Ankara\u2019da ge\u00e7imlerini mangal k\u00f6m\u00fcr\u00fc yaparak sa\u011flayan mevsimlik i\u015f\u00e7iler, son ocaklar\u0131ndan \u00e7\u0131kan k\u00f6m\u00fcrleri de satt\u0131ktan sonra memleketlerine d\u00f6n\u00fc\u015f i\u00e7in haz\u0131rlan\u0131yor.<\/p>\n
Ankara\u2019n\u0131n K\u0131z\u0131lcahamam il\u00e7esine Mardin\u2019den gelerek \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flayan mevsimlik i\u015f\u00e7iler, me\u015fe ormanlar\u0131nda kurulu derme \u00e7atma naylon \u00e7ad\u0131rlarda kal\u0131yor. Kilometrelerce uzaktaki evlerini b\u0131rakarak \u00e7oluk \u00e7ocuk ormanda ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren odun k\u00f6m\u00fcr\u00fc i\u015f\u00e7ilerinin mesaisi, sabah\u0131n erken saatlerinde ba\u015fl\u0131yor. \u0130lkbaharda ba\u015flayan mangal k\u00f6m\u00fcr\u00fc mesaisini bitirmek \u00fczere olan i\u015f\u00e7iler, k\u0131\u015f ay\u0131n\u0131n gelmesiyle birlikte memleketlerine d\u00f6nmeye haz\u0131rlan\u0131yor. Orman \u0130\u015fletme M\u00fcd\u00fcrl\u00fcklerinin belirledi\u011fi b\u00f6lgelerde ocaklar kuran mangal k\u00f6m\u00fcr\u00fc i\u015f\u00e7ileri, ormanlardan kestikleri a\u011fa\u00e7lar\u0131 trakt\u00f6r yard\u0131m\u0131yla \u00e7al\u0131\u015fma alanlar\u0131na ta\u015f\u0131yor. Gerekli budama i\u015flemlerinin ard\u0131ndan odunlar\u0131 simetrik \u015fekilde \u00fcst \u00fcste y\u0131\u011f\u0131l\u0131yor, \u00f6nce saman ve yaprak par\u00e7alar\u0131 ile kaplan\u0131yor, ard\u0131ndan \u00fczeri toprakla \u00f6rt\u00fclerek i\u00e7ten i\u00e7e yanmaya b\u0131rak\u0131l\u0131yor. Daha sonra 15-20 g\u00fcn aras\u0131 ocaklarda tutulan odunlar i\u015flem sonras\u0131 mangal k\u00f6m\u00fcr\u00fc olarak d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor. Emeklerini ate\u015fe veren Mardinli i\u015f\u00e7iler gece g\u00fcnd\u00fcz demeden, k\u00f6m\u00fcr ocaklar\u0131ndan \u00e7\u0131kan yo\u011fun is ve dumana ald\u0131r\u0131\u015f etmeden \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Mangal k\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn kilosu 2 ila 3 lira aras\u0131nda al\u0131c\u0131 buluyor.<\/p>\n
“24 saat bu k\u00f6m\u00fcrle u\u011fra\u015f\u0131yoruz”<\/p>\n
B\u00fcy\u00fcklerinden g\u00f6rd\u00fckleri y\u00f6ntemlerle mangal k\u00f6m\u00fcr\u00fc \u00fcreten Mardinli aile olumsuz hayat \u015fartlar\u0131na ra\u011fmen mesleklerini devam ediyor. Mardin\u2019de ikamet ettiklerini ve sezon boyunca kazand\u0131klar\u0131 parayla k\u0131\u015f aylar\u0131nda ge\u00e7inmek zorunda olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen mangal k\u00f6m\u00fcr\u00fc i\u015f\u00e7isi Sinan \u00c7elik, \u201cMesaimiz ilkbaharda ba\u015fl\u0131yor ve 11\u2019nci aya kadar gidiyor. \u00c7o\u011fu insan k\u0131\u015f\u0131nda bu i\u015fi yap\u0131yor. Orman\u0131n g\u00fczel olmas\u0131na ba\u011fl\u0131. Kar ya\u011f\u0131nca bu i\u015f olmuyor zaten. Sen ormandan odun \u00e7ekiyorsun ama yollar berbat oluyor. Biz bu i\u015fe ilk ba\u015flarken; m\u00fcteahhit bize orman\u0131 tutuyor, biz gelip kesimi, budamas\u0131n\u0131 yap\u0131yoruz. Gerekti\u011fi yerlerde odunlar\u0131 at\u0131yoruz, gerekti\u011fi yerlerde yol vuruyoruz. Trakt\u00f6rlerle bu i\u015fi yap\u0131yoruz, buraya getirip \u00e7at\u0131yoruz, toprakl\u0131yoruz. Sonras\u0131nda ate\u015fe veriyoruz. 15-20 g\u00fcn ate\u015fte kal\u0131yor. \u0130\u00e7indeki ate\u015f 600 dereceyi ge\u00e7iyor. Normalde biz bu ocaklar\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 dolduruyoruz. Bunlar\u0131n ba\u015f\u0131 a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman odun bo\u015falt\u0131yoruz. Odunlar\u0131 kesip ocaklar i\u00e7in sobal\u0131k yap\u0131yoruz. 20 g\u00fcn ate\u015fte kal\u0131yor k\u00f6m\u00fcr sonras\u0131nda \u00fczerine naylon \u00e7ekiyoruz. Ate\u015fteyken gece g\u00fcnd\u00fcz n\u00f6bet tutuyoruz. Ate\u015fe verdin i\u015f bitti diye bir \u015fey yok. Hem gece hem g\u00fcnd\u00fcz n\u00f6bet tutmal\u0131y\u0131z. 24 saat bu k\u00f6m\u00fcrle u\u011fra\u015f\u0131yoruz. Hi\u00e7bir g\u00fcvencesi de yok. \u0130\u015f g\u00fcvencesi yok. Tek ki\u015fi \u00e7al\u0131\u015fam\u0131yoruz zaten. Tek ki\u015fi gitti\u011finde aya\u011f\u0131 bir kayd\u0131 m\u0131 600 derece i\u00e7erisinde kurtulma ihtimali yok\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
\u201c\u0130\u015f bitince tekrar Mardin\u2019e d\u00f6n\u00fcyoruz\u201d<\/p>\n
Sezon sonunda Mardin\u2019e gideceklerini s\u00f6yleyen \u00c7elik, mangal k\u00f6m\u00fcr\u00fc i\u015finde her evrenin kendi i\u00e7inde zor oldu\u011funu belirtti. Kazand\u0131klar\u0131 paran\u0131n ge\u00e7im i\u00e7in yetersiz oldu\u011funu s\u00f6yleyen \u00c7elik, \u201c\u0130\u015f bitince tekrar Mardin\u2019e d\u00f6n\u00fcyoruz. En zor k\u0131sm\u0131; kesimi yaparken, odunlar\u0131 haz\u0131rlarken. Asl\u0131nda hepsi zor bu i\u015fin bir rahatl\u0131\u011f\u0131 bir kolayl\u0131\u011f\u0131 yok. Ufac\u0131k bir ihmalde emeklerimizin hepsi bo\u015fa gidiyor. Bu k\u00f6m\u00fcr k\u00fcl oldu\u011fu zaman ne sat\u0131l\u0131yor ne de k\u00f6m\u00fcr \u00e7\u0131k\u0131yor. Sigara k\u00fcl\u00fc gibi hepsi yan\u0131p gidiyor. Kilosu normalde daha \u00f6nce 3 lirayd\u0131; \u015fimdilerdeyse 2 lira 20 kuru\u015fla, 1 lira 80 kuru\u015f aras\u0131 sat\u0131l\u0131yor. Ge\u00e7im i\u00e7in yetersizdir. Benim haftal\u0131k giderim bin liray\u0131 buluyor. Ben 20 g\u00fcn boyunca bu k\u00f6m\u00fcrle u\u011fra\u015f\u0131yorum zaten bu k\u00f6m\u00fcrden gelen para 20 binle 30 bin aras\u0131 ama bana kalsa kalsa 2 bin, 3 bin aras\u0131 kal\u0131yor. Biz sadece bu i\u015fle u\u011fra\u015f\u0131yoruz. Ba\u015fka bir gelirimiz yok\u201d dedi.<\/p>\n
\u201cS\u00f6nd\u00fcremiyorsan emeklerin bo\u015fa gidiyor\u201d<\/p>\n
Odunlar\u0131n kesim a\u015famas\u0131ndan, ocaktan \u00e7\u0131kma a\u015famas\u0131 aras\u0131nda bir\u00e7ok defa elden ge\u00e7ti\u011fini s\u00f6yleyen \u00c7elik, bir anl\u0131k dalg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n t\u00fcm emekleri bo\u015fa \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131 da belirtti. \u00c7elik, \u201cBu odunlar\u0131n hepsi belki 20 defa bir elden ge\u00e7iyor. Bunu keserken, budamas\u0131n\u0131 yaparken, trakt\u00f6re y\u00fcklerken tek tek eline at\u0131p \u00e7at\u0131yorsun. Sonras\u0131nda k\u00fcrekle toprakl\u0131yorsun, kep\u00e7e diye bir \u015fey yok burada. Kapatt\u0131ktan sonra ate\u015fe veriyorsun her saat ba\u015f\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131yor odun bo\u015falt\u0131yorsun. Bazen de ocak patl\u0131yor. Patlad\u0131\u011f\u0131 zaman da ne toprak ne ba\u015fka bir \u015fey \u00fczerinde kalm\u0131yor. S\u00f6nd\u00fcremiyorsan itfaiye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yorsun o zaman da emeklerin bo\u015fa gidiyor\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
\u201cKendi \u00fclkemde m\u00fclteci gibiyim\u201d<\/p>\n
\u00c7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 b\u00f6lgede kurduklar\u0131 son ocaklar oldu\u011funu s\u00f6yleyen \u00c7elik, havalar\u0131n so\u011fumas\u0131yla birlikte mangal k\u00f6m\u00fcr\u00fc i\u015finin yap\u0131lmas\u0131n\u0131n zor oldu\u011funu vurgulad\u0131. Ellerinden ba\u015fka bir i\u015f gelmedi\u011fini, hayvan alacak paralar\u0131n\u0131n da olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktaran \u00c7elik, \u201cSon ocaklar bunlar. Bunlar\u0131 da satt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman Allah\u2019\u0131n izniyle buradan gidece\u011fiz. Art\u0131k havalarda so\u011fudu. Babam emekli k\u00f6y korucusu. Emekli olduktan sonra biz onun \u00fczerine kredi \u00e7ektik. Maa\u015f\u0131ndan ayl\u0131k 400 lira kal\u0131yor, bu da bizim 1 haftal\u0131k mutfak masraf\u0131m\u0131z. Ba\u015fka hi\u00e7bir i\u015f yapm\u0131yoruz. Ne fabrikam\u0131z var ne ba\u015fka bir \u015feyimiz. Hayvanc\u0131l\u0131kla u\u011fra\u015fmak istesek bile hayvan alacak param\u0131z yok. Ben evin b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcy\u00fcm. K\u00fc\u00e7\u00fckler okula gidiyor. Okul masraflar\u0131, mutfak masraflar\u0131 her \u015fey var. Kendi \u00fclkemde m\u00fclteci gibiyim. Benim sigortam yok\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n
\u201cBazen yorgunluktan yemek yiyemeden uyuyoruz\u201d<\/p>\n
Zor \u015fartlar alt\u0131nda bir yandan \u00e7al\u0131\u015f\u0131p, bir yandan da \u00e7ocuklar\u0131na bakmak zorunda olan mangal k\u00f6m\u00fcr\u00fc i\u015f\u00e7isi Sultan Ba\u011flayan, ge\u00e7inebilmek i\u00e7in bu i\u015fi yapt\u0131klar\u0131n\u0131 ifade etti. Kad\u0131nlar\u0131n kald\u0131rabilece\u011finden daha zor bir i\u015f oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Ba\u011flayan, baz\u0131 geceler yemek yiyemeden uyuduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. \u00c7ocuklar\u0131n\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131na elinden geldi\u011fince cevap vermeye \u00e7al\u0131\u015fan Ba\u011flayan, mangal k\u00f6m\u00fcr\u00fc ocaklar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken s\u0131rt\u0131na ba\u011flad\u0131\u011f\u0131 bebe\u011fiyle birlikte i\u015flerini yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu i\u015fin bir g\u00fcvenli\u011fi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131. Ba\u011flayan, \u201cVallahi zordur. \u00c7ok zor ben hem burada hem ormanda \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum ayn\u0131 zamanda da \u00e7ocuklara bakmam gerekiyor. \u00c7ocuklar\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131 elbette var ama elimizden bir \u015fey gelmiyor, oldu\u011fu kadar yard\u0131mc\u0131 oluyorum. Biz Mardin\u2019den buraya geldik, hi\u00e7bir gelirimiz yok. Bir de k\u00f6m\u00fcrde para etmezse yapacak bir \u015feyimiz kalm\u0131yor, zarar ediyoruz. Kad\u0131na g\u00f6re \u00e7ok zor bir i\u015f. Hem odun budamas\u0131n\u0131 yap\u0131yoruz hem buraya gelip k\u00f6m\u00fcr i\u015fini yap\u0131yoruz hem de \u00e7ocuklar\u0131n ve \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n yemeklerini haz\u0131rl\u0131yoruz; yani bu i\u015f kad\u0131na g\u00f6re bir i\u015f de\u011fil. Bazen yorgunluktan yemek yemeden uyuyoruz. G\u00fcven yok. Hi\u00e7bir g\u00fcven yok burada. Bize bir yerden yard\u0131m gelse \u00e7ok iyi olur\u201d dedi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
ANKARA’DA GE\u00c7\u0130MLER\u0130N\u0130 MANGAL K\u00d6M\u00dcR\u00dc YAPARAK SA\u011eLAYAN MEVS\u0130ML\u0130K \u0130\u015e\u00c7\u0130LER, SON OCAKLARINDAN \u00c7IKAN K\u00d6M\u00dcRLER\u0130 DE SATTIKTAN SONRA MEMLEKETLER\u0130NE D\u00d6N\u00dc\u015e \u0130\u00c7\u0130N HAZIRLANIYOR.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":222870,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[1],"tags":[1073,4189,2233,56373],"class_list":["post-222869","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-ozel","tag-atesten","tag-cikiyor","tag-ekmekleri"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.tvturk.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/ozel-ekmekleri-atesten-cikiyor_f687e5b.jpg?fit=1000%2C665","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKIfm-VYF","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/222869","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=222869"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/222869\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/222870"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=222869"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=222869"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tvturk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=222869"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}