{"id":209054,"date":"2019-09-29T10:31:50","date_gmt":"2019-09-29T07:31:50","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/evlerdeki-eski-musluk-ve-bataryalar-zile-donusuyor\/"},"modified":"2019-09-29T10:31:50","modified_gmt":"2019-09-29T07:31:50","slug":"evlerdeki-eski-musluk-ve-bataryalar-zile-donusuyor","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/evlerdeki-eski-musluk-ve-bataryalar-zile-donusuyor\/","title":{"rendered":"Evlerdeki eski musluk ve bataryalar zile d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor"},"content":{"rendered":"<p>G\u00fcm\u00fc\u015fhane\u2019nin K\u00fcrt\u00fcn il\u00e7esinde \u00fcretildikten sonra T\u00fcrkiye\u2019nin d\u00f6rt bir taraf\u0131na ula\u015ft\u0131r\u0131lan zilin \u00fcretimi 70 farkl\u0131 a\u015famayla ger\u00e7ekle\u015ftiriliyor. Eski musluk ve bataryalar\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmle tekrar ekonomiye kazand\u0131ran ustalar ise madenciler gibi y\u0131pranma pay\u0131 istiyor.<\/p>\n<p>Daha \u00e7ok b\u00fcy\u00fck ve k\u00fc\u00e7\u00fck ba\u015f hayvanlar\u0131n boyunlar\u0131na as\u0131lan, ev ve i\u015fyerlerinde dekor olarak da kullan\u0131lan zil \u00fcretimi uzun y\u0131llardan beri K\u00fcrt\u00fcn il\u00e7esinde ger\u00e7ekle\u015ftiriliyor. Ses ayar\u0131 yap\u0131lamamas\u0131 nedeniyle fabrikasyon \u00fcretiminin ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131kla sonu\u00e7land\u0131\u011f\u0131 zil \u00fcretimini K\u00fcrt\u00fcn il\u00e7esinde de yapan yaln\u0131zca 15 usta kald\u0131.<\/p>\n<p>Bir zamanlar y\u00fczlerce ustan\u0131n bulundu\u011fu K\u00fcrt\u00fcn\u2019de \u201cEn fazla ya\u015fayan\u0131m\u0131z 55 ya\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyor\u201d de\u011ferlendirmesi nedeniyle \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n bile bu i\u015fi yapmak istememesi ise bir el sanat\u0131n\u0131n daha yok olaca\u011f\u0131n\u0131n sinyallerini veriyor.<\/p>\n<p>Kum a\u015famas\u0131ndan kal\u0131p a\u015famas\u0131na, d\u00f6k\u00fcmden silinme a\u015famas\u0131na kadar 70 farkl\u0131 a\u015famadan ge\u00e7en zil \u00fcretimi yapan zanaatkarlar\u0131n en b\u00fcy\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 ise y\u0131pranma pay\u0131. Metallerden \u00e7\u0131kan gaz, buhar ve toz nedeniyle bug\u00fcne kadar bir\u00e7ok ustan\u0131n cilt kanseri oldu\u011fu, akci\u011fer rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydeden ustalar madencilerden hi\u00e7bir farklar\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek kendilerinin de erken emeklili\u011fi i\u00e7in y\u0131pranma pay\u0131 verilmesini istedi.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de yaln\u0131zca K\u00fcrt\u00fcn\u2019de ve buradan g\u00f6\u00e7 eden bir ustan\u0131n Samsun\u2019da \u00fcretti\u011fi \u201cK\u0131rkambar Sanayi Sar\u0131s\u0131\u201d rengindeki zilin \u00fcretimi i\u00e7in ilk olarak Har\u015fit \u00e7ay\u0131ndan s\u0131f\u0131r numara kum al\u0131n\u0131yor.<\/p>\n<p>Elenip \u00e7e\u015fitli kar\u0131\u015f\u0131mlarla kumdan kal\u0131b\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan bu kez gaz\u0131 al\u0131nm\u0131\u015f ceviz kok k\u00f6m\u00fcr\u00fcnde eritilen eski musluk, batarya ve di\u011fer baz\u0131 metaller eritildikten sonra kal\u0131ba d\u00f6k\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<p>\u0130l\u00e7e merkezimdeki Camiyan\u0131 mahallesinde 25 y\u0131ld\u0131r zil d\u00f6k\u00fcm\u00fc yapan 3 \u00e7ocuk babas\u0131 \u015eeref Y\u00f6ndemir (45), dedelerinden kalan el sanat\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fcklerini fakat son d\u00f6nemde i\u015flerin iyice d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>\u201cBir zilin ortaya \u00e7\u0131kabilmesi i\u00e7in en az 70 defa elden ge\u00e7mesi gerekiyor\u201d<\/p>\n<p>\u0130l\u00e7ede kendisi gibi 15 usta oldu\u011funu ve ge\u00e7imlerini buradan sa\u011flad\u0131klar\u0131n\u0131 kaydeden Y\u00f6ndemir, \u201cBir zilin ortaya \u00e7\u0131kabilmesi i\u00e7in en az 70 defa elden ge\u00e7mesi gerekiyor. Bunun kendine has a\u015famalar\u0131 var.  Kal\u0131p haz\u0131rlama, d\u00f6k\u00fcm, i\u015fleme a\u015famalar\u0131 var. Bu a\u015famalar\u0131n ard\u0131ndan zil olarak sat\u0131\u015fa haz\u0131r hale getiriliyor. Kal\u0131pta kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z kum d\u00f6k\u00fcm kumunun en incesi diye ge\u00e7iyor. Sanayi d\u00f6k\u00fcm kumu. S\u0131f\u0131r numara diye ge\u00e7er. Bunun i\u00e7erisinde tutulmas\u0131 i\u00e7in baz\u0131 katk\u0131 maddeleri kat\u0131l\u0131yor. Bu d\u00f6k\u00fclen zillerin hammaddesi evlerde kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z musluk, bataryalar. Bunlar\u0131 gaz\u0131 al\u0131nm\u0131\u015f ceviz kok k\u00f6m\u00fcr\u00fcyle k\u00f6r\u00fckte bir potan\u0131n i\u00e7erisinde eriterek i\u00e7erisine katk\u0131 maddelerini kat\u0131p eritip kal\u0131plar\u0131m\u0131z\u0131 haz\u0131rlad\u0131ktan sonra d\u00f6k\u00fcm a\u015famas\u0131na ge\u00e7iyoruz. Bir g\u00fcnde ziline g\u00f6re de\u011fi\u015fir. S\u0131f\u0131r numara denilen zilden 70 civar\u0131nda b\u00fcy\u00fckleri daha az \u00fcretiyoruz. Ortalama 40-50 adet aras\u0131nda zil imal ediyoruz\u201d dedi.<\/p>\n<p>\u201cBu i\u015fin k\u00f6keni sadece buras\u0131\u201d<\/p>\n<p>\u00dcrettikleri zilleri il\u00e7e merkezindeki bir esnaf\u0131n Ankara, \u0130stanbul ve \u0130zmir\u2019de ki toptanc\u0131lara g\u00f6ndermesiyle satt\u0131klar\u0131n\u0131, T\u00fcrkiye ve d\u00fcnya geneline zillerin K\u00fcrt\u00fcn\u2019den da\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydeden Y\u00f6ndemir, \u201cT\u00fcrkiye\u2019de zili buradan ba\u015fka \u00fcreten sadece buradan Samsun\u2019a g\u00f6\u00e7 eden bir arkada\u015f\u0131m\u0131z var o yap\u0131yor. Ayn\u0131 sistemde yap\u0131yor. Bu i\u015fin k\u00f6keni sadece buras\u0131. Fabrikasyon sistemini denediler ama yap\u0131lamad\u0131. Kumun \u00f6zelli\u011finden dolay\u0131 olmad\u0131. Ne olursa olsun bu klasik sistem olmak zorunda. Fabrikasyon yapt\u0131klar\u0131 zaman bu sesi vermiyor. Teneke gibi ses veriyor. Sar\u0131 ayar\u0131 sanayilerde K\u0131rkambar Sanayi Sar\u0131s\u0131 diye ge\u00e7er bizim sar\u0131. Biz o sesi bulmak i\u00e7in i\u00e7ine kat\u0131lacak kur\u015funu, bak\u0131r\u0131, \u00e7inkoyu, al\u00fcminyumu tecr\u00fcbe ile kat\u0131yoruz\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>\u201cBu el sanatlar\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrmemek laz\u0131m\u201d<\/p>\n<p>Yakla\u015f\u0131k 25 y\u0131ld\u0131r yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fi bug\u00fcn imkan bulsa b\u0131rakaca\u011f\u0131n\u0131 anlatan Y\u00f6ndemir, gerek\u00e7elerini ise \u015f\u00f6yle s\u0131ralad\u0131: \u201cBenim elimde imkan\u0131m olsa bug\u00fcn vazge\u00e7erim. Ekonomik olarak \u00e7ok fazla bir getirisi yok. Bir ay boyunca \u00e7al\u0131\u015fsak sigorta giderlerinden sonra bize kalan para asgari \u00fccret dolay\u0131nda. Bu rakamlarla 2 \u00f6\u011frenci okutup 5 n\u00fcfus bakmak zorunday\u0131m. Sa\u011fl\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan d\u00f6k\u00fcm yapanlar \u00e7ok uzun s\u00fcreli ya\u015fayanlar de\u011fil. Ci\u011fer rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131, cilt kanseri veya pankreas kanseri gibi hastal\u0131klardan 50-55 ya\u015f civar\u0131nda vefat ediyorlar. Devlet deste\u011fi \u015fuana kadar olmad\u0131. Devlet el sanatlar\u0131 yapan insanlara 50 bin liraya kadar hibe deste\u011fi yapm\u0131\u015ft\u0131. Bizde bu kapsama girmek istedik. Biz bu sanat\u0131 yapan 15 hane oldu\u011fumuz i\u00e7in hibe deste\u011fi veremeyeceklerini s\u00f6ylediler. Bu el sanatlar\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrmemek laz\u0131m. Bizden sonra gelecek olan nesiller bu sanat\u0131n i\u00e7erisine girmek istemiyor. Buna benim kendi evlad\u0131m da dahil. Bu i\u015f fabrikada yap\u0131lamaz. Burada aktif \u00e7al\u0131\u015fan ustalara en az\u0131ndan bir ekonomik destek veya sigortas\u0131 \u00f6denmesi konusunda bir kolayl\u0131k g\u00f6sterilmesini istiyoruz.\u201d<\/p>\n<p>&#8220;S\u00fcrekli gaz ve dumana maruz kal\u0131yoruz&#8221;<\/p>\n<p>Evinin kap\u0131s\u0131ndaki at\u00f6lyesinde metallerin eritildi\u011fi k\u00f6r\u00fck i\u00e7in \u00f6zel bir baca sistemi yapmas\u0131na ra\u011fmen s\u00fcrekli gaz ve dumana maruz kald\u0131klar\u0131n\u0131 ifade eden Y\u00f6ndemir, yer alt\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan madencilerden farklar\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, \u201cMadenciler erken emekli olabiliyorlar. Burada 15 ki\u015fiyiz, bizde bu emeklilik konusunda madencilerin dahil oldu\u011fu sistemden yararlanmak istiyoruz. \u015euanda mevcut sistemle ben 65 ya\u015f\u0131nda emekli olaca\u011f\u0131m. Bu i\u015fi yapanlar en fazla 50-55 ya\u015f\u0131na kadar ya\u015f\u0131yor. Ben ne zaman emekli olaca\u011f\u0131m veya nas\u0131l emekli olaca\u011f\u0131z?\u201d dedi.<\/p>\n<p>Y\u00f6ndemir\u2019in okul harici zamanlar\u0131nda babas\u0131na yard\u0131m eden 15 ya\u015f\u0131ndaki o\u011flu Fahrettin Y\u00f6ndemir ise b\u00fcy\u00fcy\u00fcnce bu i\u015fi yapmak istemedi\u011fini, elektrik-elektronik m\u00fchendisi olmak istedi\u011fini belirterek, \u201cBabama burada \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken yard\u0131mc\u0131 oluyoruz. Su getirip g\u00f6t\u00fcr\u00fcyoruz. D\u00f6k\u00fcm i\u015finde ufak tefek yard\u0131mlarda bulunuyoruz. Bu meslek \u00e7ok zor bir meslek. Toz, kum, buhar, eriyen metallerden \u00e7\u0131kan dumanlarla insan\u0131n ci\u011ferlerine ve di\u011fer organlar\u0131na bula\u015f\u0131yor\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00dcM\u00dc\u015eHANE\u2019N\u0130N K\u00dcRT\u00dcN \u0130L\u00c7ES\u0130NDE \u00dcRET\u0130LD\u0130KTEN SONRA T\u00dcRK\u0130YE\u2019N\u0130N D\u00d6RT B\u0130R TARAFINA ULA\u015eTIRILAN Z\u0130L\u0130N \u00dcRET\u0130M\u0130 70 FARKLI A\u015eAMAYLA GER\u00c7EKLE\u015eT\u0130R\u0130L\u0130YOR. ESK\u0130 MUSLUK VE BATARYALARI D\u00d6N\u00dc\u015e\u00dcMLE TEKRAR EKONOM\u0130YE KAZANDIRAN USTALAR \u0130SE MADENC\u0130LER G\u0130B\u0130 YIPRANMA PAYI \u0130ST\u0130YOR.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":209055,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[19],"tags":[52789,11254,1123,52788,23941,52790],"class_list":["post-209054","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi","tag-bataryalar","tag-donusuyor","tag-eski","tag-evlerdeki","tag-musluk","tag-zile"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/evlerdeki-eski-musluk-ve-bataryalar-zile-donusuyor_359ed49.jpg?fit=1000%2C562","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-SnQ","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/209054","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=209054"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/209054\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/209055"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=209054"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=209054"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=209054"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}