s\u00fcr\u00fckledi\u011fi zaman da bedbin oldular. Ama her seferinde de T\u00fcrk halk\u0131 dirilmeyi ve geldi\u011fi b\u00f6lgeyi ya\u015fatmay\u0131 bilmi\u015ftir. En b\u00fcy\u00fck g\u00f6\u00e7\u00fcm\u00fcz \u015f\u00fcphesiz ki 1853-1856 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda K\u0131r\u0131m ve Kafkasya\u2019dan \u00f6nce Dobruca\u2019ya ard\u0131ndan T\u00fcrk-Rus sava\u015f\u0131nda Bulgaristan\u2019a, Balkan sava\u015f\u0131ndan sonra b\u00fct\u00fcn Balkanlardan T\u00fcrkiye\u2019ye g\u00f6\u00e7 olmu\u015ftur. Bu \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u00c7a\u011fda\u015f T\u00fcrkiye\u2019nin s\u0131n\u0131rlar\u0131 o zaman tespit edilmi\u015ftir. Edirne, fetihten beri ilk defa elden \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Kahraman bir m\u00fcdahale ve ard\u0131ndan yeniden imparatorluk topraklar\u0131na kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r\u201d dedi.<\/p>\n<p>\u201cMuhaciri kabul etmeye en haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olan T\u00fcrkiye olmu\u015ftur\u201d<\/p>\n<p>Balkan devletlerinin her zaman kendi i\u00e7lerinde g\u00f6\u00e7 ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 anlatan Ortayl\u0131, \u201cBu g\u00f6\u00e7ler i\u00e7erisinde gelen muhaciri kabul etmeye en haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olan T\u00fcrkiye olmu\u015ftur. Hi\u00e7bir zaman yerinden kopan gelen insanlar hayatlar\u0131ndan memnun olmazlar. Eski \u00f6zlenir. Fakat eskinin ac\u0131 hat\u0131ralar\u0131n\u0131 unutanlar da yine T\u00fcrkler olmu\u015ftur. Yerle\u015ftikleri toprakta Balkan devletlerinin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00f6\u00e7 problemine benzeyen sorunlar\u0131 daha kolay ve daha te\u015fkilatl\u0131 halletmi\u015flerdir. Bu bir imparatorluk gelene\u011fidir. Dolay\u0131s\u0131yla T\u00fcrkiye bundan da kazan\u00e7l\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. B\u00fcy\u00fck g\u00f6\u00e7lerin son d\u00f6nemlerini hat\u0131rlayal\u0131m. 1912\u2019den sonra T\u00fcrkiye, Balkanlar\u2019dan gelen g\u00f6\u00e7menler sayesinde hem yeni bir T\u00fcrk\u00e7\u00fc safhaya ge\u00e7mi\u015f milliyet\u00e7ilikle olan ba\u011f\u0131 kuvvetlenmi\u015ftir ve ayn\u0131 zamanda da tar\u0131mdaki geli\u015fmeler bunu izlemektedir. \u015eayet Osmanl\u0131-Rus sava\u015f\u0131ndan sonra Dobruca ve Deliormanl\u0131\u2019dan g\u00f6\u00e7menler gelmese bunlar\u0131n da arkas\u0131nda K\u0131r\u0131ml\u0131lar olmasa Eski\u015fehir ovas\u0131n\u0131n tar\u0131ma bu kadar verimli girmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131. 1895 Osmanl\u0131-Yunan sava\u015f\u0131nda ilk defad\u0131r ki ordumuz kendi tah\u0131llar\u0131yla beslenmi\u015ftir. Bu \u00e7ok \u00f6nemlidir. Anadolu\u2019nun tohumlar\u0131 zirai medeniyete, zirai end\u00fcstriye ve okulla\u015fmaya a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>\u201cRumeli\u2019den gelen g\u00f6\u00e7menlerle T\u00fcrkiye\u2019deki s\u0131nai-iktisadi yap\u0131 her zaman de\u011fi\u015fmi\u015ftir\u201d<\/p>\n<p>Ortayl\u0131, \u201c\u015euras\u0131 bir ger\u00e7ektir. Rumeli\u2019den gelen g\u00f6\u00e7menlerle T\u00fcrkiye\u2019deki iktisadi-s\u0131nai yap\u0131 her zaman de\u011fi\u015fmi\u015ftir. Ac\u0131 hat\u0131rlar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda, insanlar\u0131n haklar\u0131n\u0131n gasp edilmesinin d\u0131\u015f\u0131nda bir bak\u0131mdan g\u00f6\u00e7 denen olaya m\u00fcte\u015fekkiriz. E\u011fer 1980\u2019den sonra Todor Jivkov zaman\u0131nda Bulgaristan\u2019\u0131n zorlad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6\u00e7 olmasa belki de T\u00fcrkiye\u2019deki \u015fehirlerindeki bu ani de\u011fi\u015fimi kavramak m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019nin kasabalar\u0131, k\u00fc\u00e7\u00fck \u015fehirleri hekimlerimizin yan\u0131nda eksikli\u011fi sa\u011fl\u0131k personelinin en iyilerini g\u00f6rd\u00fc. K\u00fc\u00e7\u00fck merkezlerimiz elektrik\u00e7i, marangoz, ziraat uzman\u0131, tamirci tan\u0131d\u0131. K\u00fc\u00e7\u00fck \u015fehirlerimizde yap\u0131la\u015fma ve yenilikler g\u00f6zlemlendi. Hayat\u0131m\u0131zda baz\u0131 de\u011fi\u015fikliklere \u015fahit olduk. Benim hocas\u0131 oldu\u011fum \u00fcniversitelerde bile Bulgaristan\u2019dan gelen \u00f6\u011frencilerin en iyi \u00f6\u011frencileri te\u015fkil etti\u011fi, Bulgaristan e\u011fitim sisteminin nimetlerini buraya aktard\u0131klar\u0131na \u015fahit oldum. Zor bir hayat ya\u015fam\u0131\u015flard\u0131, o zor hayatta \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 \u00f6\u011frenmi\u015flerdi ve o gayreti bu memlekete a\u015f\u0131lad\u0131lar\u201d dedi.<\/p>\n<p>\u201cSanayile\u015fmede ve geli\u015fmede Balkanlardan yap\u0131lan b\u00fcy\u00fck g\u00f6\u00e7\u00fcn son derece b\u00fcy\u00fck faydalar\u0131 oldu\u201d<\/p>\n<p>Sanayile\u015fmede ve geli\u015fmede Balkanlardan yap\u0131lan b\u00fcy\u00fck g\u00f6\u00e7\u00fcn son derece b\u00fcy\u00fck faydalar\u0131 oldu\u011funa de\u011finen Prof. Dr. \u0130lber Ortayl\u0131, \u201cMontaj end\u00fcstirisinde, arkas\u0131ndan b\u00fcy\u00fck end\u00fcstrile\u015fmede, tar\u0131mda end\u00fcstriyel bitkilerin ekimine, k\u00fc\u00e7\u00fck sanatlar\u0131n geli\u015fmesine \u00e7ok b\u00fcy\u00fck katk\u0131lar\u0131 olmu\u015ftur. \u015euras\u0131 bir ger\u00e7ektir; T\u00fcrkiye\u2019nin tarihinde hala tart\u0131\u015f\u0131lan ama e\u011fitimimizde b\u00fcy\u00fck katk\u0131s\u0131 olan k\u00f6y enstit\u00fclerinin kurulu\u015fu bile bug\u00fcnk\u00fc Bulgaristan yani Tuna boyundan g\u00f6\u00e7 eden \u00f6\u011fretmenlerin, en ba\u015f\u0131nda \u0130smail Hakk\u0131 Tongu\u00e7\u2019un eseridir. Bu sayededir ki; T\u00fcrk e\u011fitiminde bir de\u011fi\u015fim ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p>\u201cT\u00fcrkiye Rumelisiz d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez\u201d<\/p>\n<p>Ortayl\u0131, T\u00fcrkiye\u2019nin Rumelisiz d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemeyece\u011fini belirterek, \u201c\u0130mparatorlu\u011fumuzun Anadolu\u2019su Rumeli\u2019dir. 1402\u2019den sonra tarumar olan Anadolu, Rumeli\u2019de tekrar dirildi ve bir imparatorluk oldu. Bu \u00e7ok k\u0131sa zaman ald\u0131. \u015eunu da unutmayal\u0131m 1912\u2019de kaybetti\u011fimiz ana vatan\u0131n a\u011fabeyi yeni T\u00fcrkiye\u2019yi her bak\u0131mdan dirilttiler ve Kurtulu\u015f sava\u015f\u0131ndaki yerlerini ald\u0131lar. Rejim farkl\u0131l\u0131klar\u0131, bilhassa kom\u015fu \u00fclkelerimizdeki g\u00f6\u00e7ler T\u00fcrkiye\u2019deki \u00fcniversitelerin, liselerin, hastanelerin \u015fehir hayat\u0131n\u0131 ve \u00e7evresini de\u011fi\u015ftirmi\u015ftir. T\u00fcrkiye yerli halk\u0131 ve gelen Rumeli g\u00f6\u00e7menleri en k\u0131sa s\u00fcre uyumu sa\u011flam\u0131\u015flard\u0131r ve T\u00fcrkiye\u2019nin \u00e7ehresi de\u011fi\u015fmi\u015ftir\u201d dedi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00dcNL\u00dc TAR\u0130H\u00c7\u0130-YAZAR PROF. DR. \u0130LBER ORTAYLI, BALKAN DEVLETLER\u0130N\u0130N HER ZAMAN KEND\u0130 \u0130\u00c7LER\u0130NDE G\u00d6\u00c7 YA\u015eADIKLARINI BEL\u0130RTEREK, \u201cBU G\u00d6\u00c7LER \u0130\u00c7ER\u0130S\u0130NDE GELEN MUHAC\u0130R\u0130 KABUL ETMEYE EN HAZIRLIKLI OLAN \u00dcLKE HER ZAMAN T\u00dcRK\u0130YE OLMU\u015eTUR\u201d DED\u0130.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":205035,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[279,21958,33586,2750,22744,5590],"class_list":["post-205034","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-dr","tag-ilber","tag-ortayli","tag-prof","tag-tarihci-yazar","tag-unlu"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/unlu-tarihci-yazar-prof-dr-ilber-ortayli_7163c83.jpg?fit=1000%2C666","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-Rl0","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/205034","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=205034"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/205034\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/205035"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=205034"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=205034"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=205034"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}