Akademisyenlerden olu\u015fan bir grup maden ocaklar\u0131nda olu\u015fan patlamalar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ecek bir sistem geli\u015ftirdi. \u00c7al\u0131\u015fmalar sonucu ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lan cihaz ile \u00f6l\u00e7\u00fclecek ta\u015f tozu ve k\u00f6m\u00fcr tozu oranlar\u0131 mevcut cihazlara g\u00f6re daha hassas sonu\u00e7 veriyor.<\/p>\n
\u00c7ukurova \u00dcniversitesi M\u00fchendislik Fak\u00fcltesi\u2019ne ba\u011fl\u0131 Maden M\u00fchendisli\u011fi b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden Prof. Dr. Suphi Ural ve Dr. Abdulkadir \u00dcr\u00fcnveren, Biyomedikal M\u00fchendisli\u011fi b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden Prof. Dr. Mutlu Avc\u0131 ve Bilgisayar M\u00fchendisli\u011fi b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Buse Melis \u00d6zy\u0131ld\u0131r\u0131m\u2019dan olu\u015fan bir \u00e7al\u0131\u015fma grubu taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen bir cihaz ve yaz\u0131l\u0131m sistemi sayesinde art\u0131k patlama olma ihtimalini \u00f6nceden anlay\u0131p maden oca\u011f\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fanlara erken uyar\u0131 verecek.<\/p>\n
Yeralt\u0131 k\u00f6m\u00fcr ocaklar\u0131nda \u00fcretim, nakliye ve depolama i\u015flemleri s\u0131ras\u0131nda meydana gelen k\u00f6m\u00fcr tozlar\u0131n\u0131n patlamalar\u0131, yeralt\u0131 maden i\u015fletmeleri i\u00e7in kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan en \u00f6nemli tehlikelerden biri. Yeralt\u0131 k\u00f6m\u00fcr ocaklar\u0131 galeri taban\u0131nda, duvarlar\u0131nda ve tahkimat \u00fcstlerinde biriken k\u00f6m\u00fcr tozlar\u0131 uygun \u015fartlar olu\u015ftu\u011funda, ocak havas\u0131nda ask\u0131ya ge\u00e7erek patlamaya sebep oluyor. K\u00f6m\u00fcr tozu patlamalar\u0131 sonucunda ocak i\u00e7erisindeki s\u0131cakl\u0131klar, 2000 C\u2019ye kadar \u00e7\u0131karken CO gaz\u0131 konsantrasyonu da y\u00fczde 10\u2019lara kadar \u00e7\u0131kabilmektedir. K\u00f6m\u00fcr tozu patlamas\u0131 sonucunda, y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131k ve\/veya zehirli gazlara maruz kalan \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011fu ya hayatlar\u0131n\u0131 kaybetmekte ya da ciddi \u015fekilde yaralan\u0131yor.<\/p>\n
K\u00f6m\u00fcr tozu sebebiyle olu\u015fan patlamalar\u0131 engellemek ad\u0131na bir sistem ve yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirdiklerini s\u00f6yleyen ekipten Prof. Dr. Mutlu Avc\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131nda “Bu sistem ile maden oca\u011f\u0131 i\u00e7erisinden al\u0131nan toz \u00f6rneklerindeki ta\u015f tozu\/k\u00f6m\u00fcr tozu oranlar\u0131n\u0131n belirlenmesini h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan ve kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131 y\u00f6nlendirerek k\u00f6m\u00fcr tozu patlamas\u0131n\u0131n \u00f6nlenebilmesi i\u00e7in gerekli \u00f6nlemlerin al\u0131nmas\u0131nda \u00f6nemli bir rol oynayan, kendisine ait kamera, \u0131\u015f\u0131kland\u0131rma, mikroi\u015flemcili sistem, dokunmatik ekran, kablolu ve kablosuz \u00e7evresel haberle\u015fme ve besleme \u00fcnitelerinden olu\u015fan, alev s\u0131zd\u0131rmaz \u00f6zelli\u011fe sahip ve kamera g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc tabanl\u0131 bir \u00f6l\u00e7me sistemi geli\u015ftirdik. Bu sistem sayesinde optik yans\u0131ma esas\u0131na g\u00f6re \u00e7al\u0131\u015fan sistemlerden farkl\u0131 olarak kamera ile renk ayr\u0131m\u0131 yapan bir sistem olu\u015fturduk. Ekiple birlikte olu\u015fturdu\u011fumuz bu sistem sayesinde umuyoruz ki k\u00f6m\u00fcr tozu patlamalar\u0131 minimuma indirilmi\u015f olacak” dedi.<\/p>\n
Geli\u015ftirici ekipter yer alan Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Buse Melis \u00d6zy\u0131ld\u0131r\u0131m ise “Bu \u00e7al\u0131\u015fmada ortaya konulan cihaz\u0131m\u0131z, g\u00f6r\u00fcnt\u00fc i\u015fleme ve yapay zek\u00e2 tekniklerini bar\u0131nd\u0131ran, kendi ba\u015f\u0131na ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak \u00e7al\u0131\u015fan bir sistem olup d\u00fcnyadaki t\u00fcm yeralt\u0131 k\u00f6m\u00fcr ocaklar\u0131nda \u015fistleme uygulamalar\u0131n\u0131 h\u0131zl\u0131, g\u00fcvenilir ve y\u00fcksek hassasiyette \u00f6l\u00e7ebilecek, her yere adapte edilebilir bir sistemdir. B\u00f6ylece k\u00f6m\u00fcr tozu patlama riski, cihaz\u0131n anl\u0131k ve h\u0131zl\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc sayesinde maden oca\u011f\u0131nda k\u00f6m\u00fcr tozunun yo\u011fun olarak bulundu\u011fu alanlara ta\u015f tozunun zaman\u0131nda ve yeterli miktarda ilavesiyle minimize edilebilecektir. \u00c7al\u0131\u015fma kapsam\u0131nda geli\u015ftirilen cihaz, i\u00e7erdi\u011fi kamera ile ta\u015f tozu-k\u00f6m\u00fcr tozu kar\u0131\u015f\u0131mlar\u0131na ait g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin uygun \u00f6n i\u015fleme ad\u0131mlar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan yapay sinir a\u011f\u0131na uygulanmas\u0131 sonucu ta\u015f tozu-k\u00f6m\u00fcr tozu y\u00fczde miktarlar\u0131n\u0131 (a\u011f\u0131rl\u0131k\u00e7a) tespit etmektedir. Bu cihaz ile \u00f6l\u00e7\u00fclecek ta\u015f tozu ve k\u00f6m\u00fcr tozu oranlar\u0131 mevcut cihazlara g\u00f6re daha hassas sonu\u00e7 vermektedir (a\u011f\u0131rl\u0131k\u00e7a y\u00fczde 1). Her \u015feyden \u00f6nce dile\u011fimiz bu sebepten dolay\u0131 ya\u015fanan kay\u0131plar\u0131n azalmas\u0131d\u0131r ” a\u00e7\u0131klamas\u0131nda bulundu.<\/p>\n
Cihaz\u0131n geli\u015ftiricileri aras\u0131nda Maden M\u00fchendisli\u011fi b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden Prof. Dr. Suphi Ural ise “1993 y\u0131l\u0131nda Zonguldak, Kozlu B\u00f6lgesi\u2019nde 263 i\u015f\u00e7i, 2003 y\u0131l\u0131nda Karaman, Ermenek il\u00e7esinde 10 i\u015f\u00e7i, 2010 y\u0131l\u0131nda Bal\u0131kesir, Dursunbey \u0130l\u00e7esi\u2019nde 17 i\u015f\u00e7i grizu\/k\u00f6m\u00fcr tozu patlamas\u0131 sonucunda hayat\u0131n\u0131 kaybetti. Bu \u00f6l\u00fcmlerin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilebilmesi amac\u0131yla 20. y\u00fczy\u0131ldan itibaren bu konuda \u00e7e\u015fitli \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131ld\u0131. K\u00f6m\u00fcr tozunun patlamas\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesinin en kolay yolu k\u00f6m\u00fcr tozunun i\u00e7ine yan\u0131c\u0131 olmayan kire\u00e7 ta\u015f\u0131 tozu kar\u0131\u015ft\u0131rmakt\u0131r. Bu ama\u00e7la yer alt\u0131 k\u00f6m\u00fcr madenlerinde k\u00f6m\u00fcr tozu birikmesi muhtemel yerlere ta\u015f tozu serpme i\u015flemi (\u015eistleme) yap\u0131lmaktad\u0131r. Birikmi\u015f tozlar\u0131n patlamamas\u0131 i\u00e7in ta\u015f tozu miktar\u0131n\u0131n y\u00fczde 80 olmas\u0131 hedeflenmektedir ve bu miktar\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc i\u00e7in \u00e7e\u015fitli y\u00f6ntemler mevcuttur. Bunlardan en \u00f6nemlisi kimyasal analiz y\u00f6ntemi olup en do\u011fru sonucu vermektedir. Ancak yeralt\u0131nda kimyasal analiz yapma imk\u00e2n\u0131 olmamas\u0131 ve bu analizin uzun s\u00fcrmesi nedeniyle daha pratik \u00e7\u00f6z\u00fcmler bulunmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Bu y\u00f6ntemlerden bir tanesi ta\u015f\u0131nabilen ve optik yans\u0131tma esas\u0131na dayal\u0131 \u00e7al\u0131\u015fan sistemdir. Bu y\u00f6ntemin de en \u00f6nemli eksikli\u011fi uygulanan ta\u015f tozu serpme i\u015fleminin ne kadar ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011fu konusunda net bir sonu\u00e7 verememesidir. Bu ama\u00e7la \u00c7ukurova \u00dcniversitesi M\u00fchendislik Fak\u00fcltesi\u2019nde bir Doktora \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 olarak \u2018Kamera G\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc Tabanl\u0131 K\u00f6m\u00fcr Tozu Patlayabilirlik \u00d6l\u00e7me Sistemi\u2019 tasarlayarak patentleme i\u015flemleri yapt\u0131k” dedi.<\/p>\n
“Amac\u0131m\u0131z can kay\u0131plar\u0131n\u0131 azaltmaya bir nebze olsun katk\u0131da bulunmak”<\/p>\n
Madem M\u00fchendisli\u011finde g\u00f6revli Dr. Abdulkadir \u00dcr\u00fcnveren, “\u00c7ukurova \u00dcniversitesi M\u00fchendislik Fak\u00fcltesi\u2019ne ba\u011fl\u0131 Maden M\u00fchendisli\u011fi b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden Prof. Dr. Suphi Ural ve Dr. Abdulkadir \u00dcr\u00fcnveren, Biyomedikal M\u00fchendisli\u011fi b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden Prof. Dr. Mutlu Avc\u0131 ve Bilgisayar M\u00fchendisli\u011fi b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Buse Melis \u00d6zy\u0131ld\u0131r\u0131m\u2019dan olu\u015fan bir \u00e7al\u0131\u015fma grubu olu\u015fturup bu cihaz ve yaz\u0131l\u0131m sistemini geli\u015ftirdik. Bu sistem ile maden oca\u011f\u0131 i\u00e7erisinden al\u0131nan toz \u00f6rneklerindeki ta\u015f tozu\/k\u00f6m\u00fcr tozu oranlar\u0131n\u0131n belirlenmesini h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan ve kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131 y\u00f6nlendirerek k\u00f6m\u00fcr tozu patlamas\u0131n\u0131n \u00f6nlenebilmesi i\u00e7in gerekli \u00f6nlemlerin al\u0131nmas\u0131nda \u00f6nemli bir rol oynayan, kendisine ait kamera, \u0131\u015f\u0131kland\u0131rma, mikro i\u015flemcili sistem, dokunmatik ekran, kablolu ve kablosuz \u00e7evresel haberle\u015fme ve besleme \u00fcnitelerinden olu\u015fan, alev s\u0131zd\u0131rmaz \u00f6zelli\u011fine sahip ve kamera g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc tabanl\u0131 bir \u00f6l\u00e7me sistemi geli\u015ftirdik. Bu sistem sayesinde optik yans\u0131ma esas\u0131na g\u00f6re \u00e7al\u0131\u015fan sistemlerden farkl\u0131 olarak kamera ile renk ayr\u0131m\u0131 yapan bir sistem yap\u0131ld\u0131. Bu \u00e7al\u0131\u015fmada ortaya konulan, g\u00f6r\u00fcnt\u00fc i\u015fleme ve yapay zek\u00e2 tekniklerini bar\u0131nd\u0131ran, kendi ba\u015f\u0131na ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak \u00e7al\u0131\u015fan bir sistem olup d\u00fcnyadaki t\u00fcm yeralt\u0131 k\u00f6m\u00fcr ocaklar\u0131nda \u015fistleme uygulamalar\u0131n\u0131 h\u0131zl\u0131, g\u00fcvenilir ve y\u00fcksek hassasiyette \u00f6l\u00e7ebilecek adapte edilebilir bir sistemdir. B\u00f6ylece k\u00f6m\u00fcr tozu patlama riski, cihaz\u0131n anl\u0131k ve h\u0131zl\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc sayesinde maden oca\u011f\u0131nda k\u00f6m\u00fcr tozunun yo\u011fun olarak bulundu\u011fu alanlara ta\u015f tozunun zaman\u0131nda ve yeterli miktarda ilavesiyle minimize edilebilecektir. \u00c7al\u0131\u015fma kapsam\u0131nda geli\u015ftirilen cihaz, i\u00e7erdi\u011fi kamera ile ta\u015f tozu-k\u00f6m\u00fcr tozu kar\u0131\u015f\u0131mlar\u0131na ait g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin uygun \u00f6n i\u015fleme ad\u0131mlar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan yapay sinir a\u011f\u0131na uygulanmas\u0131 sonucu ta\u015f tozu-k\u00f6m\u00fcr tozu y\u00fczde miktarlar\u0131n\u0131 (a\u011f\u0131rl\u0131k\u00e7a) tespit etmektedir. Bu cihaz ile \u00f6l\u00e7\u00fclecek ta\u015f tozu ve k\u00f6m\u00fcr tozu oranlar\u0131 mevcut cihazlara g\u00f6re daha hassas sonu\u00e7 vermektedir. Bu \u00f6zellikleri sayesinde \u015fu anda en hassas sonu\u00e7la en do\u011fru sonucu verip erken uyar\u0131 veren bir sistem geli\u015ftirdik. Amac\u0131m\u0131z can kay\u0131plar\u0131n\u0131 azaltmaya bir nebze olsun katk\u0131da bulunmak” a\u00e7\u0131klamas\u0131nda bulundu.<\/p>\n
Madenlerde olu\u015fan patlamalar\u0131 \u00f6nceden tespit eden bu sistem ayr\u0131ca 17-22 Eyl\u00fcl 2019 tarihlerinde \u0130stanbul\u2019da d\u00fczenlenen 4. \u0130stanbul Uluslararas\u0131 Bulu\u015f Fuar\u0131 ISIF\u201919\u2019da j\u00fcri taraf\u0131ndan bronz madalya ile \u00f6d\u00fcllendirildi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
PROF. DR. SUPH\u0130 URAL VE DR. ABDULKAD\u0130R U\u0308RU\u0308NVEREN<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":221095,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[24],"tags":[4253,15133,4622,36624,17373,6236,21048,494,2656,2454],"class_list":["post-221094","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji","tag-edecek","tag-gelistirildi","tag-maden","tag-ocaklarinda","tag-olusan","tag-onceden","tag-patlamalari","tag-sistem","tag-tespit","tag-yerli"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/maden-ocaklarinda-olusan-patlamalari-onceden-tespit-edecek-yerli-sistem-gelistirildi_e1afcf9.jpg?fit=1000%2C652","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-Vw2","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/221094","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=221094"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/221094\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/221095"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=221094"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=221094"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=221094"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}