{"id":212032,"date":"2019-10-06T11:46:23","date_gmt":"2019-10-06T08:46:23","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/mardine-12-milyar-dolarlik-yatirim-tersine-goce-etki-etti\/"},"modified":"2019-10-06T11:46:23","modified_gmt":"2019-10-06T08:46:23","slug":"mardine-12-milyar-dolarlik-yatirim-tersine-goce-etki-etti","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/mardine-12-milyar-dolarlik-yatirim-tersine-goce-etki-etti\/","title":{"rendered":"Mardin\u2019e 1,2 milyar dolarl\u0131k yat\u0131r\u0131m tersine g\u00f6\u00e7e etki etti"},"content":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiye\u2019de \u2018Mardin-M\u00fcnih hatt\u0131\u2019 deyimiyle akla gelen Mardin, 1.2 milyar dolarl\u0131k yat\u0131r\u0131m ile G\u00fcney Do\u011fu Anadolu\u2019da tersine g\u00f6\u00e7\u00fcn adresi oldu. Cengiz Holding taraf\u0131ndan yap\u0131lan yat\u0131r\u0131m ile bin 500 ki\u015fiye do\u011frudan istihdam imkan\u0131 olu\u015fturulurken yakla\u015f\u0131k 25 bin ki\u015fiye de dolayl\u0131 i\u015f imkan\u0131 sa\u011fland\u0131. Ge\u00e7en y\u0131l Mardin\u2019de y\u00fczde 25 olan i\u015fsizlik oran\u0131 bir y\u0131lda y\u00fczde 20,6\u2019ya d\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n<p>Cengiz Holding taraf\u0131ndan Mardin\u2019in Maz\u0131da\u011f\u0131 il\u00e7esinde 1.2 milyar dolarl\u0131k yat\u0131r\u0131mla kurulan Maz\u0131da\u011f\u0131 Metal Geri Kazan\u0131m ve Entegre G\u00fcbre Tesisleri, kalk\u0131nma yoluyla tersine g\u00f6\u00e7\u00fcn simgesi oldu. Bin 500 ki\u015fiye do\u011frudan 25 bin ki\u015fiye ise dolayl\u0131 yoldan istihdam sa\u011flayan tesis, ayn\u0131 zamanda yerli g\u00fcbre ve metal \u00fcretimiyle yakla\u015f\u0131k her y\u0131l yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kan 620 milyon dolar\u0131n da T\u00fcrkiye\u2019de kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak.<\/p>\n<p>Eti Bak\u0131r Maz\u0131da\u011f\u0131 Metal Geri Kazan\u0131m ve Entegre G\u00fcbre Tesisleri Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fc Emre Kay\u0131\u015fo\u011flu yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada tesisin b\u00f6lgenin \u00e7ehresini de\u011fi\u015ftirdi\u011fini belirterek, &#8220;Bu tesis 1.2 milyar dolarl\u0131k yat\u0131r\u0131mla faaliyete ge\u00e7ti. Bu fabrikada T\u00fcrkiye\u2019nin tek entegre g\u00fcbre \u00fcretim fabrikas\u0131d\u0131r. Ayn\u0131 zamanda da T\u00fcrkiye\u2019deki kobalt \u00fcretimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan ilk tesis. Bu 1.2 milyar dolarl\u0131k yat\u0131r\u0131m, T\u00fcrkiye ekonomisine yakla\u015f\u0131k 620 milyon dolar d\u0131\u015f ticaret a\u00e7\u0131\u011f\u0131na katk\u0131s\u0131 olacakt\u0131r. \u00d6zellikle at\u0131klardan elde etti\u011fimiz kobalt\u0131, bak\u0131r\u0131 ve \u00e7inkoyu s\u0131f\u0131r at\u0131k projesi olarak de\u011ferlendirebiliriz. Ayr\u0131ca kendi elektri\u011fini \u00fcreten bir tesisteyiz. Ham maddesi at\u0131k olmas\u0131yla beraber, ba\u015fka fabrikalar\u0131n at\u0131\u011f\u0131n\u0131 da azaltarak eksi at\u0131k konumuna gelecek bir projede bulunuyoruz&#8221; dedi.<\/p>\n<p>Bin 500 ki\u015fiye istihdam<\/p>\n<p>Mardin Maz\u0131da\u011f\u0131\u2019nda bulunan bu tesisler yakla\u015f\u0131k bin 500 ki\u015fiyi istihdam etti\u011fini s\u00f6zlerine ekleyen Kay\u0131\u015fo\u011flu, &#8220;Bu bin 500 ki\u015finin yakla\u015f\u0131k 900 tanesi Maz\u0131da\u011f\u0131\u2019nda ya\u015fayan yerel halktan olu\u015fuyor. Di\u011fer 300 tanesi de yak\u0131n b\u00f6lgede ya\u015fayan insanlar. Bunun b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu yerel halktan olu\u015fan istihdam. Bu yerel istihdama \u00e7ok \u00f6nem verdik. Fabrikan\u0131n Maz\u0131da\u011f\u0131\u2019na ayl\u0131k olarak yakla\u015f\u0131k 10 milyon TL civar\u0131nda bir katk\u0131s\u0131 oluyor. Bunun sonucunda da bir\u00e7ok b\u00fcy\u00fck ilimizden ve yurtd\u0131\u015f\u0131ndan bu b\u00f6lgenin g\u00f6\u00e7 etmi\u015f halk\u0131 geri d\u00f6nmeye ba\u015flad\u0131. Son y\u0131llarda Maz\u0131da\u011f\u0131\u2019n\u0131n n\u00fcfusu artmaya ba\u015flad\u0131. G\u00fcneydo\u011fu Anadolu b\u00f6lgesinin s\u00fcrekli g\u00f6\u00e7 veren b\u00f6lge oldu\u011funu de\u011ferlendirirsek, Maz\u0131da\u011f\u0131 s\u00fcrekli g\u00f6\u00e7 almaya ba\u015flayan bir il\u00e7e oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. Dolay\u0131s\u0131yla tersine g\u00f6\u00e7\u00fc ba\u015flatt\u0131k diyebiliriz&#8221; diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>\u0130\u015fsizlik oran\u0131 d\u00fc\u015ft\u00fc<\/p>\n<p>Kay\u0131\u015fo\u011flu, bir ki\u015finin bile i\u015fe girmesinin kendileri i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011funu ifade ederek, &#8220;\u0130n\u015faat a\u015famas\u0131nda 5 bin ki\u015fiye do\u011frudan, 25 bin ki\u015fiye dolayl\u0131 i\u015f imkan\u0131 sa\u011flad\u0131k. Tesis \u00fcretime ba\u015flay\u0131nca da bin 500 ki\u015filik bir kadromuz olu\u015ftu. Mardin\u2019in n\u00fcfusu yakla\u015f\u0131k 800 bin ve 200 bin ki\u015fi ise 18 ya\u015f \u00fcst\u00fc hesaplan\u0131yor. Mardin\u2019de ge\u00e7en y\u0131l i\u015fsizlik oran\u0131 y\u00fczde 25 idi. \u015eimdi ise bu rakam y\u00fczde 20,6\u2019ya inmi\u015f durumda. Bu rakamlar tesisimizin b\u00f6lgeye etkisini g\u00f6steriyor. Ekosistem geli\u015ftik\u00e7e bu rakamlar\u0131n olumlu y\u00f6nde de\u011fi\u015fece\u011fini \u00f6ng\u00f6r\u00fcyoruz&#8221; \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n<p>Ayl\u0131k 10 milyon liral\u0131k katk\u0131<\/p>\n<p>Kay\u0131\u015fo\u011flu, il\u00e7enin ekonomik girdisine ayl\u0131k 10 milyon liral\u0131k katk\u0131da bulunduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek, &#8220;Maz\u0131da\u011f\u0131\u2019na sadece istihdam sa\u011flam\u0131yoruz. Prensip olarak ihtiya\u00e7lar\u0131m\u0131z\u0131 da Maz\u0131da\u011f\u0131\u2019ndan temin ediyoruz. \u0130l\u00e7eye maa\u015f gelirinin yan\u0131 s\u0131ra sat\u0131n almalar yoluyla yakla\u015f\u0131k ayda 10 milyon TL b\u0131rak\u0131yoruz&#8221; ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p>Yap\u0131lan bilgilendirmede; son teknolojilerin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tesiste, tasar\u0131m ve yap\u0131m a\u015famas\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n \u00f6nde gelen m\u00fchendislik \u015firketlerinden 22 \u00fclkeden 285 yabanc\u0131 m\u00fchendis Maz\u0131da\u011f\u0131\u2019nda T\u00fcrk m\u00fchendisler ile birlikte \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 aktar\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Mardin\u2019e geri d\u00f6nenlerin hikayeleri ise \u015fu \u015fekilde:<\/p>\n<p>Tesis \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131ndan Fatih Demir, &#8220;Liseden sonra 9 Eyl\u00fcl \u00dcniversitesi \u0130\u015fletme Fak\u00fcltesi \u0130ngilizce \u0130\u015fletme B\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc kazand\u0131m. \u0130zmir\u2019e yola \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131mda art\u0131k do\u011fdu\u011fum topraklara arada bir gelebilece\u011fimi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum. B\u00fcy\u00fck firmalarda \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n her zaman daha iyi oldu\u011funu biliyoruz. \u0130\u015fte bu y\u00fczden de geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm imkans\u0131za yak\u0131nd\u0131. Fakat Eti Bak\u0131r\u2019\u0131n Mardin\u2019de dev bir tesis kurdu\u011funu duydu\u011fumda ba\u015fvurumu yapt\u0131m ve i\u015fe kabul edildim. B\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcm \u015fehirde ya\u015famak ve onlara borcumu \u00f6demek i\u00e7in f\u0131rsat kap\u0131ma gelmi\u015fti. Hem b\u00f6lgeme hem bana katk\u0131 sunan Eti Bak\u0131r\u2019a hayallerimin pe\u015finden ko\u015fma f\u0131rsat\u0131 verdi\u011fi i\u00e7in te\u015fekk\u00fcr ederim&#8221; dedi.<\/p>\n<p>Bilal Aktemur ise, &#8220;Babam 1988 y\u0131l\u0131nda bu fabrika devlette fosfat tesisi olarak \u00fcretim yaparken, 1996 y\u0131l\u0131na kadar burada \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Sonra fosfat tesisleri kapand\u0131\u011f\u0131nda Bal\u0131kesir\u2019e tayini \u00e7\u0131kt\u0131. Uzun y\u0131llar burada \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Ben Fransa\u2019ya yerle\u015ftim. 2012 y\u0131l\u0131nda babam\u0131n hastal\u0131\u011f\u0131 nedeniyle T\u00fcrkiye\u2019ye d\u00f6nd\u00fcm. Bir s\u00fcre Bigadi\u00e7\u2019te ya\u015fad\u0131ktan sonra fosfat tesislerinin yerine kocaman bir fabrika kuruldu\u011funu \u00f6\u011frendim. Memleketime d\u00f6nmek i\u00e7in \u00f6n\u00fcme \u00e7\u0131kan bu f\u0131rsat\u0131 iyi de\u011ferlendirdim. \u015eimdi kendi topraklar\u0131mda bu \u00fclkeye hizmet etmenin mutlulu\u011funu ya\u015f\u0131yorum&#8221; ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p>Tesiste \u00e7al\u0131\u015fan Hasan Erbek de, &#8220;1994 y\u0131l\u0131nda Mardin\u2019de d\u00fcnyaya geldim. Ortaokulu da Maz\u0131da\u011f\u0131\u2019nda okuduktan sonra Diyarbak\u0131r Anadolu Lisesi\u2019ni kazand\u0131m. Bu benim i\u00e7in Mardin\u2019e veda etmek anlam\u0131na geliyordu. Babam MTA\u2019da memur olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kalabal\u0131k olan \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n okumas\u0131n\u0131 ve hayata tutunmas\u0131n\u0131 istiyordu. Diyarbak\u0131r\u2019da ge\u00e7en 4 y\u0131l\u0131n sonunda hayallerim de b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015ft\u00fc. En b\u00fcy\u00fck \u015fehir olan \u0130stanbul\u2019da, \u0130stanbul \u00dcniversitesi \u0130ngilizce \u0130\u015fletme okudum. D\u00fcnyan\u0131n her yerine CV g\u00f6nderdim. Abim bu fabrikada in\u015faat m\u00fchendisiydi. Beni arad\u0131 ve \u201cMemleketimize d\u00f6n\u201d dedi. Hayallerimi fazlas\u0131yla kar\u015f\u0131layan bu tesis, veda etti\u011fim Mardin\u2019e tekrar kavu\u015fmam\u0131 sa\u011flad\u0131. Bu tesis sadece istihdam anlam\u0131na gelmiyor. \u00dclkenin cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131 ikame ediyor. K\u00f6y\u00fcme geri d\u00f6nd\u00fcm ve \u00e7ok mutluyum&#8221; dedi.<\/p>\n<p>D\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck tesisini arad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Nur\u015fen Akta\u015f, &#8220;\u0130lk ve orta \u00f6\u011fretimimi Maz\u0131da\u011f\u0131\u2019nda tamamlad\u0131ktan sonra \u0130stanbul Y\u0131ld\u0131z Teknik \u00dcniversitesi\u2019nde okudum. M\u00fchendis olarak bilgilerimin tamam\u0131n\u0131 kapsayan bir entegre tesiste \u00e7al\u0131\u015fmak istiyordum. Ancak bu tesisin ba\u015fka bir yerde, muhtemelen de yurt d\u0131\u015f\u0131nda olmas\u0131n\u0131 bekliyordum. \u0130\u015fin a\u00e7\u0131\u011f\u0131 uzakta ya\u015fama hallerinin devam etmesinden ka\u00e7\u0131\u015f yok d\u00fc\u015f\u00fcncesindeydim. D\u00fcnyan\u0131n herhangi bir yerinde arad\u0131\u011f\u0131m b\u00fcy\u00fck tesisin benim topraklar\u0131mda kurulmu\u015f olmas\u0131n\u0131n ne kadar de\u011ferli oldu\u011funu sadece ben anlayabilirim diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u015eimdi arkada\u015flar\u0131m\u0131n, ailemin yan\u0131nda ve arad\u0131\u011f\u0131m \u015firkette \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Bu yat\u0131r\u0131m\u0131 buraya kazand\u0131ran herkese minnettar\u0131m&#8221; diye konu\u015ftu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00dcRK\u0130YE\u2019DE \u2018MARD\u0130N-M\u00dcN\u0130H HATTI\u2019 DEY\u0130M\u0130YLE G\u00d6\u00c7\u00dcN S\u0130MGES\u0130 OLAN MARD\u0130N, 1.2 M\u0130LYAR DOLARLIK YATIRIM \u0130LE G\u00dcNEY DO\u011eU ANADOLU\u2019DA TERS\u0130NE G\u00d6\u00c7\u00dcN ADRES\u0130 OLDU<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":212033,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[19],"tags":[1878,1880,2355,36936,207,17310,12967,2981,12519,470],"class_list":["post-212032","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi","tag-1878","tag-1880","tag-dolarlik","tag-etki","tag-etti","tag-goce","tag-mardine","tag-milyar","tag-tersine","tag-yatirim"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/mardine-12-milyar-dolarlik-yatirim-tersine-goce-etki-etti_8040da2.jpg?fit=1000%2C601","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-T9S","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/212032","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=212032"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/212032\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/212033"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=212032"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=212032"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=212032"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}