Doruk Sa\u011fl\u0131k Grubu\u2019ndan N\u00f6roloji Uzman\u0131 Dr. Filiz G\u00f6zeten Yetiker, ya\u015fl\u0131l\u0131k ve beraberinde gelen rahats\u0131zl\u0131klarla ilgili a\u00e7\u0131klamalarda bulundu.<\/p>\n
Hayat s\u00fcresinin uzamas\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla ya\u015fl\u0131 n\u00fcfusun artmas\u0131 neticesinde alzheimer\u0131n \u00f6nemli bir sa\u011fl\u0131k meselesi haline geldi\u011fini belirten N\u00f6roloji Uzman\u0131 Dr. Filiz G\u00f6zeten Yetiker, \u201cAlzheimer hastal\u0131\u011f\u0131 rastlan\u0131lan en s\u0131k demans (bunama) sebebidir. \u0130statistiklere g\u00f6re 60 ya\u015f ve \u00fczeri grupta y\u00fczde 5-11, 85 ya\u015f ve \u00fczeri grupta y\u00fczde 50 oran\u0131nda alzheimer g\u00f6r\u00fclme riski vard\u0131r. Alzheimer hastal\u0131\u011f\u0131 sadece hastalar\u0131 de\u011fil ayn\u0131 zamanda alzheimer hastalar\u0131na bakmak zorunda olanlar\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131ya sokar. Alzheimer beyin korteksinin sorumlu oldu\u011fu \u00fcst seviye fonksiyonlar\u0131n bozulmas\u0131 sonucu olu\u015fan, hastalar\u0131n g\u00fcnl\u00fck hayatlar\u0131n\u0131 al\u0131\u015f\u0131lagelmi\u015f \u015fekilde s\u00fcrd\u00fcrmesini engelleyen, giderek ilerleyen kronik bir hastal\u0131kt\u0131r\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Alzheimerda ilk ve en dikkat \u00e7ekici belirtinin \u2018unutmak\u2019 oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Dr. Yetiker, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n
\u201cBirinci ba\u015flang\u0131\u00e7 safhas\u0131 yakla\u015f\u0131k 2-4 y\u0131l s\u00fcrmektedir. Hastal\u0131k dalg\u0131nl\u0131k ve unutkanl\u0131klar ile ba\u015flar giderek ilerleyen unutkanl\u0131k, motivasyonda azalma, d\u00fcrt\u00fclerde azalma, kolay \u00fcz\u00fclme, \u00e7abuk heyecanlanma, yer ve zaman alg\u0131s\u0131nda bozulmayla \u00f6zetlenen evredir. Hafif safhada ayn\u0131 konuyu s\u0131k s\u0131k g\u00fcndeme getirirler ve ayn\u0131 soruyu defalarca sorarlar. Unutkanl\u0131k sebebiyle s\u0131k s\u0131k \u00f6zel e\u015fyalar\u0131n\u0131 kaybederler, e\u015fyalar\u0131 koyduklar\u0131 yeri hat\u0131rlamakta g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7eker ve bunlar\u0131 hat\u0131rlamak i\u00e7in listeler yaparlar. Yeni tan\u0131nan yabanc\u0131lar\u0131n isimlerini unutabilirler. Kelime hazineleri kaybolur, objelere kar\u015f\u0131 isimlendirme bozuklu\u011fu ya\u015farlar, ki\u015filerin \u00f6nce isimlerini, sonra da y\u00fczlerini unuturlar .\u00d6nceleri dalgal\u0131 olan bellek bozuklu\u011fu \u00f6n planda olan bile\u015fen yak\u0131n belle\u011fe ait kay\u0131pt\u0131r. \u00d6nemsiz g\u00fcnl\u00fck olaylar g\u00fc\u00e7 hat\u0131rlan\u0131rken, emosyonel \u00f6neme sahip olanlar h\u00e2len k\u0131smen hat\u0131rlanabilir. Uzak haf\u0131za korunmu\u015f olup, hat\u0131rlanamayan \u015feyler i\u00e7in listeler yap\u0131lmas\u0131 ve ip u\u00e7lar\u0131 verilmesi bu d\u00f6nemde i\u015fe yarar. Bu evrede konu\u015fma daha az ak\u0131c\u0131 h\u00e2le gelir ve \u00f6zellikle karma\u015f\u0131k konular konu\u015fulurken kelime bulma zorlu\u011fu ya\u015fanabilir.\u201d\u0130kinci ilerleyici safha 2-12 y\u0131l s\u00fcrer. Bulgular genellikle bu d\u00f6nemde fark edilir ve te\u015fhis bu devrede konulur. Bellek bozukluklar\u0131 belirgindir. Depresyon, sosyal \u00e7ekilme, ajitasyonlar vard\u0131r. Karar vermekte zorlan\u0131rlar, ara\u00e7 kullanmakta zorlan\u0131rlar. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc terminal safha, bir y\u0131l veya daha fazla devam eder. Hastalar yak\u0131n aile fertlerini tan\u0131yamazlar. Yaz\u0131l\u0131 ve s\u00f6zl\u00fc ileti\u015fim kuramazlar, ku\u015fkucu ve g\u00fcvensiz olurlar. Ajitasyon ve hal\u00fcsinasyonlar g\u00f6zlenir s\u00fcrekli bak\u0131m ihtiyac\u0131 duyulan safhad\u0131r.<\/p>\n
Alzheimer hastalar\u0131nda en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen duygu durum bozuklu\u011funun depresyon oldu\u011funu ifade eden Dr. Filiz G\u00f6zeten Yetiker, \u201cBuna a\u015f\u0131r\u0131 huzursuzluk ve anksiyete de e\u015flik eder. Mutsuz, karamsar, isteksiz, olabilirler. Hastal\u0131k ilerledik\u00e7e g\u00f6rsel ve i\u015fitsel hal\u00fcsinasyonlar olabilir, psikotik belirtiler ortaya \u00e7\u0131kabilir. Alzheimer hastalar\u0131n\u0131n y\u00fczde 75\u2019inde depresyon y\u00fczde 20\u2019sinde sald\u0131rgan davran\u0131\u015flar, y\u00fczde 15\u2019inde hal\u00fcsinasyonlar g\u00f6zlenir. Tuvalet ve banyo ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n giderilmesinde ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k giderek azal\u0131r. Daha da ilerleyen s\u00fcre\u00e7te beslenme, giyinme ve tuvalet ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 yerine getiremezler. Zamanla y\u00fcr\u00fcme ve denge bozukluklar\u0131, d\u00fc\u015fme, konu\u015fma ve yutma bozukluklar\u0131 bulgular\u0131 eklenir. Gece uyuyamama, g\u00fcnd\u00fcz uyku ataklar\u0131 ve gece ba\u011f\u0131rmalar \u015feklinde uyku bozukluklar\u0131 olu\u015fur. Hastalar g\u00fcnl\u00fck hayatlar\u0131nda daha \u00f6nce yapamad\u0131klar\u0131 rahat konu\u015fmalar, cinsel i\u00e7erikli uygun olmayan s\u00f6z ve davran\u0131\u015flar sergileyebilirler\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n
Alzheimer hastal\u0131\u011f\u0131nda rol oynayan fakt\u00f6rlerle ilgili de konu\u015fan Yetiker, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle tamamlad\u0131:<\/p>\n
Demans\u0131n en s\u0131k sebebi olan alzheimer hastal\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in en \u00f6nemli risk fakt\u00f6r\u00fc ya\u015flanmad\u0131r. Di\u011fer risk fakt\u00f6rleri aras\u0131nda cinsiyet, d\u00fc\u015f\u00fck e\u011fitim seviyesi, ailede demans varl\u0131\u011f\u0131, \u015fuur kayb\u0131 olu\u015fturan kafa travmas\u0131, maj\u00f6r depresyon, vask\u00fcler damar t\u0131kan\u0131kl\u0131klar\u0131, hipertansiyon, hiperlipidemi, plazma homosistein seviyesininy\u00fcksek olmas\u0131, hipotroidi, baz\u0131 toksik ve zararl\u0131 durumlara maruz kalmak, diyabet, k\u00f6t\u00fc uyku kalitesi, g\u00fcnd\u00fcz s\u00fcrekli uyuklama hali gibi farkl\u0131 uyku problemlerinin de bili\u015fsel fonksiyonlara zarar verdi\u011fi g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr\u201d. Apolipoprote\u2019in E\u2019nin E4 Alleli\u2019ni ta\u015f\u0131yanlarda alzheimer hastal\u0131\u011f\u0131na yakalanma riski, ta\u015f\u0131mayanlara g\u00f6re 7 kat daha fazlad\u0131r\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
DORUK SA\u011eLIK GRUBU\u2019NDAN N\u00d6ROLOJ\u0130 UZMANI DR. F\u0130L\u0130Z G\u00d6ZETEN YET\u0130KER, YA\u015eLILIK VE BERABER\u0130NDE GELEN RAHATSIZLIKLARLA \u0130LG\u0130L\u0130 A\u00c7IKLAMALARDA BULUNDU.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":206457,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[1],"tags":[10219,52138,13970,26882],"class_list":["post-206456","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-alzheimer","tag-gunumuzun","tag-hastaligi","tag-korkulan"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/gunumuzun-korkulan-hastaligi-alzheimer_04d189d.jpg?fit=669%2C1000","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-RHW","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/206456","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=206456"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/206456\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/206457"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=206456"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=206456"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=206456"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}