{"id":218872,"date":"2019-10-23T13:46:54","date_gmt":"2019-10-23T10:46:54","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/caykur-cay-copunun-cikisini-durdurdu\/"},"modified":"2019-10-23T13:46:54","modified_gmt":"2019-10-23T10:46:54","slug":"caykur-cay-copunun-cikisini-durdurdu","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/caykur-cay-copunun-cikisini-durdurdu\/","title":{"rendered":"\u00c7AYKUR \u00e7ay \u00e7\u00f6p\u00fcn\u00fcn \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 durdurdu"},"content":{"rendered":"<p>\u00c7AYKUR Genel M\u00fcd\u00fcr Vekili Yusuf Ziya Alim, g\u00fcbre yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131 i\u00e7in verilen \u00e7ay \u00e7\u00f6plerinin i\u00e7erisine katk\u0131 maddesi konularak piyasaya \u00e7ay olarak s\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc tespit ettiklerini belirterek, fabrikalardan \u00e7ay \u00e7\u00f6p\u00fc \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 kald\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Alim, \u201cSanki ki\u015filere bor\u00e7luymu\u015fuz gibi \u2018Vermiyorsun neden vermiyorsun?\u2019, vermiyoruz i\u015fte. G\u00fcvencimiz, inanc\u0131m\u0131z yok. Nereye verirsek bu kontrol edilemiyor, kontrol edilme \u015fans\u0131 da yok\u201d dedi.<\/p>\n<p>\u00c7AYKUR Genel M\u00fcd\u00fcr Vekili Yusuf Ziya Alim, d\u00fczenledi\u011fi bas\u0131n toplant\u0131s\u0131nda 2019 \u00e7ay sezonunun \u00fc\u00e7 s\u00fcrg\u00fcs\u00fcnde toplamda 750 bin ton ya\u015f \u00e7ay al\u0131m\u0131 yapt\u0131klar\u0131n\u0131 ve her y\u0131l giderek katlanan \u00e7ay sat\u0131\u015flar\u0131n\u0131n da bu y\u0131l 82 bin tona ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getirdi. 500 kilogram kota ile birinci s\u00fcrg\u00fcnde 287 bin ton ya\u015f \u00e7ay al\u0131m\u0131 yapt\u0131klar\u0131n\u0131 kaydeden Alim, &#8220;2. s\u00fcrg\u00fcn ve 3. s\u00fcrg\u00fcnde kotam\u0131z 400 kilogram olarak belirlenmi\u015fti. 2. s\u00fcrg\u00fcnde de 267 bin ton, 3. s\u00fcrg\u00fcnde de 195 bin ton ya\u015f \u00e7ay al\u0131m\u0131 yapt\u0131k. Yap\u0131lan bu ya\u015f \u00e7ay al\u0131mlar\u0131yla ge\u00e7en y\u0131l 733 bin ton \u00e7ay al\u0131m\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131k, bu y\u0131l ise 750 bin ton ya\u015f \u00e7ay al\u0131m\u0131 yapt\u0131k. 140 bin ton da kuru \u00e7ay \u00fcretimi elde edildi. Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131ldan kalan \u00e7ayla beraber stokumuzda 153 bin ton kuru \u00e7ay mevcuttur. 2017 y\u0131l\u0131nda 53 bin ton, 2018 y\u0131l\u0131nda 73 bin ton kuru \u00e7ay sat\u0131\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fti. 2019 y\u0131l\u0131nda da bug\u00fcn itibar\u0131yla 82 bin ton kuru \u00e7ay sat\u0131\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdik. Son 3 y\u0131lda s\u00fcrekli bir \u00fcste \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r \u00e7ay sat\u0131\u015flar\u0131m\u0131z ancak bu \u00e7ay sat\u0131\u015f\u0131 ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z ya\u015f \u00e7aya g\u00f6re hi\u00e7te yeterli de\u011fildir. \u00c7ay sat\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 artt\u0131rd\u0131k gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor olsa da biz bunu yeterli bulmuyoruz. Daha \u00e7ok yukar\u0131larda olmas\u0131 gerekiyor ama 82 bin tonla di\u011fer y\u0131llara nazaran en y\u00fcksek rakamlarda\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n<p>&#8220;Bu y\u0131l 286 kilogram beyaz \u00e7ay ald\u0131k&#8221;<\/p>\n<p>\u0130mparatorlar\u0131n \u00e7ay\u0131 olarak bilinen \u2019beyaz \u00e7ay\u2019 al\u0131m\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmesini vatanda\u015flar\u0131n ra\u011fbet g\u00f6stermemesine ba\u011flayan Alim, \u201cBu y\u0131l 286 kilogram beyaz \u00e7ay ald\u0131k. Vatanda\u015f\u0131m\u0131z\u0131n talep etmesi durumunda elimizde yeteri kadar, hatta fazlas\u0131yla var. T\u00fcrkiye\u2019de her ilde en az bir ma\u011fazada herkese ula\u015fmak i\u00e7in bir kule yapt\u0131rma mecburiyeti getirdik, herkes yeniden g\u00f6rs\u00fcn ula\u015fs\u0131n diye. Beyaz \u00e7ay al\u0131m\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmesinin sebebi, vatanda\u015f\u0131n tercihine kalm\u0131\u015f. Biz 286 kilogram ald\u0131k, 2. s\u00fcrg\u00fcde gelme olmad\u0131, bizde durdural\u0131m dedik. Eskisi gibi talep olmad\u0131. Toplamas\u0131 \u00e7ok zor. 1 ki\u015fi g\u00fcnde 200-300 gram anca toplayabiliyor, ondan da olabilir\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p>&#8220;Beyaz \u00e7ay sat\u0131\u015f\u0131ndan beklenilen olmad\u0131&#8221;<\/p>\n<p>Kuru \u00e7aya y\u0131l i\u00e7erisinde zam yap\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen kilosu 4 bin liray\u0131 bulan ve \u2018beyaz iksir\u2019 ad\u0131 ile sat\u0131\u015fa sunulan beyaz \u00e7aya y\u00fczde 15 indirim yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 fakat yine de sat\u0131\u015flardan beklediklerini g\u00f6remediklerini vurgulayan Alim, bayilere ma\u011fazalarda kule yapma zorunlulu\u011fu getirdiklerini dile getirdi. Alim, \u201cNormal \u015fartlarda y\u00fczde 15, y\u00fczde 15 iki kere zam geldi\u011fi halde beyaz \u00e7ayda biz herkes alabilsin, ula\u015fs\u0131n diye y\u00fczde 15 indirim yapt\u0131k. Ona ra\u011fmen istedi\u011fimiz \u015feyler olmay\u0131nca bizde her ilde en az bir ma\u011fazada kule yapma zorunlulu\u011fu getirdik\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n<p>&#8220;\u00c7ay pudras\u0131 sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131kt\u0131&#8221;<\/p>\n<p>2 y\u0131ld\u0131z \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcrd\u00fcrd\u00fckleri \u00c7AYKUR\u2019un yeni \u00fcr\u00fcn\u00fc \u2018ye\u015fil \u00e7ay pudras\u0131n\u0131\u2019 paketler halinde sat\u0131\u015fa sunduklar\u0131n\u0131 dile getiren \u00c7AYKUR Genel M\u00fcd\u00fcr Vekili Yusuf Ziya Alim, \u201c2 y\u0131l \u00f6nce Ar-Ge \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015f olan ye\u015fil \u00e7ay pudras\u0131 i\u00e7in sonuca geldik. Steril bir ortamda teknolojik makinelerle, organik \u00e7ay yapraklar\u0131yla ye\u015fil \u00e7ay pudras\u0131, bir di\u011fer ismiyle ma\u00e7a \u00e7ay\u0131 \u00fcretimini ger\u00e7ekle\u015ftirdik\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>&#8220;Stevia b\u00f6lgeye uygun de\u011fil&#8221;<\/p>\n<p>Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131llarda Rize\u2019de denemeleri ve analizleri yap\u0131larak ekimine ba\u015flanan, belli miktarda k\u00f6kler halinde \u00fcreticilere de da\u011f\u0131t\u0131lan stevian\u0131n g\u00f6lgedeki iklim \u015fartlar\u0131 nedeniyle ra\u011fbet g\u00f6rmedi\u011fini s\u00f6zlerine ekleyen Alim, \u201cBah\u00e7ede diktirdik. Pek olumlu, etkili bir stevia bitkisi \u00e7\u0131kmad\u0131. \u00dcreticiye 2 y\u0131ld\u0131r da\u011f\u0131t\u0131yoruz. Herkese 200\u2019er metrekare olmak \u00fczere fidan da\u011f\u0131tt\u0131k. Diktiler, b\u00f6lgenin yap\u0131s\u0131 gere\u011fi, hava \u015fartlar\u0131 nedeniyle temmuz ve a\u011fustostaki yo\u011fun nem ve otlar\u0131n h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcmesi, ya\u011fmur falan derken \u00fcretimi ve yap\u0131m\u0131 zor oldu\u011fundan \u00fcreticilerimiz onu pek rantabl bulamad\u0131, kabul g\u00f6rmedi. Yapt\u0131ramad\u0131k daha do\u011frusu\u201d dedi.<\/p>\n<p>Stevia i\u00e7in kurulan ve kendisinin T\u00fcrkiye\u2019de tek oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi\u011fi ekstrakt fabrikas\u0131n\u0131n ihaleyle kiraya verilerek b\u00f6lgeye istihdam sa\u011flanaca\u011f\u0131n\u0131 ve fabrikan\u0131n at\u0131l durumda kalmamas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Alim, \u201cYapm\u0131\u015f oldu\u011fumuz stevia \u00fcnitesi T\u00fcrkiye\u2019de tek tesis, ba\u015fka yok. Onu da sa\u011f olsun genel m\u00fcd\u00fcr\u00fcm\u00fcz o zaman kurdu. Bizde at\u0131l kalmas\u0131n, Antalya\u2019da, Hatay\u2019da stevia yeti\u015ftiren \u00fcreticiler varm\u0131\u015f, bakanl\u0131ktan izin alarak oraya verelim dedik. \u0130lk ihaleye girenler bizim istedi\u011fimiz fiyat\u0131 vermedi, iptal ettik. \u0130kinci kez ihaleye \u00e7\u0131kacak. \u00c7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in kiraya verece\u011fiz, hem de b\u00f6lgeye istihdam sa\u011flayacak. Baz\u0131 \u015fartlar\u0131m\u0131z da var, b\u00f6lgede stevia yeti\u015ftiren olursa onun mahsul\u00fcn\u00fc de alacak\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n<p>&#8220;\u00c7ay \u00e7\u00f6p\u00fc suistimal edildi&#8221;<\/p>\n<p>Organik g\u00fcbre yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131 i\u00e7in d\u0131\u015far\u0131ya kontroll\u00fc bir \u015fekilde verilen \u00e7ay \u00e7\u00f6p\u00fcn\u00fcn suistimal edildi\u011fini, art niyetli ki\u015filer taraf\u0131ndan i\u00e7erisine katk\u0131 maddesi kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak piyasaya paketlenmi\u015f \u00e7ay olarak sunuldu\u011funu ve bu nedenle \u00e7ay \u00e7\u00f6p\u00fcn\u00fcn verilmesini kald\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 belirten Alim, \u201cBizim at\u0131k \u00e7\u00f6p \u00e7aylar\u0131m\u0131z piyasaya kuru olarak \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 zaman \u00e7ay oluyor, \u00e7ay olarak bize tekrar sat\u0131l\u0131yor. Hatta 40-50 bin tondan sat\u0131l\u0131yor. Biz bu anlamda \u00e7\u00f6p \u00e7aylar\u0131m\u0131z\u0131n bir\u00e7o\u011funu vermemeyi ye\u011fliyoruz. Hatta vermeyince de s\u0131k\u0131nt\u0131 oluyor. Sanki ki\u015filere bor\u00e7luymu\u015fuz gibi \u2018Vermiyorsun neden vermiyorsun?\u2019, vermiyoruz i\u015fte. G\u00fcvencimiz, inanc\u0131m\u0131z yok. Nereye verirsek bu kontrol edilemiyor, kontrol edilme \u015fans\u0131 da yok. Gidiyor sa\u011fda solda, merdiven alt\u0131 fabrikalarda karbonatla, onla bunla kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor, k\u0131r\u0131l\u0131yor, tekrar bize \u00e7ay olarak sunuluyor. Ge\u00e7en y\u0131llarda Samsun\u2019da bir \u015firket, \u00e7\u00fcr\u00fcterek verdi\u011fimiz \u00e7\u00f6p \u00e7ay\u0131 ald\u0131, f\u0131r\u0131nlad\u0131, karbonatla kar\u0131\u015ft\u0131rd\u0131, \u00e7ay diye piyasaya s\u00fcrd\u00fc. Hatta bu y\u0131l birka\u00e7 solucan g\u00fcbresi i\u00e7in al\u0131yoruz diyenler oldu. Solucan\u0131n kuru ortamda ya\u015fama \u015fans\u0131 yok diye biliyorum. Kuru liflerin i\u00e7inde solucan ya\u015far m\u0131, ya\u015famaz. Diyoruz ki size \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015f \u00e7\u00f6p verelim diyoruz. Hay\u0131r diyor illa da lif vereceksiniz. Bunu verdik, sonra birisi verdi\u011finiz \u00e7\u00f6plerden \u00e7ay geldi dedi, biz de kestik\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p>&#8220;Kotan\u0131n kalkmas\u0131 \u00fcreticiye ba\u011fl\u0131&#8221;<\/p>\n<p>\u00c7ayda kotan\u0131n kalkmas\u0131n\u0131n \u00fcreticinin elinde oldu\u011funu, kaliteli \u00e7ay almalar\u0131 halinde kotay\u0131 kald\u0131rabileceklerini s\u00f6zlerine ekleyen Alim, \u201c\u00dcreticilerimize sohbet ederken dediler ki \u2018\u00c7ayda kota neden var? Kald\u0131r\u0131n\u2019. \u00c7aylar\u0131na bakm\u0131\u015ft\u0131k. \u2018\u015eu anda sizin \u00e7ay\u0131n\u0131za g\u00fczel\u2019 diyoruz al\u0131yoruz, kotay\u0131 kald\u0131r\u0131rsak daha g\u00fczel \u00e7ay getirmeniz laz\u0131m. Hepsi iki bu\u00e7uk yaprak olacak. Ger\u00e7ek \u00e7ay nedir? \u0130ki bu\u00e7uk yaprak, dip olmayacak, k\u00f6k olmayacak. Hepsi temizlenmi\u015f, ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olacak. Bu sefer \u00fcreticiler \u2018\u00d6nemli de\u011fil, siz kotay\u0131 daha da d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcn ama b\u00f6yle \u00e7ay verelim biz\u2019 dediler. Yani \u00fcreticinin orada daha iyi bir \u015fekilde \u00e7ay vereyim de kota kalks\u0131n diye bir derdi yok. Buradan a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k s\u00f6yl\u00fcyorum. Herkes kabul etsin seneye kotay\u0131 uygulamay\u0131z biz ama \u00e7ay al\u0131r\u0131z. \u00c7ay alal\u0131m, \u00e7ay gibi alal\u0131m kotaya hi\u00e7 gerek yok\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7AYKUR GENEL M\u00dcD\u00dcR VEK\u0130L\u0130 YUSUF Z\u0130YA AL\u0130M, G\u00dcBRE YAPIMINDA KULLANILMASI \u0130\u00c7\u0130N VER\u0130LEN \u00c7AY \u00c7\u00d6PLER\u0130N\u0130N \u0130\u00c7ER\u0130S\u0130NE KATKI MADDES\u0130 KONULARAK P\u0130YASAYA \u00c7AY OLARAK S\u00dcR\u00dcLD\u00dc\u011e\u00dcN\u00dc TESP\u0130T ETT\u0130KLER\u0130N\u0130 A\u00c7IKLADI<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":218873,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[19],"tags":[862,2855,13753,55415,6145],"class_list":["post-218872","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi","tag-cay","tag-caykur","tag-cikisini","tag-copunun","tag-durdurdu"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/caykur-cay-copunun-cikisini-durdurdu_14004c9.jpg?fit=1000%2C666","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-UWc","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/218872","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=218872"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/218872\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/218873"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=218872"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=218872"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=218872"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}