{"id":21668,"date":"2019-02-11T14:26:45","date_gmt":"2019-02-11T11:26:45","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/asiri-fruktoz-tuketimi-bircok-hastaliga-neden-oluyor\/"},"modified":"2019-02-11T14:26:45","modified_gmt":"2019-02-11T11:26:45","slug":"asiri-fruktoz-tuketimi-bircok-hastaliga-neden-oluyor","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/asiri-fruktoz-tuketimi-bircok-hastaliga-neden-oluyor\/","title":{"rendered":"&#8220;A\u015f\u0131r\u0131 fr\u00fcktoz t\u00fcketimi bir\u00e7ok hastal\u0131\u011fa neden oluyor&#8221;"},"content":{"rendered":"<p>\u201cNi\u015fasta bazl\u0131 \u015feker\u201d \u00fczerinden g\u00fcndeme gelen \u201cfr\u00fcktoz\u201d konusunu de\u011ferlendiren Prof. Dr. \u015e\u00fckr\u00fc Karata\u015f, fr\u00fcktozun a\u015f\u0131r\u0131 t\u00fcketiminin ba\u015fta obezite, kalp ve b\u00f6brek hastal\u0131klar\u0131 olmak \u00fczere, gut hastal\u0131\u011f\u0131na varana kadar bir\u00e7ok sorun olu\u015fturabilece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Son g\u00fcnlerde T\u00fcrkiye\u2019deki \u00fcretim kotas\u0131n\u0131n y\u00fczde 2,5\u2019e d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesiyle tekrar g\u00fcndeme gelen ni\u015fasta bazl\u0131 \u015feker (NB\u015e) ile ilgili bir de\u011ferlendirmede bulunan \u0130stanbul Ayd\u0131n \u00dcniversitesi (\u0130A\u00dc) G\u0131da Uygulama ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi (GAUM) M\u00fcd\u00fcr\u00fc Prof. Dr. \u015e\u00fckr\u00fc Karata\u015f, ni\u015fasta bazl\u0131 \u015fekerin y\u00fcksek miktarda fr\u00fcktoz i\u00e7erdi\u011fini belirterek, \u201cA\u015f\u0131r\u0131 fr\u00fcktoz t\u00fcketimi ba\u015fta; obezite, kalp ve b\u00f6brek rahats\u0131zl\u0131klar\u0131 olmak \u00fczere, gut hastal\u0131\u011f\u0131na varana kadar bir\u00e7ok rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131 tetikler\u201d dedi.<\/p>\n<p>\u201cA\u015f\u0131r\u0131 t\u00fcketilmedi\u011fi s\u00fcrece yararl\u0131\u201d<\/p>\n<p>Fr\u00fcktozun meyve ve sebzelerin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde do\u011fal olarak bulundu\u011funu, a\u015f\u0131r\u0131 t\u00fcketilmedi\u011fi s\u00fcrece yararl\u0131 bir \u015feker t\u00fcr\u00fc oldu\u011funu belirten Karata\u015f, \u201cFr\u00fcktozun insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na olumlu-olumsuz etkileri konusunda toplumda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir bilgi kirlili\u011fi mevcut. Piyasadaki gazl\u0131, meyveli i\u00e7eceklerde, haz\u0131r g\u0131dalarda kullan\u0131lan y\u00fcksek fr\u00fcktoz i\u00e7eren m\u0131s\u0131r \u015furubu, (ni\u015fasta bazl\u0131 \u015feker) hem pancar \u015fekeri, (sakkaroz) hem de fr\u00fcktoz ve glikoz i\u00e7erir. Gazl\u0131, meyveli i\u00e7eceklerden, \u015fekerlemeye, \u00e7ikolataya, bisk\u00fcviye kadar pek \u00e7ok \u00fcr\u00fcnde kullan\u0131lan ni\u015fasta bazl\u0131 \u015feker (NB\u015e) olas\u0131 sa\u011fl\u0131k risklerini tetikleyici \u00f6zelli\u011finden dolay\u0131 Fransa, Hollanda, \u0130ngiltere gibi bir\u00e7ok Avrupa \u00fclkesinde yasakland\u0131. ABD\u2019de \u00fcretim kotas\u0131 y\u00fczde 10\u2019dan y\u00fczde 2\u2019ye, \u00fclkemizde de \u00fcretim kotas\u0131 y\u00fczde 5\u2019ten y\u00fczde 2,5\u2019e d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fc. Kald\u0131 ki ABD, d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck m\u0131s\u0131r \u015furubu \u00fcreticisidir. ABD\u2019deki gazl\u0131 i\u00e7eceklerin \u00e7o\u011funlu\u011fu d\u00fcnya literat\u00fcr\u00fcnde HFSC (high fructose corn syrup-y\u00fcksek fr\u00fcktozlu m\u0131s\u0131r \u015furubu) olarak bilinen ni\u015fasta bazl\u0131 \u015fekerden (NB\u015e )\u00fcretiliyor\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>\u201cA\u015f\u0131r\u0131 fr\u00fcktoz \u00fcrik asidi art\u0131r\u0131yor\u201d<\/p>\n<p>Fr\u00fcktozun i\u00e7eri\u011findeki glisemik indeksin d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131 nedeniyle kandaki \u015feker miktar\u0131n\u0131 ilk anda a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fckseltmedi\u011fine dikkat \u00e7eken Karata\u015f, \u201cAncak fr\u00fcktoz, a\u015f\u0131r\u0131 miktarlarda t\u00fcketildi\u011finde bir\u00e7ok hastal\u0131\u011f\u0131n tetikleyicisi olarak de\u011ferlendirilir. Fr\u00fcktoz t\u00fcm \u015fekerler aras\u0131nda en h\u0131zl\u0131 ya\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015fen \u015feker t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Bu nedenle kandaki trigliserit d\u00fczeyini \u00e7ok y\u00fckseltir. Fr\u00fcktozun a\u015f\u0131r\u0131 miktarda t\u00fcketilmesi durumunda karaci\u011ferin bu fazla fr\u00fcktozu v\u00fccudun \u015feker olarak kullanabilmesi i\u00e7in h\u0131zla i\u015flemesi ve i\u015fe yarayacak \u015fekere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmesi gerekir. Ancak karaci\u011fer, bu fr\u00fcktozu h\u0131zla i\u015fleyemedi\u011finden dolay\u0131 bunun yerine ya\u011f olu\u015fturmaya ba\u015flar ve olu\u015fan bu ya\u011f da trigliserit olarak kana kar\u0131\u015f\u0131r. A\u015f\u0131r\u0131 fr\u00fcktoz t\u00fcketen bireylerde kalp ve b\u00f6brekler i\u00e7in zararl\u0131 oldu\u011fu bilinen \u00fcrik asit miktarlar\u0131 da artar. \u00dcrik asidin artmas\u0131 gut hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n tetikleyicisi olarak bilinir\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p>\u201cTip 2 diyabeti bile tetikliyor\u201d<\/p>\n<p>Fr\u00fcktozun tek ba\u015f\u0131na bir\u00e7ok hastal\u0131\u011f\u0131n tetikleyicisi g\u00f6rmenin de do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Karata\u015f, \u201cHi\u00e7 bir g\u0131da maddesini tek ba\u015f\u0131na hastal\u0131klar\u0131n tetikleyicisi olarak g\u00f6rmek do\u011fru bir yakla\u015f\u0131m de\u011fil. T\u00fcketilen besin miktar\u0131, insanlar\u0131n beslenme ve ya\u015fam bi\u00e7imleri b\u00fcy\u00fck oranda bir\u00e7ok hastal\u0131k riskini art\u0131rabilir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde insanlar\u0131 tehdit eden dengesiz ve a\u015f\u0131r\u0131 beslenme, hareketsizlik, olumsuz ya\u015fam ko\u015fullar\u0131, v\u00fccudumuza a\u015f\u0131r\u0131 oranda fr\u00fcktoz girmesine sebep oluyor. Bunun sonucu olarak da karaci\u011ferde ya\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015fen fr\u00fcktoz insanlarda obeziteye ve a\u015f\u0131r\u0131 \u015fi\u015fmanl\u0131\u011fa ve beraberinde bir\u00e7ok sa\u011fl\u0131k riskini beraberinde getiriyor. Yap\u0131lan bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar do\u011fal meyvede bulunan fr\u00fcktozun normal miktarlarda al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ince ba\u011f\u0131rsakta metabolize edildi\u011fini, ancak \u00f6zellikle i\u015flem g\u00f6rm\u00fc\u015f g\u0131dalarla a\u015f\u0131r\u0131 miktarda al\u0131nan i\u015flem g\u00f6rm\u00fc\u015f fr\u00fcktozun ince ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131 yordu\u011funu, karaci\u011fere giderek orada ya\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6sterir. Bu da Tip 2 diyabetin tetikleyicisi oldu\u011fu sav\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendiriyor\u201d dedi.<\/p>\n<p>\u201cDo\u011fal g\u0131dan\u0131n yerini hi\u00e7bir \u015fey tutmaz\u201d<\/p>\n<p>Hi\u00e7bir i\u015flem g\u00f6rm\u00fc\u015f g\u0131da maddesinin do\u011fal g\u0131da maddesinin yerini tutamayaca\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatan Karata\u015f, \u201cBu nedenle \u00f6zellikle i\u015flem g\u00f6rm\u00fc\u015f g\u0131dalardan m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar uzak durmak veya az t\u00fcketmek do\u011fal meyve t\u00fcketiminde de miktar\u0131na dikkat etmek gerekir. Ayr\u0131ca t\u00fcketilecek meyve se\u00e7imine dikkat edip nispeten az \u015feker ihtiva eden meyveleri tercih edip mevsiminde t\u00fcketmeye gayret g\u00f6sterilmesi iyi olur. \u00c7ok fazla tatland\u0131r\u0131c\u0131 ihtiva eden, i\u015flem g\u00f6rm\u00fc\u015f a\u015f\u0131r\u0131 miktarda m\u0131s\u0131r ni\u015fastas\u0131 \u015furubu ihtiva eden g\u0131da maddeleri ve i\u00e7ecekleri \u00e7ok fazla kullanmamaya \u00f6zen g\u00f6sterilmeli. Paketlenmi\u015f g\u0131dalarda \u00fcr\u00fcn etiketlerine bakarak i\u00e7eri\u011fi mutlaka incelenmeli. \u00c7\u00fcnk\u00fc fr\u00fcktozun tatl\u0131l\u0131k oran\u0131 174, \u00e7ay \u015fekerin 100 ve glikozun ise 74\u2019t\u00fcr. S\u00f6z gelimi \u00e7ay \u015fekeri bir birim glikoz ve fr\u00fcktozdan olu\u015fmaktad\u0131r\u201d \u015feklinde s\u00f6zlerini noktalad\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cN\u0130\u015eASTA BAZLI \u015eEKER\u201d \u00dcZER\u0130NDEN G\u00dcNDEME GELEN \u201cFR\u00dcKTOZ\u201d KONUSUNU DE\u011eERLEND\u0130REN PROF. DR. \u015e\u00dcKR\u00dc KARATA\u015e, FR\u00dcKTOZUN A\u015eIRI T\u00dcKET\u0130M\u0130N\u0130N BA\u015eTA OBEZ\u0130TE, KALP VE B\u00d6BREK HASTALIKLARI OLMAK \u00dcZERE, GUT HASTALI\u011eINA VARANA KADAR B\u0130R\u00c7OK SORUN OLU\u015eTURAB\u0130LECE\u011e\u0130N\u0130 S\u00d6YLED\u0130.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":21669,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[658],"tags":[1402,9366,9364,9367,1130,145,9365],"class_list":["post-21668","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-asiri","tag-bircok","tag-fruktoz","tag-hastaliga","tag-neden","tag-oluyor","tag-tuketimi"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/asiri-fruktoz-tuketimi-bircok-hastaliga-neden-oluyor_21ef080.jpg?fit=1000%2C865","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-5Du","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21668","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21668"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21668\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21669"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21668"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21668"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21668"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}