\u00dcst solunum yollar\u0131 enfeksiyonlar\u0131 doktora ba\u015fvurunun en s\u0131k sebeplerinden birisi. Mevsim ge\u00e7i\u015flerinde ya\u015fanan \u0131s\u0131 de\u011fi\u015fimleri bir\u00e7ok hastal\u0131k gibi \u00fcst solunum yolu enfeksiyonlar\u0131na da zemin olu\u015fturuyor. Zay\u0131flayan ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemiyle birlikte v\u00fccut direncinin d\u00fc\u015fmesi bu d\u00f6nemlerde \u00fcst solunum yolu enfeksiyonlar\u0131nda art\u0131\u015f ya\u015fanmas\u0131na sebebiyet veriyor.<\/p>\n
Medicana Bursa Hastanesi Kulak Burun Bo\u011faz ve Ba\u015f Boyun Cerrahisi Uzman\u0131 Op. Dr. \u0130dil \u00d6zt\u00fcrk, \u00e7ok s\u0131k ge\u00e7irilen \u00fcst solunum yolu enfeksiyonlar\u0131na kar\u015f\u0131 uyar\u0131larda bulunarak, \u201c\u00dcst solunum yolu enfeksiyonlar\u0131, d\u00fcnyada en \u00e7ok g\u00f6r\u00fclen ve en fazla i\u015f g\u00fcc\u00fc kayb\u0131na neden olan hastal\u0131klard\u0131r. \u00dcst solunum yolu enfeksiyonuna en s\u0131k sebep olan fakt\u00f6rler vir\u00fcslerdir, vir\u00fcslerin zay\u0131f d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ki\u015filerde di\u011fer bakteriyel enfeksiyonlar da g\u00f6r\u00fclebilir. En \u00e7ok bilinen \u00fcst solunum yolu enfeksiyonlar\u0131 nezle ve grip olmakla birlikte, bu hastal\u0131klar sin\u00fczit, tonsillit (bademcik iltihab\u0131), orta kulak iltihab\u0131 ve larenjite sebep olabilir. Alerjik b\u00fcnyeye sahip olma, burun kemi\u011fi e\u011frili\u011fi veya konka b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc gibi anatomik sorunlar nedeniyle a\u011f\u0131zdan nefes al\u0131p verme, sigara i\u00e7me, d\u00fczensiz beslenme gibi fakt\u00f6rler de \u00fcst solunum yolu enfeksiyonuna yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 art\u0131r\u0131r. Bu hastal\u0131klar mevsim ge\u00e7i\u015flerinde ve kalabal\u0131k ortamlarda s\u0131k g\u00f6r\u00fcl\u00fcrler. Damlac\u0131k enfeksiyonu bi\u00e7iminde ortaya \u00e7\u0131karlar, yani yak\u0131n mesafeden konu\u015fma, \u00f6pme, \u00f6ks\u00fcrme sonucunda bula\u015f\u0131rlar. Bulunulan ortamda havaland\u0131rman\u0131n yetersiz olmas\u0131 da bula\u015fmalar\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131r. Vir\u00fcs bula\u015f\u0131 olan y\u00fczeylere temas sonras\u0131 ellerin y\u0131kanmamas\u0131 ile de bula\u015fma meydana gelir. Gereksiz antibiyotik kullan\u0131m\u0131n\u0131 \u00f6nlemek maksad\u0131yla \u00fcst solunum yolu enfeksiyonlar\u0131n\u0131n tan\u0131s\u0131nda viral\/bakteriyel hastal\u0131k ayr\u0131m\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131 gerekir\u201d dedi.<\/p>\n
\u0130dil \u00d6zt\u00fcrk, eri\u015fkinlerde s\u0131k olarak g\u00f6r\u00fclenlerden \u00fcst solunum yolu enfeksiyonlar\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle s\u0131ralad\u0131:<\/p>\n
Nezle<\/p>\n
Nezle birden \u00e7ok vir\u00fcs\u00fcn yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131, ki\u015fiden ki\u015fiye bula\u015fan, \u00fcst solunum yollar\u0131n\u0131 tutan hafif seyirli bir hastal\u0131kt\u0131r. \u00dc\u015f\u00fctme, so\u011fuk alg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 olarak da bilinir. So\u011fuk mevsimlerde daha s\u0131kt\u0131r. Sigara i\u00e7enlerde daha s\u0131k g\u00f6r\u00fclmez fakat a\u011f\u0131r seyreder. Bir insan, \u00f6mr\u00fc boyunca yakla\u015f\u0131k olarak 300 defa nezle olur. Be\u015f ya\u015f\u0131n alt\u0131ndaki \u00e7ocuklar y\u0131lda ortalama 8-10 kez \u00fcst solunum yolu enfeksiyonu ge\u00e7irir. Klinik bulgular genellikle hafiftir. Hafif ate\u015f, burun ak\u0131nt\u0131s\u0131, hap\u015f\u0131rma bazen \u00f6ks\u00fcr\u00fck, en s\u0131k rastlanan belirtilerdir. \u00d6zel bir tedavisi yoktur. Komplikasyon geli\u015fmezse hastal\u0131k kendini s\u0131n\u0131rlar ve ortalama bir hafta s\u00fcrer. Antibiyotik kullan\u0131m\u0131 gereksizdir. Burunu a\u00e7mak i\u00e7in okyanus suyu i\u00e7eren spreyler, bazen ate\u015f d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc-a\u011fr\u0131 kesiciler, destekleyici tedavi olarak uygulan\u0131r. Hastay\u0131 izleyen doktor ikincil bakteri enfeksiyonu eklendi\u011fini g\u00f6r\u00fcrse antibiyotik ba\u015flayabilir.<\/p>\n
Grip<\/p>\n
\u0130nfluenza vir\u00fcslerinin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 \u00fcst solunum yolu enfeksiyonudur. Vir\u00fcs\u00fcn 3 tipi vard\u0131r. Tip A insanlar, domuzlar ve k\u00fcmes hayvanlar\u0131nda, Tip B sadece insanlarda hastal\u0131k yapar. Tip C ise insanlarda \u00e7ok hafif belirtilere yol a\u00e7ar.S\u0131kl\u0131kla ani ba\u015flayan y\u00fcksek ate\u015f, \u00f6ks\u00fcr\u00fck, bo\u011faz a\u011fr\u0131s\u0131, ba\u015f ve kas a\u011fr\u0131lar\u0131, bitkinlik, burun ak\u0131nt\u0131s\u0131 veya t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ile kendini g\u00f6sterir. Ate\u015f genellikle 5 g\u00fcn ya da 1 hafta s\u00fcrer. Tan\u0131da grip benzeri hastal\u0131k bulgular\u0131 olan ve bu \u015fik\u00e2yetlerden herhangi biri ile ba\u015fvuran olgulardan bo\u011faz, burun ya da geniz s\u00fcr\u00fcnt\u00fcs\u00fc al\u0131narak yap\u0131lan h\u0131zl\u0131 tarama testleri kullan\u0131labilir. Tedavide dinlenme \u00e7ok \u00f6nemlidir. Ate\u015f d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fcler, bol s\u0131v\u0131 t\u00fcketimi ve iyi beslenme \u00f6nemlidir. Viral bir hastal\u0131k oldu\u011fu i\u00e7in antibiyotik verilmez ancak orta kulak iltihab\u0131, sin\u00fczit, zat\u00fcrre gibi ikincil enfeksiyon, komplikasyon olarak eklenmi\u015f ise antibiyotik kullan\u0131l\u0131r.Tedavi i\u00e7in baz\u0131 antiviral ila\u00e7lar kullan\u0131labilir ancak etki i\u00e7in tedaviye h\u0131zl\u0131 ba\u015flanmas\u0131 gerekir ve hastal\u0131\u011f\u0131n seyrini ancak 1-2 g\u00fcn k\u0131salt\u0131r. Bu y\u00fczden ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131 daha ciddi enfeksiyonlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan risk ta\u015f\u0131yan \u00e7ocuklar veya hastaneye yat\u0131r\u0131lmas\u0131 gereken vakalar i\u00e7in \u00f6nerilmektedir.Grip, baz\u0131 insanlar i\u00e7in daha tehlikelidir. Bebekler ve k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar, 65 ya\u015f ve \u00fczerinde olanlar, gebeler, baz\u0131 hastal\u0131klara sahip ki\u015filer ve ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi zay\u0131flam\u0131\u015f olanlar en y\u00fcksek risk alt\u0131ndad\u0131r. Gripten korunman\u0131n en etkin yolu, grip a\u015f\u0131s\u0131d\u0131r. D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc 6 aydan b\u00fcy\u00fck t\u00fcm \u00e7ocuklar ve eri\u015fkinlere her y\u0131l a\u015f\u0131 uygulanmas\u0131n\u0131 \u00f6nermektedir.\u0130ki tip a\u015f\u0131 mevcuttur. \u0130lki 6 ayl\u0131ktan b\u00fcy\u00fck herkese uygulanabilen inaktif (\u00f6l\u00fc vir\u00fcs i\u00e7eren) a\u015f\u0131d\u0131r. \u0130kincisi burun spreyi olarak uygulanan canl\u0131 zay\u0131flat\u0131lm\u0131\u015f grip a\u015f\u0131s\u0131d\u0131r, bu a\u015f\u0131 5-49 ya\u015f aras\u0131 sa\u011fl\u0131kl\u0131, ek kronik hastal\u0131\u011f\u0131 bulunmayan bireylere uygulanmak \u00fczere onay alm\u0131\u015ft\u0131r. 6 ay- 9 ya\u015f aras\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklarda y\u00fcksek d\u00fczeyde yeterli cevap olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in, inaktif a\u015f\u0131n\u0131n bir ay ara ile iki doz yap\u0131lmas\u0131 \u00f6nerilmektedir. \u00c7ocuklarda ve y\u00fcksek risk grubunda \u00f6zelikle a\u015f\u0131 uygulanmas\u0131 \u00f6nerilmektedir.<\/p>\n
Akut farenjit<\/p>\n
Yutak ve bademciklerin ani ba\u015flayan enfeksiyonudur. Vir\u00fcs veya bakteriyel kaynakl\u0131 olabilece\u011fi i\u00e7in etkene g\u00f6re tedavi metodu de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterir. Belirtileri y\u00fcksek ate\u015f, bo\u011faz a\u011fr\u0131s\u0131-yutkunma zorlu\u011fu, halsizlik-k\u0131rg\u0131nl\u0131k, ba\u015f-eklem-kas a\u011fr\u0131lar\u0131, \u00f6ks\u00fcr\u00fck ve bazen de boyunda lenf bezlerinin \u015fi\u015fmesidir. Bron\u015fit ve zat\u00fcrre \u00f6nemli komplikasyonlardand\u0131r.Bakteriyel sebeplerle olu\u015fan farenjitte hastal\u0131k daha a\u011f\u0131r seyreder. Yap\u0131lan fizik muayene ve laboratuvar incelemeleri ( bo\u011fazdan al\u0131nan \u00f6rnek ile h\u0131zl\u0131 antijen tarama testi) sonucu etkenin bakteri oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse uygun antibiyotik tedavisi ba\u015flanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Orta kulak iltihab\u0131<\/p>\n
\u00c7ocuklarda orta kulak enfeksiyonu daha s\u0131k g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. S\u0131kl\u0131kla nezle, grip gibi enfeksiyonlar\u0131 takiben geli\u015fen ikincil bakteriyel enfeksiyon \u015feklindedir. En s\u0131k 6-18 ay as\u0131ndaki \u00e7ocuklar\u0131 etkiler. 6 ya\u015f\u0131ndan sonra hastal\u0131k s\u0131kl\u0131\u011f\u0131nda belirgin azalma g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u00c7ocukta huzursuzluk, s\u0131k a\u011flama ve kulaklar\u0131n\u0131 tutma gibi belirtiler olur. \u00c7o\u011funlukla bakteriyeldir ve doktor kontrol\u00fcnde antibiyotik tedavisi gerekebilir.<\/p>\n
Akut sin\u00fczit<\/p>\n
Y\u00fcz kemiklerinin i\u00e7erisinde sin\u00fcs ad\u0131 verilen hava bo\u015fluklar\u0131n\u0131n iltihab\u0131na sin\u00fczit ad\u0131 verilir. Yine s\u0131kl\u0131kla viral \u00fcst solunum yolu enfeksiyonlar\u0131n\u0131 takiben geli\u015fir. Viralenfeksiyonlardan sonra 7-10 g\u00fcnde tam iyile\u015fme beklenirken genellikle burun dolulu\u011fu ve \u00f6ks\u00fcr\u00fck art\u0131\u015f\u0131 olur. B\u00fcy\u00fck \u00e7ocuklar ve eri\u015fkinlerde ba\u015f ve y\u00fcz a\u011fr\u0131lar\u0131 g\u00f6r\u00fclebilir. Antibiyotik tedavisi gerekebilir.<\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak s\u00f6z konusu edilen bu \u00fcst solunum yolu enfeksiyonlar\u0131ndan korunmak i\u00e7in hijyene ve el y\u0131kamaya \u00f6zen g\u00f6sterilmeli, kalabal\u0131k ortamlardan uzak durulmal\u0131, kalabal\u0131k ortamlar (s\u0131n\u0131f vb) s\u0131k s\u0131k havaland\u0131r\u0131lmal\u0131, hasta ki\u015filere m\u00fcmk\u00fcnse maske takt\u0131r\u0131lmal\u0131 ve fazla yakla\u015ft\u0131r\u0131lmamal\u0131, ya\u015fa uygun ve dengeli beslenilmeli, mevsime uygun giyinilmelidir\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
MED\u0130CANA BURSA HASTANES\u0130 KULAK BURUN BO\u011eAZ VE BA\u015e BOYUN CERRAH\u0130S\u0130 UZMANI OP. DR. \u0130D\u0130L \u00d6ZT\u00dcRK, \u00c7OK SIK GE\u00c7\u0130R\u0130LEN \u00dcST SOLUNUM YOLU ENFEKS\u0130YONLARINA KAR\u015eI UYARILARDA BULUNDU.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":206455,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[1],"tags":[11267,3947,52137,1806,50837,16790,49701,2320,1262],"class_list":["post-206454","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-sik","tag-aylarinda","tag-enfeksiyonlari","tag-kis","tag-rastlanan","tag-solunum","tag-sonbahar","tag-ust","tag-yolu"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/sonbahar-ve-kis-aylarinda-sik-rastlanan-ust-solunum-yolu-enfeksiyonlari_07a948f.jpg?fit=1000%2C791","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-RHU","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/206454","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=206454"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/206454\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/206455"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=206454"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=206454"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=206454"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}