{"id":208067,"date":"2019-09-26T13:47:01","date_gmt":"2019-09-26T10:47:01","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/yeni-neslin-dilini-anlama-kilavuzu\/"},"modified":"2019-09-26T13:47:01","modified_gmt":"2019-09-26T10:47:01","slug":"yeni-neslin-dilini-anlama-kilavuzu","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/yeni-neslin-dilini-anlama-kilavuzu\/","title":{"rendered":"Yeni neslin \u2019dil\u2019ini anlama k\u0131lavuzu"},"content":{"rendered":"<p>Maltepe \u00dcniversitesi E\u011fitim Fak\u00fcltesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Ramazan Korkmaz, 26 Eyl\u00fcl T\u00fcrk Dil Bayram\u0131\u2019nda Y ku\u015fa\u011f\u0131n\u0131n dil kullan\u0131m\u0131yla ilgili a\u00e7\u0131klama yapt\u0131. Prof. Korkmaz, internet ve sosyal medyada kullan\u0131lan dilin, T\u00fcrk\u00e7eye olumlu bir katk\u0131s\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, s\u00f6zc\u00fcklerin k\u0131salt\u0131l\u0131p amac\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda bir yozla\u015fmaya tabi tutulmas\u0131yla dilin i\u00e7erik kayb\u0131na u\u011frayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Birle\u015fmi\u015f Milletler verilerine g\u00f6re; D\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda 7 binden fazla dil konu\u015fuluyor ve bu dillerin y\u00fczde 40\u2019\u0131 yok olma tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya. Sosyal bilimciler ve dilbilimciler bu nedenle anadillerin kurallar\u0131yla ya\u015fat\u0131lmas\u0131na b\u00fcy\u00fck \u00f6nem veriyor. Ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fczde dilin ya\u015famas\u0131 gibi, zarar g\u00f6rmesine de neden olan \u2019sanal d\u00fcnya\u2019n\u0131n \u00e7ok \u00f6nemli bir silah oldu\u011fu belirtiliyor. T\u00fcrkiye\u2019de 18-38 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131ndaki Y ku\u015fa\u011f\u0131n\u0131n y\u00fczde 75\u2019i internet eri\u015fimine sahip olmas\u0131 ve neredeyse \u2019online ya\u015f\u0131yor\u2019 dedirtecek oranlarda ak\u0131ll\u0131 cihazlar\u0131yla fazla zaman ge\u00e7irdi\u011fi tahmin ediliyor.<\/p>\n<p>Digital 2019 in Turkey raporuna g\u00f6re, T\u00fcrkler g\u00fcnde ortalama 7 saat internet ve sosyal medyada zaman ge\u00e7iriyor. Bu yo\u011fun kullan\u0131m, k\u0131saltmalardan, yabanc\u0131 dil temelli s\u00f6zc\u00fcklerden ve emojilerden olu\u015fan yeni bir dil olu\u015fturdu. 2000\u2019li y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda att\u0131klar\u0131 k\u0131sa mesajlarda \u00fcnl\u00fc harflere ihtiya\u00e7 duymamaya ba\u015flayan gen\u00e7ler, pek \u00e7ok k\u0131saltma ve yabanc\u0131 s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc internette yaz\u0131\u015fma diline eklemi\u015f durumda.<\/p>\n<p>Maltepe \u00dcniversitesi E\u011fitim Fak\u00fcltesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Ramazan Korkmaz, 26 Eyl\u00fcl T\u00fcrk Dil Bayram\u0131\u2019nda Y ku\u015fa\u011f\u0131n\u0131n dil kullan\u0131m\u0131yla ilgili a\u00e7\u0131klama yapt\u0131. Prof. Korkmaz, internet ve sosyal medyada kullan\u0131lan dilin, T\u00fcrk\u00e7eye olumlu bir katk\u0131s\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, s\u00f6zc\u00fcklerin k\u0131salt\u0131l\u0131p amac\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda bir yozla\u015fmaya tabi tutulmas\u0131yla dilin i\u00e7erik kayb\u0131na u\u011frayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Prof. Korkmaz, k\u0131saltma, yabanc\u0131 dil k\u00f6kenli s\u00f6zc\u00fckler ve emojilerle olu\u015fturulan bu yeni yaz\u0131\u015fma dilinin dezavantajlar\u0131na dikkat \u00e7ekerek, &#8220;Bu dil \u00f6tesi bir yere gidi\u015ftir ve elbette sa\u011fl\u0131kl\u0131 de\u011fildir\u201d dedi.<\/p>\n<p>&#8220;Gen\u00e7lere d\u00fcnyay\u0131 sanat ve edebiyat penceresinden g\u00f6rmeyi \u00f6\u011fretmeliyiz&#8221;<\/p>\n<p>Prof. Korkmaz, \u015f\u00f6yle devam etti: &#8220;Dilimizi korumak ve geli\u015ftirmek, sosyal medyan\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir d\u00fcnya \u2019\u00f6zellikle de edebiyat d\u00fcnyas\u0131\u2019 oldu\u011funu bilmek gerekiyor. Dilin de\u011fi\u015fimini izlemek yerine \u00e7ocuklara, gen\u00e7lere d\u00fcnyay\u0131 sanat ve edebiyat penceresinden g\u00f6rmeyi \u00f6\u011fretmeliyiz. Dillerinin zenginlikleri i\u00e7in \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131 \u015fairler, ozanlar, \u00f6yk\u00fcc\u00fcler, romanc\u0131lar ve tiyatrocularla bulu\u015fturmal\u0131y\u0131z. Dilimizin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 k\u0131sarak, eksilterek bozarak asl\u0131nda d\u00fcnyam\u0131z\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 da bozdu\u011fumuzu, eksiltti\u011fimizi ve k\u00fc\u00e7\u00fcltt\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fc bilmeliyiz&#8221;.<\/p>\n<p>&#8220;Kendini ifade yetene\u011fi kayboluyor&#8221;<\/p>\n<p>Prof. Korkmaz, geli\u015ftirilen bu yeni dilin, yoksul ve s\u0131\u011f bir dil oldu\u011funu, ayn\u0131 zamanda ki\u015finin kendisini ifade etme yetene\u011fini de tehdit olu\u015fturdu\u011funu belirtti. \u0130nternet dilinin toplum i\u00e7i ileti\u015fimi bozaca\u011f\u0131na da i\u015faret eden Prof. Ramazan Korkmaz, &#8220;Kendini do\u011fru ifade etmek bir meziyettir. O zenginli\u011fin, i\u00e7eri\u011fin kaybolmas\u0131 insan\u0131n yoksulla\u015fmas\u0131n\u0131 getirir. Bili\u015fim dili ise yoksul bir dildir. A\u00e7\u0131l\u0131m\u0131, derinli\u011fi olmayan bir dildir. Edebiyat d\u00fcnyas\u0131n\u0131n dili ise \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlara dayal\u0131 zengin bir dil. \u0130nsan\u0131n ruh d\u00fcnyas\u0131n\u0131 geli\u015ftirir, farkl\u0131 ufuklarla ta\u015f\u0131r&#8221; diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>&#8220;Dil ile birlikte ili\u015fkiler yoksulla\u015f\u0131yor&#8221;<\/p>\n<p>\u0130nternet ve sosyal medya dilinin 150-200 s\u00f6zc\u00fckten olu\u015ftu\u011funu, bu dille b\u00fcy\u00fck bir d\u00fcnya kurman\u0131n olanaks\u0131z oldu\u011funu vurgulayan Prof. Korkmaz, insan\u0131n geli\u015fmesi, de\u011fi\u015fmesi i\u00e7in dilin de s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi gerekti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Prof. Ramazan Korkmaz, \u015f\u00f6yle devam etti: &#8220;Kendilerini do\u011fru kelimeleri bularak ifade edemiyorlar. Kendi aralar\u0131nda, internette kulland\u0131klar\u0131 s\u00f6zc\u00fckleri fark\u0131nda olmadan okul veya i\u015fteki en ciddi ortamlarda kullanmak zorunda kal\u0131yorlar. Sosyal medyan\u0131n diliyle edebi bir metin olu\u015fturmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Normal bir ileti\u015fim dili de olu\u015fturmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. H\u0131z \u00e7a\u011f\u0131nda gen\u00e7ler bunlar\u0131 kullanabiliyorlar. H\u0131zl\u0131 ileti\u015fim i\u00e7in b\u00f6yle bir dil geli\u015ftirmi\u015fler. Bu dil g\u00fcnl\u00fck ya\u015fama yans\u0131y\u0131nca ili\u015fkileri yoksulla\u015ft\u0131r\u0131yor. \u0130nsanlar\u0131 yaln\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131yor&#8221;.<\/p>\n<p>&#8220;K\u00fc\u00e7\u00fcrek \u00f6yk\u00fcler okuyun&#8221;<\/p>\n<p>Prof. Korkmaz, de\u011fi\u015fim ve geli\u015fime kar\u015f\u0131 koyulamayaca\u011f\u0131n\u0131, ancak yasaklaman\u0131n da \u00e7are olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131; \u00e7ocuklara ve gen\u00e7lere \u201cbu kelimeleri kullanmay\u0131n, s\u00f6ylemeyin, yazmay\u0131n\u201d demek yerine, onlara uygun se\u00e7enekler sunmak gerekti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Gen\u00e7lere, hik\u00e2yenin bir alt t\u00fcr\u00fc olan \u2019k\u00fc\u00e7\u00fcrek \u00f6yk\u00fc\u2019 (minimal hikaye) okumay\u0131 \u00f6neren Korkmaz, &#8220;En fazla 100 s\u00f6zc\u00fckten olu\u015fan ancak roman derinli\u011fi olan \u00f6yk\u00fcleri ke\u015ffetmeleri laz\u0131m. T\u00fcrkiye\u2019de Ferid Edg\u00fc\u2019n\u00fcn bu t\u00fcr \u00e7ok say\u0131da eseri var. Nitekim, son y\u0131llarda \u00e7ok say\u0131da ki\u015fi bu t\u00fcrle yak\u0131ndan ilgilenmeye ba\u015flad\u0131&#8221; dedi.<\/p>\n<p>&#8220;Yabanc\u0131 s\u00f6zc\u00fckler dile girebilir&#8221;<\/p>\n<p>Prof. Korkmaz yabanc\u0131 dillerden hi\u00e7bir s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn girmemesi i\u00e7in bir dilin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 kapatman\u0131n da do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek, bug\u00fcne kadar mant\u0131\u011f\u0131, dilbilgisi ve yap\u0131s\u0131 ayn\u0131 olmak ko\u015fuluyla d\u0131\u015far\u0131dan bir\u00e7ok s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn dilimize girdi\u011fine dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n<p>Yabanc\u0131 dilden s\u00f6zc\u00fck kullan\u0131m\u0131 normal bir durum oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Prof. Ramazan Korkmaz, &#8220;Ama bu yap\u0131n\u0131n bir kanser h\u00fccresi gibi \u00e7o\u011falmas\u0131, kendi d\u00fc\u015f\u00fcnce sistemini, dilbilgisi yap\u0131s\u0131n\u0131 dikte etmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 zaman tehlike ba\u015flar. Yoksa s\u00f6zc\u00fcklerin tekil olarak sizin d\u00fcnyan\u0131za girmesi kazan\u00e7 say\u0131l\u0131r. Dil zenginle\u015fiyor. Bununla birlikte olabildi\u011fince, yabanc\u0131 s\u00f6zc\u00fcklere kar\u015f\u0131l\u0131k bulmak do\u011frudur&#8221; ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p>Gen\u00e7lerin en s\u0131k kulland\u0131\u011f\u0131 kelimeler<\/p>\n<p>Gen\u00e7lerin \u00e7ok s\u0131k kulland\u0131\u011f\u0131 \u00e7o\u011fu \u0130ngilizce k\u00f6kenli, sosyal medya konu\u015fmalar\u0131ndan \u00e7\u0131kan ve k\u0131sa zamanda konu\u015fma diline yans\u0131yan s\u00f6zc\u00fckler \u015f\u00f6yle:<\/p>\n<p>Lol: Sesli g\u00fcl\u00fcyorum (Laughing out loud)<\/p>\n<p>AFK: Klavye ba\u015f\u0131nda olmayan (Away from keyboard)<\/p>\n<p>JK: \u015eaka yap\u0131yorum (Just kidding)<\/p>\n<p>IDK: Ben bilmiyorum (I dont know)<\/p>\n<p>FYI: Bilgine (For your Info)<\/p>\n<p>Bro: Yak\u0131n, samimi arkada\u015f (\u0130ngilizce erkek karde\u015f anlam\u0131na gelen \u2018brother\u2019 kelimesinin k\u0131saltmas\u0131)<\/p>\n<p>Sista: K\u0131z arkada\u015f. (\u0130ngilizce k\u0131z karde\u015f anlam\u0131na gelen \u2018sister\u2019 kelimesinin k\u0131saltmas\u0131)<\/p>\n<p>Stalklamak: Sosyal medyada biri veya bir \u015feyi gizlice ara\u015ft\u0131rmak<\/p>\n<p>Like etmek-likelamak: Be\u011fenmek<\/p>\n<p>Troll-Trollemek: Ciddi bir ortamda alayc\u0131l\u0131k, huzur bozmak, ba\u015fkalar\u0131n\u0131 tuza\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcrmek<\/p>\n<p>Spoiler vermek: Kitap, dizi, film hakk\u0131nda ipucu vermek<\/p>\n<p>Etkile\u015fim kasmak: Sosyal medyada sadece be\u011feni almak i\u00e7in payla\u015f\u0131m yapmak<\/p>\n<p>Ben \u015fok: \u00c7ok \u015fa\u015f\u0131rmak<\/p>\n<p>Story atmak: Sosyal medya uygulamalar\u0131nda foto\u011fraf payla\u015fmak<\/p>\n<p>Panpa: Yak\u0131n arkada\u015f<\/p>\n<p>Kar\u015fim: Yak\u0131n arkada\u015f<\/p>\n<p>Popi: Pop\u00fcler<\/p>\n<p>R yapmak: Geri ad\u0131m atmak<\/p>\n<p>Takip\u00e7i kasmak: Takip\u00e7i say\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in her yolu denemek<\/p>\n<p>FOMO: En son haberleri ve dedikodular\u0131 ka\u00e7\u0131rmaktan korkmak (The fear of missing out)<\/p>\n<p>Cyberstalking: Siber zorbal\u0131k yapmak ya da maruz kalmak<\/p>\n<p>YOLO: Sadece g\u00fcn\u00fc ya\u015fa. (You only live once)<\/p>\n<p>Wexting: G\u00f6z\u00fcn\u00fc telefondan ay\u0131rmayan. (Walking ve texting k\u0131saltmas\u0131)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>MALTEPE \u00dcN\u0130VERS\u0130TES\u0130 E\u011e\u0130T\u0130M FAK\u00dcLTES\u0130 \u00d6\u011eRET\u0130M \u00dcYES\u0130 PROF. RAMAZAN KORKMAZ, 26 EYL\u00dcL T\u00dcRK D\u0130L BAYRAMI\u2019NDA Y KU\u015eA\u011eININ D\u0130L KULLANIMIYLA \u0130LG\u0130L\u0130 A\u00c7IKLAMA YAPTI.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":208068,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[52531,18551,36642,38470,87],"class_list":["post-208067","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-anlama","tag-dilini","tag-kilavuzu","tag-neslin","tag-yeni"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/yeni-neslin-dilini-anlama-kilavuzu_e04d92a.jpg?fit=736%2C1000","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-S7V","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/208067","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=208067"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/208067\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/208068"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=208067"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=208067"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=208067"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}