{"id":211611,"date":"2019-10-05T09:01:42","date_gmt":"2019-10-05T06:01:42","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/yaylalarin-gelecegi-tehlikede\/"},"modified":"2019-10-05T09:01:42","modified_gmt":"2019-10-05T06:01:42","slug":"yaylalarin-gelecegi-tehlikede","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/yaylalarin-gelecegi-tehlikede\/","title":{"rendered":"Yaylalar\u0131n gelece\u011fi tehlikede"},"content":{"rendered":"<p>Giresun \u00dcniversitesi Giresun \u0130li Uygulama  ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi ile T\u00fcrk Oca\u011f\u0131 Giresun \u015eubesi\u2019nin ortakla\u015fa d\u00fczenledi\u011fi &#8220;Uluslararas\u0131 Yaylac\u0131l\u0131k ve Yayla K\u00fclt\u00fcr\u00fc Sempozyumu\u2019nun sonu\u00e7 bildirgesi a\u00e7\u0131kland\u0131.<\/p>\n<p>Giresun \u00dcniversitesi\u2019nde 5 \u00fclke, 25 \u00fcniversiteden 133  akademisyenin kat\u0131l\u0131m\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirilen Uluslararas\u0131 Yaylac\u0131l\u0131k ve Yayla K\u00fclt\u00fcr\u00fc Sempozyumu\u2019nun sonu\u00e7 bildirgesinde yaylalar\u0131n ama\u00e7 d\u0131\u015f\u0131 kullan\u0131m\u0131 sonucunda \u00e7evresel sorunlar gittik\u00e7e artt\u0131\u011f\u0131 ve \u0130mar Bar\u0131\u015f\u0131 Kanunu\u2019nun ka\u00e7ak yap\u0131la\u015fmay\u0131 tetikledi\u011fine dikkat \u00e7ekildi.<\/p>\n<p>Sempozyumun sonu\u00e7 bildirgesinde, \u201cKonar-g\u00f6\u00e7er hayat T\u00fcrklerin hayat kayna\u011f\u0131 ve T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn en \u00f6nemli unsurlar\u0131ndand\u0131r. Sosyok\u00fclt\u00fcrel ili\u015fkilerin yo\u011fun olarak ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 tarihi yerle\u015fme alanlar\u0131d\u0131r. Yayla, k\u00fc\u00e7\u00fck ve b\u00fcy\u00fckba\u015f hayvan \u00fcretimiyle yerel ve ulusal ekonomiye katk\u0131 sa\u011flama potansiyeline sahiptir. K\u00fcresel iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi nedeniyle gelecekte en \u00e7ok tercih edilecek yerler aras\u0131ndad\u0131r.  Zengin flora ve faunaya sahip do\u011fal alanlard\u0131r ve yaylalar stratejik \u00f6neme sahiptir. Gezme ve dinlenme amac\u0131yla mera arazileri \u00fczerinde in\u015fa edilen imars\u0131z ve ka\u00e7ak yap\u0131la\u015fma devam etmektedir. Kamuoyunda \u0130mar Bar\u0131\u015f\u0131 olarak da bilinen 7143 Say\u0131l\u0131 Kanun ka\u00e7ak yap\u0131la\u015fmay\u0131 tetiklemi\u015ftir. Y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki mevzuat yayla yerle\u015fmelerinin sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmekte yetersiz kalmaktad\u0131r. Yaylalar\u0131n ama\u00e7 d\u0131\u015f\u0131 kullan\u0131m\u0131 sonucunda \u00e7evresel sorunlar gittik\u00e7e artmaktad\u0131r. B\u00fcy\u00fck\u015fehir s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde kalan yaylalarda stat\u00fc de\u011fi\u015fikli\u011fi ve yeni idari yap\u0131lanmalar sebebiyle yaylac\u0131l\u0131k faaliyetlerini y\u00fcr\u00fctmeye \u00e7al\u0131\u015fan k\u00f6yl\u00fcler, ihtiya\u00e7 duyulan hayvan bar\u0131naklar\u0131n\u0131 ve konutlar\u0131n\u0131 in\u015fa edemedikleri gibi iyile\u015ftirme de yapamamaktad\u0131rlar. Gen\u00e7 neslin yaylac\u0131l\u0131k faaliyetlerine olan ilgisi g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e azalmaktad\u0131r.  Yaylac\u0131l\u0131k faaliyetlerindeki azalma k\u00fclt\u00fcrel de\u011ferlerin yok olma tehlikesini do\u011furmaktad\u0131r.  Yaylac\u0131l\u0131k faaliyetlerindeki azalma ekonomik kay\u0131plara neden olmaktad\u0131r. Yaylac\u0131l\u0131k k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc temsil eden geleneksel evlerin yap\u0131m maliyetlerinin y\u00fcksekli\u011fi, yaylac\u0131lar\u0131 zor durumda b\u0131rakmakta beton yap\u0131la\u015fman\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7maktad\u0131r. Sosyal g\u00fcvenceleri olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in vas\u0131fl\u0131 \u00e7oban bulunamamakta, bunun yerine yabanc\u0131 \u00e7oban istihdam edilmektedir. Yabanc\u0131 \u00e7obanl\u0131k ise T\u00fcrk \u00e7obanl\u0131k mesle\u011finin yok olmas\u0131na sebep olmaktad\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar yayla ve yaylac\u0131l\u0131k konusunda yeterli bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r\u201d denildi.<\/p>\n<p>\u00c7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerileri<\/p>\n<p>Yaylalardaki \u00fcretim ve pazarlama faaliyetlerini y\u00fcr\u00fctmek \u00fczere kooperatif\u00e7ili\u011fin te\u015fvik edilmesi gerekti\u011fi ifade edilen \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerileriyle ilgili ise \u201cKarar vericiler, uygulay\u0131c\u0131lar, akademisyenler, sekt\u00f6r temsilcileri ve y\u00f6re halk\u0131n\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla birlikte k\u0131sa, orta ve uzun vadeli stratejik ama\u00e7lar ve bu ama\u00e7lara uygun hedefler belirlenmeli ve bunlar yetkililer taraf\u0131ndan uygulanmal\u0131d\u0131r. Yayla isk\u00e2n\u0131 devletin kontrol\u00fcnde olmal\u0131, bu isk\u00e2nda \u00e7evre sorunlar\u0131na sebebiyet verilmemelidir. Yayla yerle\u015fmelerini B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi Kanunu\u2019nun kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda tutulmas\u0131, bu yerle\u015fmelere \u00f6zg\u00fc ve ihtiya\u00e7lara cevap verebilecek yeni bir kanunun yap\u0131lmas\u0131 gerekir. Yaylalardaki \u00fcretim ve pazarlama faaliyetlerini y\u00fcr\u00fctmek \u00fczere kooperatif\u00e7ili\u011fin te\u015fvik edilmesi gerekmektedir. Hayvan \u00fcretimine y\u00f6nelik yaylac\u0131l\u0131k faaliyetlerini y\u00fcr\u00fcten k\u00f6yl\u00fcler te\u015fvik edilmelidir. \u00dcretim yapan ya da yapmak isteyen k\u00f6yl\u00fcler ile yaylay\u0131 amac\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kullananlar ayn\u0131 kategoride de\u011ferlendirilmemelidir. Gen\u00e7 neslin yaylac\u0131l\u0131k faaliyetlerine kat\u0131lmas\u0131 te\u015fvik edilmeli, bu yerle\u015fmelerdeki altyap\u0131 ve teknolojik imk\u00e2nlar art\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Yeni yap\u0131lacak meskenler devletin kontrol\u00fcnde olmal\u0131, bu meskenlerin mimarisi yayla k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc yans\u0131tmal\u0131 ve \u00e7evreyle uyumlu olmal\u0131d\u0131r. Hayvanc\u0131l\u0131k faaliyetlerinin yo\u011fun oldu\u011fu illerdeki \u00fcniversiteler, \u00e7obanl\u0131k e\u011fitimi konusunda inisiyatif almal\u0131, \u00e7obanl\u0131k mesle\u011fi te\u015fvik edilmeli ve \u00e7obanl\u0131\u011fa ait sosyal g\u00fcvence sorunlar\u0131 devlet taraf\u0131ndan \u00e7\u00f6z\u00fclmelidir. Yayla ve yaylac\u0131l\u0131k konusunda \u00fcniversitelerin daha fazla ara\u015ft\u0131rma yapmas\u0131 gerekmektedir. Yaylalarda b\u00fcy\u00fck oranda israf edilen y\u00fcn\u00fcn milli ekonomiye kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekir\u201c a\u00e7\u0131klamas\u0131 yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u0130RESUN \u00dcN\u0130VERS\u0130TES\u0130 G\u0130RESUN \u0130L\u0130 UYGULAMA  VE ARA\u015eTIRMA MERKEZ\u0130 \u0130LE T\u00dcRK OCA\u011eI  G\u0130RESUN \u015eUBES\u0130N\u0130N ORTAKLA\u015eA D\u00dcZENLED\u0130\u011e\u0130  &#8220;ULUSLARARASI YAYLACILIK VE YAYLA K\u00dcLT\u00dcR\u00dc SEMPOZYUMU\u2019NUN SONU\u00c7 B\u0130LD\u0130RGES\u0130 A\u00c7IKLANDI.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":211612,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[1],"tags":[4472,27079,53495],"class_list":["post-211611","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-gelecegi","tag-tehlikede","tag-yaylalarin"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/yaylalarin-gelecegi-tehlikede_0ca45c0.jpg?fit=664%2C354","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-T35","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/211611","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=211611"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/211611\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/211612"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=211611"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=211611"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=211611"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}